Τα star finch είναι από τα πιο δημοφιλή πτηνά, όσον αφορά στην εκτροφή των εξωτικών πτηνών. Τα φανταχτερά χρώματα και ο αξιολάτρευτος χαρακτήρας τους είναι τα κύρια χαρακτηριστικά που ελκύουν τους χομπίστες και εκτροφείς πτηνών.

Περιγραφή

Τα star finch είναι μεσαίου μεγέθους πτηνά με μέγιστο μήκος τα 12 εκατοστά. Η συνολική μάζα σώματός τους αγγίζει τα 11 με 12 γραμμάρια. Τα χρώματα τους συνθέτουν μια αρμονική συνύπαρξη κόκκινου, πρασίνου, κίτρινου καθώς και λευκού - γκρι.

Διάκριση φύλου

Τα 2 φύλα γίνονται εύκολα διακριτά λόγω του φυλετικού διμορφισμού στο συγκεκριμένο είδος.

Αρσενικά star finch

Τα αρσενικά star finch έχουν κατακόκκινη μάσκα στην περιοχή του προσώπου η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις σκεπάζει ολόκληρο το κεφάλι. Η κοιλιά και η περιοχή της αμάρας, αποτελούνται από μια λαμπερή ανάμειξη ανοιχτού πράσινου με φωτεινό κίτρινο.

Το πίσω μέρος του κεφαλιού, η πλάτη, οι φτερούγες και το στήθος σκεπάζονται από πτέρωμα με έντονη απόχρωση σκούρου λαδί. Αξίζει να σημειωθεί πως το στήθος, τα μάγουλα και ο λαιμός μαζί με τα πλαϊνά της κοιλιάς, περιέχουν μια πληθώρα από λευκές ή γκρίζες βούλες μικρού μεγέθους.

Θηλυκά star finch

Τα θηλυκά star finch είναι όμοια με τα αρσενικά, με ελάχιστες αλλά εύκολα αντιληπτές διαφορές. Τα χρώματα τους είναι πιο μουντά από των αρσενικών αλλά αυτό δεν τα καθιστά λιγότερο όμορφα.

Η μάσκα στην περιοχή του προσώπου είναι αρκετά μικρότερη από αυτή των αρσενικών, αφού σκεπάζει μόνο την περιοχή των ματιών και τίποτε άλλο. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου έχει παρατηρηθεί και η παντελώς απουσία της.

Τα πόδια και στα δύο φύλα είναι πορτοκαλί ή ελαφρώς ροζέ. Τα νύχια έχουν το ανάλογο χρώμα με αυτό των ποδιών.
Έχουν μικρό, κωνικό ράμφος το οποίο τα βοηθάει στο άνοιγμα των σπόρων. Το χρώμα του είναι κατακόκκινο ή ελαφρώς πιο ανοιχτό. Τα φτερά της ουράς και στα δύο φύλα, είναι χρώματος μπορντό.

Γεωγραφική κατανομή και βιότοποι

Στη φύση, τα star finch απαντώνται στη βόρεια περιοχή της Αυστραλίας από το Kimberley Range έως τη Βόρεια επικράτεια της Cape York. Είναι ταξινομημένα στα grass finch, επειδή συχνάζουν σε ψηλά χόρτα και καλάμια κοντά σε ποτάμια, βάλτους και αρδευόμενες καλλιέργειες.

Προτιμούν τα χαμηλά δένδρα και θάμνους ενώ τείνουν να αποφεύγουν τις ανθρώπινες κατοικίες. Ζουν σε αρκετά μεγάλα κοπάδια τα οποία μετακινούνται συνεχώς προκειμένου να βρουν την τροφή τους, αλλά και νέα μέρη για να περνούν την νύχτα τους. Την περίοδο της αναπαραγωγής τα βρίσκουμε να φωλιάζουν στα προαναφερθέν σημεία.

Διατροφή

Τα star finch είναι κατά βάση σποροφάγα πουλιά. Η διατροφή τους θα πρέπει να αποτελείται από κάποιο ποιοτικό, επώνυμο συσκευασμένο μείγμα για εξωτικά πουλιά και ποτέ κάποια χύμα τροφή αμφιβόλου ποιότητας και παρασκευής. Τα φρούτα, τα λαχανικά και τα χλωρά βότανα θα πρέπει να δίνονται τουλάχιστον 4-5 φορές την εβδομάδα.

Οι σπόροι στους οποίους δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση είναι το γαλλικό και στο ιαπωνικό millet (κεχρί) καθώς και το κόκκινο και κίτρινο πάνικο.

Αν θέλουμε, μπορούμε να προσθέσουμε και ζωντανή τροφή στο μενού τους, όπως mealworms και μικρούς γρύλους. Αν και δεν είναι αναγκαίο την περίοδο της συντήρησης των πουλιών, την αναπαραγωγική περίοδο η χορήγησή της καθίσταται απαραίτητη.

Ακόμη, θα πρέπει να υπάρχει όλο τον χρόνο σουπιόκοκκαλο στο κλουβί τους καθώς και τριμμένα όστρακα (grit) ώστε να είναι τα πουλιά καλυμμένα διατροφικά από ασβέστιο, σίδηρο, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Φροντίδα

Για να νιώθουν πιο άνετα, πιο κοντά στο φυσικό τους περιβάλλον, προτείνετε η διαβίωση τους σε μεγάλες κλούβες (aviares), μέσα στις οποίες θα πρέπει να έχουμε φυτέψει μία μία ποικιλία από μικρούς θάμνους, γρασίδι, ψηλά χόρτα, δένδρα και βότανα. Είναι πολύ σημαντικό να ενημερωθούμε πριν σωστά για το ποία φυτά είναι ασφαλή προς τα πουλιά, ώστε να αποφύγουμε τροφικές δηλητηριάσεις ή θανάτους.

Είναι αρκετά φιλήσυχα πουλιά για αυτό η συμβίωση τους με άλλα παραδείσια όπως τα plum-headed finch και τα gouldian finch συνιστάται ανεπιφύλακτα. Μπορούμε ακόμη να έχουμε ένα μικρό αριθμό πουλιών σε μια ζευγαρώστρα μεγάλων διαστάσεων, ώστε να γυμνάζονται σωστά αλλά και για αποφεύγονται οι διαμάχες.

Το μπάνιο θεωρείται σημαντικό στην ρουτίνα τους για αυτό θα πρέπει να τους παρέχουμε μπανιέρα σχεδόν καθημερινά για τουλάχιστον 15 λεπτά.

Αναπαραγωγή

Αρκετοί είναι αυτοί που πιστεύουν πως τα star finch έχουν τον ίδιο βαθμό δυσκολίας που έχουν και τα gouldian finch όσο αφορά τον τομέα της αναπαραγωγής. Παρόλα αυτά, αν τους γίνει η κατάλληλη προετοιμασία, τους δοθεί ο απαραίτητος χώρος και υλικά, τα επίπεδα επιτυχίας αυξάνονται ραγδαία.

Όταν το αρσενικό ωριμάσει σεξουαλικά, προσπαθεί να εντυπωσιάσει τα τριγύρω θηλυκά διοργανώνοντας ένα μικρό σόου. Επιλέγει ένα ευλύγιστο υλικό όπως ένα κλαδάκι, πηγαίνει κοντά στο θηλυκό το οποίο έχει επιλέξει να εντυπωσιάσει και αρχίζει τον μικρό του χορό.

Τεντώνει το υλικό που έχει επιλέξει προς τα πάνω ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιεί μικρά πηδηματάκια συνοδευόμενα από το ερωτικό του κάλεσμα. Αν τελικά το θηλυκό γοητεύει από αυτή του την κίνηση, γίνεται το ζευγάρωμα και σύντομα το νέο ζεύγος αρχίζει το χτίσιμο της φωλιάς του.

Οι φωλιές που χρησιμοποιούν είναι ξύλινες με μεγάλο άνοιγμα στην στην κορυφή της πρόσοψης. Χρησιμοποιούν υλικά όπως ίνες κοκοφοίνικα, ξερά χόρτα, κλωστές, τρίχες και μικρά κλαδάκια. Αφού ολοκληρωθεί το χτίσιμο της φωλιάς, το θηλυκό γεννάει 4-6 αυγά λευκού χρώματος τα οποία επωάζουν και οι 2 γονείς εναλλάξ για 13-14 ημέρες.

Το τάισμα των νεοσσών γίνεται και από τους 2 γονείς με τον πατέρα να βοηθάει λίγο περισσότερο. Τα μικρά αφήνουν τη φωλιά στις 20-23 ημέρες μετά την γέννηση τους. Είναι πολύ πιθανόν να κοιμούνται μέσα σε αυτήν για λίγες μέρες ακόμη έως ότου ανεξαρτητοποιηθούν πλήρως.

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Neochmia ruficauda
Ελληνική ονομασία: Αστερόσπιζα
Αγγλική ονομασία: Star finch
Τάξη: Στρουθιόμορφα (Passeriformes)
Οικογένεια: Εστριλδίδες (Estrildidae)
Γένος: Νεόχμια (Neochmia)
Είδος: N. ruficauda

Media Star finch

Τα Plum-headed finch ή αλλιώς Cherry finch, είναι ένα κοινό είδος της οικογένειας των εστριλδίδων που απαντάται στην μακρινή Αυστραλία.

Περιγραφή


Είναι μεσαίου μεγέθους εστριλδίδα με μήκος 14-15 εκατοστά ενώ η συνολική μάζα σώματός του αγγίζει τα 12 γραμμάρια. Τα χρώματα τους συνθέτουν μια αρμονική συνύπαρξη μαύρου, γκρι, καφέ, λευκού και σκούρου βυσσινί.

Διάκριση φύλου

Τα δύο φύλα παρουσιάζουν διμορφία. Με λίγη προσεκτική παρατήρηση ή ταυτότητα τους γίνεται εύκολα διακριτή.

Τα αρσενικά Plum-headed finch έχουν έντονο σκούρο βυσσινί στην περιοχή της κεφαλής τους και μια κατάμαυρη βούλα κάτω από το πιγούνι τους. Ο σβέρκος, η πλάτη και οι φτερούγες έχουν μια σχετικά ανοιχτόχρωμη απόχρωση του καφέ. Όλο το υπόλοιπο σώμα τους εκτός από την περιοχή της κοιλιάς και της αμάρας έχει καφετί ρίγες.

Το μαύρο χαρακτηριστικό σημάδι και οι ραβδώσεις στα μάγουλα παρουσιάζονται μόνο στα αρσενικά άτομα. Η περιοχή του ουροπήγιου αδένα έχει επίσης ραβδώσεις ενώ η ουρά και τα κινητήρια φτερά είναι ολόμαυρα.

Τα πόδια τους είναι είτε ροζέ είτε πολύ ανοιχτόχρωμο καφέ, ενώ τα νύχια τους έχουν χρώμα μαύρο η σκούρο καφέ.

Τα θηλυκά Plum-headed finch είναι παρόμοια με τα αρσενικά αλλά παρουσιάζουν κάποιες διαφορές όπως είναι η έλλειψη της βούλας στο πιγούνι, η απουσία ή η ελαφρά παρουσία του βυσσινί χρώματος στο κεφάλι καθώς και η κάλυψη ολόκληρης της κοιλιάς με ραβδώσεις.

Και τα δύο φύλα έχουν μικρό, κωνικό, ασημόγκριζο ράμφος με μερικές πινελιές μαύρου σε ορισμένα σημεία.

Γεωγραφική κατανομή και βιότοποι

Στη φύση τα plum-headed finch, απαντώνται κυρίως στην ανατολική Αυστραλία από το βόρειο Κουίνσλαντ έως και την νέα νότια Ουαλία.

Συχνάζουν κυρίως σε περιοχές με μεγάλα χόρτα και πυκνούς θάμνους, κοντά σε έλη, βάλτους και ποτάμια. Τρέφονται κυρίως με σπόρους αγριόχορτων και γρασιδιού και αυτός είναι ο κύριος παράγοντας που καθορίζει την περιοχή που θα μείνουν.

Διανύουν καθημερινά μεγάλες αποστάσεις σε κοπάδια για να βρουν την τροφή τους αλλά και για να κουρνιάσουν την νύχτα.

Την περίοδο της αναπαραγωγής θα τα βρούμε σε καλλιεργούμενες εκτάσεις κοντά σε φάρμες και αγρούς.

Διατροφή

Τα Cherry finch είναι κατά βάση σποροφάγα πτηνά. Για τη διατροφή τους ως κατοικίδια χρειάζονται καλής ποιότητας μείγμα για παραδείσια πτηνά σε συνδυασμό με φρούτα, λαχανικά, βότανα και κεχρί.

Την περίοδο της αναπαραγωγής μπορούμε να τους προσφέρουμε άφοβα ζωντανή τροφή, αν και κάτι τέτοιο δεν είναι αναγκαίο. Δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα mealworms, στους μικρούς γρύλους καθώς και σε ένα είδος κατσαρίδας που βρίσκουμε στο εμπόριο.

Τέλος, πρέπει να υπάρχει σουπιοκόκαλο όλο τον χρόνο στο κλουβί όπως και τριμμένα όστρακα (grit) για να προσλαμβάνουν τα πτηνά το ασβέστιο που χρειάζεται ο οργανισμός τους.

Αναπαραγωγή

Έρευνες έχουν δείξει πως τα Plum-headed finch, είναι πολύ απαιτητικά όσο αναφορά την επιλογή του συντρόφου τους. Τα θηλυκά επιλέγουν τα πιο λαμπερά, υγιή και ώριμα αρσενικά με το καλύτερο κελάηδημα. Οι πιο πετυχημένες αναπαραγωγές προέρχονται από πουλιά τα οποία έχουν επιλέξει μόνα τους το ταίρι.

Προτιμούν τις απλές, εσωτερικές φωλιές των καναρινιών μέσα στις οποίες θα χτίσουν την δική τους φωλιά σε μορφή καλαθιού. Τα υλικά που χρησιμοποιούν είναι κυρίως ίνες κοκοφοίνικα, μακριά ξέρα χόρτα και λεπτά ευλύγιστα κλαδάκια.

Αφού ολοκληρωθεί το χτίσιμο της φωλιάς, το θηλυκό γεννάει 4-6 αυγά λευκού χρώματος τα οποία κλωσούν και οι 2 γονείς για διάστημα 13-14 ημερών. Όταν εκκολαφθούν οι νεοσσοί, παραμένουν στην φωλιά για 21-23 ημέρες όπου ταΐζονται και από τους δύο γονείς με την ίδια αφοσίωση.

Την 22 ημέρα συνήθως αρχίζουν τα πρώτα φτερουγίσματα με την καθοδήγηση των γωνιών τους. Το βράδυ επιστρέφουν όλα μαζί πίσω στη φωλιά. Αυτό θα συνεχιστεί για λίγες μέρες ακόμη έως ότου ανεξαρτητοποιηθούν πλήρως.

Σε συνθήκες εκτροφής, τα plum-headed finches Είναι πουλιά που δεν χρειάζονται ιδιαίτερα μεγάλο χώρο για να αναπαραχθούν. Μια απλή ζευγαρώστρα καναρινιών θα κάνει τη δουλειά της, αρκεί όμως πάντα να υπάρχουν σε αφθονία τα απαραίτητα.

Φρέσκο καθαρό νερό, πλούσια διατροφή, ήσυχος και προστατευμένος χώρος και όσο το δυνατόν λιγότερες ενοχλήσεις είναι μερικά από τα πιο αναγκαία στην εκτροφή τους. Κλείνοντας, αξίζει να σημειωθεί πως τα επίπεδα επιτυχίας αναπαραγωγής σε μεγάλη κλούβα είναι σαφώς υψηλότερα σε σχέση με την αναπαραγωγή τους σε κλουβιά μικρότερου μεγέθους.

Φροντίδα

Για τη διαβίωση των Cherry finch προτείνονται οι μεγάλες κλούβες (aviaries) στις οποίες θα πρέπει να έχουμε φυτέψει μικρούς θάμνους, ασφαλή και μη τοξικά λουλούδια και φυτά καθώς και ψηλά χόρτα ώστε να νιώθουν πιο κοντά στο φυσικό τους περιβάλλον. Είναι αρκετά φιλήσυχα πουλιά για αυτό η συμβίωση τους και με άλλα παραδείσια όπως είναι τα zebra finch και τα gouldian finch, δεν είναι απαγορευτική.

Δεν αντέχουν τις χαμηλές θερμοκρασίες για αυτό είναι καλύτερο τον χειμώνα να τα μεταφέρουμε σε εσωτερικό χώρο προς αποφυγή τυχόν απωλειών.

Σύνοψη

Μέγεθος: 14-15 εκ. Βάρος: 12 γρ. Καταγωγή: Ωκεανία Διατροφή: Σποροφάγα Αυγά ανά φωλιά: 4-6 Επώαση: 14 ημέρες Ανεξαρτητοποίηση νεοσσών: 40 ημέρες Πληθυσμιακή τάση: Σταθερή Κίνδυνος εξαφάνισης: Ελάχιστη ανησυχία

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Neochmia modesta Ελληνική ονομασία: Αγγλική ονομασία: Plum-headed finch, Cherry finch Τάξη: Στρουθιόμορφα (Passeriformes) Οικογένεια: Εστριλδίδες (Estrildidae) Γένος: Νεόχμια (Neochmia) Είδος: N. modesta

Media Plum-headed finch

Τα Green-backed twinspots είναι από τους ποιο όμορφους εξωτικούς σπίνους της Αφρικής. Αν και δεν υπάρχει μεγάλος αριθμός αυτών των πουλιών στην αιχμαλωσία, οι χομπίστες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την απόκτηση τους.

Περιγραφή Green-backed twinspot


Τα βασικά χρώματα των Green-backed twinspots είναι το σκούρο λαδί, το κόκκινο, το μαύρο, το άσπρο, και το κιτρινοπράσινο. Το μήκος τους δεν ξεπερνάει τα 10-11εκ. ενώ έχουν καταγραφεί περιπτώσεις πουλιών που φτάνουν μέχρι και τα 14cm.

Διάκριση φύλου

Το Green-backed twinspot είναι διμορφικό είδος, πράγμα που καθιστά εύκολη τη διάκριση των δύο φύλων.

Το αρσενικό έχει έντονη κόκκινη μάσκα στην περιοχή του προσώπου και γύρω από τα μάτια. Η περιοχή του κεφαλιού, του λαιμού και της πλάτης περικλείεται από πτέρωμα με γυαλιστερή σκούρη λαδί απόχρωση.

Το στήθος και η κοιλιά σκεπάζεται από έναν κατάμαυρο μανδύα στον οποίο υπάρχει μια πληθώρα από λευκές βούλες. Η περιοχή της αμάρας και των μηριαίων φτερών, αποτελείται από μία μίξη κίτρινου με λαχανί χρώματος, ενώ τα κινητήρια φτερά τους είναι μαύρα με σκούρο καφέ. Τα πόδια τους είναι είτε μπεζ είτε καφέ, ενώ τα νύχια τους είναι ή άσπρα ή ροζέ.

Το θηλυκό έχει πιο μουντά και λιγότερο φανταχτερά χρώματα από ότι το αρσενικό, όμως αυτό δεν το καθιστά λιγότερο όμορφο.

Τα αρσενικά έχουν μαυροκόκκινο ράμφος ενώ το συνηθέστερο στα θηλυκά είναι το σκέτο μαύρο. Δεν είναι όμως λίγες οι φορές όπου έχει παρατηρηθεί σε θηλυκά άτομα να φέρουν μια μικρή πινελιά ξεθωριασμένου πορτοκαλί στην άκρη του ράμφους.

Διατροφή

Ένα καλό μείγμα εξωτικών πουλιών σε συνδυασμό με κεχρί και έξτρα σπόρους, αποτελούν ένα καλό μενού για αυτά. Ακόμη, 4-5 φορές την εβδομάδα θα πρέπει να προστίθεται στο μενού τους ζωντανή τροφή όπως mealworms και τερμίτες.

Τα φρέσκα βότανα, φρούτα και λαχανικά, είναι επίσης απαραίτητα στη διατροφή τους. Το σουπιοκοκαλο καθώς και τα τριμμένα όστρακα (grit) θα πρέπει να υπάρχουν όλο τον χρόνο μέσα στο κλουβί, ώστε τα πουλιά να έχουν πάντα δίπλα τους μία πηγή ασβεστίου.

Τέλος, είναι βασικό να γνωρίζετε πως τα green twinspots προτιμούν να τρώνε στο δάπεδο του κλουβιού πάρα στις ταΐστρες που της κλούβας.

Φροντίδα

Σαν είδος, προτείνεται η διαβίωση του σε μεγάλες κλούβες (aviary) στις οποίες είναι αναγκαίο να υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός από μικρά δένδρα και θάμνους, ώστε να νιώθει τα πουλιά ποιο κοντά στο φυσικό τους περιβάλλον, αλλά και να έχουν τη δυνατότητα να κρυφτούν, όταν νιώθουν ανασφάλεια.

Αν η κλούβα μας δεν είναι αρκετά μεγάλη, είναι προτιμότερο να διατηρούμε ένα ζευγάρι μόνο του ή με την συντροφιά άλλων παραδείσιων. Διαφορετικά, ένα μικρό σμήνος 6-8 πουλιών θα ήταν ιδανικό, μιας και πρόκειται για πουλιά που είναι κοινωνικά ως είδος.

Σαν πουλί που προέρχεται από θερμά κλίματα, δεν αντέχει τις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα. Η ιδανική θερμοκρασία για αυτά είναι γύρω στους 20 - 25 βαθμούς. Είναι προτιμότερο, να στεγάζεται σε εσωτερική εκτροφή τον χειμώνα, προς αποφυγήν απωλειών από ασθένειες.

Αναπαραγωγή

Όπως και οι περισσότεροι εξωτικοί σπίνοι, έτσι και τα Green-backed twinspots επιλέγουν ένα μόνο σύντροφο στην ζωή τους και παραμένουν μαζί έως ότου κάποιος πεθάνει. Τότε, το άλλο πτηνό βρίσκει άμεσα ένα νέο ταίρι μιας και είναι πουλιά που δεν αντέχουν την μοναξιά.

Την περίοδο της αναπαραγωγής, τα αρσενικά του είδους προσπαθούν να εντυπωσιάσουν το ταίρι τους κάνοντας ένα μικρό "χορευτικό" με πολλά μικρά πηδηματάκια και λίγες στροφές. Ο χορός του αρσενικού συνοδεύεται πάντα από το ερωτικό του κάλεσμα. Όταν και εάν το θηλυκό τον δεχθεί, ανασηκώνει ελαφρώς την ουρά και το κεφάλι και αμέσως πραγματοποιείται η επίβαση. Διαφορετικά, φεύγει πετώντας αφήνοντας το αρσενικό μόνο του.

Το ζευγάρι ξεκινά άμεσα το χτίσιμο της φωλιάς με υλικά όπως ίνες κοκοφοίνικα, ξέρα χόρτα και μικρά λεπτά κλαδάκια. Προτιμούν τις ξύλινες, κλειστού τύπου φωλιές με μεγάλο άνοιγμα. Μετά την ολοκλήρωση της φωλιάς, το θηλυκό γεννάει 4-6 αυγά λευκού χρώματος τα οποία επωάζουν και οι 2 γονείς εναλλάξ για 13-14 ημέρες.

Οι νεοσσοί ταΐζονται και από τους δύο γονείς, με τον πατέρα να βοηθάει λίγο περισσότερο στην ανατροφή τους. Την 21-23 ημέρα, οι νεοσσοί εγκαταλείπουν τη φωλιά και αρχίζουν τις πρώτες εξερευνήσεις εκτός αυτής. Το βράδυ επιστρέφουν πάλι πίσω και κοιμούνται μαζί με τους γονείς τους. Αυτό συνεχίζεται για μία εβδομάδα περίπου, έως ότου ανεξαρτητοποιηθούν τελείως.

Επίπεδο δυσκολίας αναπαραγωγής

Τα green twinspots θεωρούνται από τα ποιο δύσκολα πουλιά, όσον αφορά την αναπαραγωγή τους. Θα πρέπει να τα έχετε το ζευγάρι σας μόνο του, σε μεγάλη φυτεμένη-καμουφλαρισμενη κλούβα με πλήρη ησυχία και με όσο το δυνατόν λιγότερες ενοχλήσεις. Τα πουλιά αυτά είναι από μόνα τους ένα κόσμημα. Εάν τελικά τα καταφέρεται με την αναπαραγωγή, είμαι σίγουρος πως δεν θα θέλετε να τα αποχωριστείτε.

Νομιμότητα εκτροφής

Μερικά υποείδη όπως το M. nitidula nitidula είναι εξαιρετικά σπάνια, τόσο στη φύση όσο και στην αιχμαλωσία. Για να αποκτήσετε αυτά τα υποείδη, θα χρειαστεί να αποκτήσετε τις σχετικές άδειες. Τα άλλα υπό είδη των Green-backed twinspots που απαντώνται εκτός της νοτίου Αφρικής, μπορούν να διατηρηθούν χωρίς άδεια όπως και τα υπόλοιπα απλά παραδείσια.

Σύνοψη

Διατροφή: Σποροφάγα Αυγά ανά φωλιά: 4-6 Επώαση: 14 ημέρες Ανεξαρτητοποίηση νεοσσών: 35 ημέρες Πληθυσμιακή τάση: Σταθερή Κίνδυνος εξαφάνισης: Ελάχιστη ανησυχία

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Mandingoa nitidula Ελληνική ονομασία: Αγγλική ονομασία: Green-backed twinspots Τάξη: Στρουθιόμορφα (Passeriformes) Οικογένεια: Εστιρλδίδες (Estrildidae) Γένος: Mandingoa Είδος: M. nitidula

Υποείδη

M. nitidula chubbi M. nitidula nitidula M. nitidula schlegeli M. nitidula virginiae

Η παραμάνα είναι ένας όρος που αναφέρεται συχνά κατά την αναπαραγωγική περίοδο των πτηνών. Τι είναι όμως η παραμάνα, ποιος ο τρόπος διαχείρισης και ποιες τελικά έκτακτες εκτροφικές ανάγκες καλύπτει;

Η παραμάνα και ο πολύτιμος ρόλος της

Η αναπαραγωγή των ωδικών πτηνών είναι μια υπέροχη διαδικασία που φέρνει τη μαγεία της φύσης στο χώρο του εκτροφέα που μπορεί και παρακολουθεί το μεγαλείο της δημιουργίας να εξελίσσεται μπροστά του. Μαγικές οι εικόνες της ένωσης του ζευγαριού, του φωλιάσματος, της γέννας και τελικά της ανατροφής των μικρών πουλιών που εκκολάφτηκαν όταν ασφαλώς όλα εξελίσσονται φυσιολογικά ή να το γράψω ορθολογιστικά όπως περιμένουμε εμείς.

Δυστυχώς όμως για μας, τα πράγματα δεν εξελίσσονται πάντα σύμφωνα με τις επιθυμίες μας και παρουσιάζονται αρκετά προβλήματα στην αναπαραγωγή που αναζητούν λύσεις.

Και ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σώζουμε την "παρτίδα", εντούτοις υπάρχουν και καταστάσεις που η φωλιά με τους νεοσσούς είναι τόσο εκτεθειμένη, που κινδυνεύουν με άμεσο θάνατο. Είναι οι περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα βοήθειας και που μόνο ένα θαύμα μπορεί να σώσει τα μικρά.

Κι αυτό το θαύμα μπορεί να γίνει με τη βοήθεια μιας "παραμάνας".

Ανάθεση καθηκόντων στη θετή μητέρα


Με τον όρο "παραμάνα" οι εκτροφείς των πουλιών ονομάζουμε τη θετή μητέρα που καλείται πάντα την τελευταία στιγμή να αναλάβει και να εκπληρώσει τα τρία τελευταία στάδια της αναπαραγωγικής προσπάθειας που ακολουθούν τη γέννηση των αυγών, αντί της κανονικής μητέρας και που για λόγους που δεν άπτονται του άρθρου, δεν εκπληρώνει.

Πριν ξεκινήσει η ανάπτυξη ας θυμηθούμε τα τρία τελευταία στάδια που μπορεί να μας δώσει λύσεις αυτή η τροφός:

1. Η επώαση των αυγών
2. Η εκκόλαψη των μικρών
3. Η ανατροφή των νεοσσών

Αν η παραμάνα ξεκινήσει από το πρώτο στάδιο, το έργο μας γίνεται ευκολότερο, ενώ αν τη χρειαστούμε στο δεύτερο ή ακόμη χειρότερα στο τρίτο στάδιο, τα πράγματα περιπλέκονται αρκετά και απαιτούνται διαδικασίες και προϋποθέσεις για να την ξεγελάσουν, ώστε να αποδεχτεί το περιεχόμενο της φωλιάς και τελικά να διασωθεί.

1. Επώαση των αυγών από την παραμάνα

Είναι η ευκολότερη περίπτωση και ίσως η μοναδική που δεν χρειάζονται πολλές γνώσεις, προϋποθέσεις και ενέργειες από τον εκτροφέα για να υιοθετήσει τελικά η θετή μητέρα τα αυγά κάποιας άλλης. Αρκεί, όπως έχει προαναφερθεί να έχει γεννήσει και να κλωσά η ίδια. Εμείς απλά τοποθετούμε τα προς υιοθεσία αυγά μέσα στη φωλιά, αποσύροντας τα ομοιώματα και παρακολουθώντας διακριτικά αφήνουμε τη φύση και την κατάσταση να εξελιχθεί φυσιολογικά.

2. Προς εκκόλαψη αυγά στην παραμάνα

Το να τοποθετήσεις σε μια παραμάνα αυγά που σε λίγες ώρες θα εκκολαφτούν δεν είναι και το πιο ακίνδυνο για την πορεία της εξέλιξης της ζωής των νεοσσών. Τούτο γιατί η μητέρα, μέρες νωρίτερα από την εκκόλαψη, λαμβάνει σήματα και δονήσεις των εμβρύων μέσα από το αυγό και συνεπώς προετοιμάζεται κατάλληλα.

Αν αυτά τα σήματα δεν υπάρχουν, δεν είναι σίγουρο πως θα δεχτεί τις εξελίξεις, ειδικά αν τα μικρά εμφανιστούν σχετικά γρήγορα.

Η χρήση μουσικής στο χώρο και τα έντονα κελαηδήματα από άλλα πουλιά βοηθούν στο να διαταράσσεται η ησυχία που θα επέτρεπε την επικοινωνία μητέρας και εμβρύων, μπερδεύοντας την παραμάνα με τελικό όφελος για μας και τα νεογέννητα μικρά.

3. Νεοσσούς σε παραμάνα

Εδώ τα πράγματα περιπλέκονται πάρα πολύ. Χρειάζονται εκτός από τις απαραίτητες γνώσεις ο εκτροφέας να δημιουργήσει τις συνθήκες και τις προϋποθέσεις ώστε να ξεγελαστεί το θηλυκό και τελικά να υιοθετήσει τα μικρά σαν να ήταν δικά της. Αν δεν καταφέρουμε να την ξεγελάσουμε, τότε είναι απόλυτα βέβαιο πως οι νεοσσοί θα πεθάνουν αργά ή γρήγορα, αν στο μεταξύ δεν θανατωθούν από τα πόδια της παραμάνας.

Η ηλικία των νεοσσών επίσης επηρεάζει αυτή την εξέλιξη. Όσο μικρότεροι είναι οι νεοσσοί τόσο πιο εύκολη γίνεται η υιοθεσία και συνεπώς το έργο μας. Όσο πιο μεγάλοι είναι οι νεοσσοί, τόσο αμφίβολη γίνεται η αποδοχή και ασφαλώς περιορίζεται το ποσοστό επιτυχίας.

Στην πραγματικότητα το ποσοστό επιτυχίας ελαχιστοποιείται μετά την πρώτη βδομάδα ζωής των νεοσσών, μηδενίζεται όταν φτάσουν τις δέκα μέρες και μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχει αίσιο τέλος. Έχω εμπειρίες από υιοθεσία νεοσσών μέχρι 6-7 ημερών αλλά ποτέ από μεγαλύτερους. Πιστεύω μάλιστα πως μόνο από τύχη μπορεί κάποιος "μεγάλος" νεοσσός να γίνει αποδεκτός και να επιβιώσει.

Όταν έχουμε νεοσσούς 1-3 ημερών

Τότε μπορούμε να τοποθετήσουμε αρχικά μόνο τον ένα νεοσσό μέσα στη φωλιά βάζοντας το μισό κέλυφος ενός αυγού από παλιότερη εκκόλαψη* πάνω στο νεοσσό και διασκορπίζοντας τμήματα από το υπόλοιπο αυγό στο βάθος της φωλιάς. Εγώ πάντα φυλάω μερικά τέτοια κελύφη για κάθε ενδεχόμενο, γνωρίζοντας πως θα μου δώσουν λύσεις.

Επιστρέφοντας η μητέρα στη φωλιά αρχικά θα σταθεί κάπως προβληματισμένη, στη συνέχεια θα σκεπάσει τη φωλιά με το μικρό και στο χρόνο που αυτή κρίνει θα ανασηκωθεί για να απομακρύνει τα υπολείμματα του αυγού μια και η καθαριότητα είναι πρωταρχική προϋπόθεση για τα πουλιά.

Ο εκτροφέας, όλο αυτό το χρονικό διάστημα, παρακολουθεί από απόσταση και όταν σιγουρευτεί πως η παραμάνα απλά κάθετε χωρίς να κουνά τα πόδια της** μέσα στη φωλιά, τοποθετεί με τον ίδιο τρόπο το δεύτερο νεοσσό στη φωλιά μόλις αυτή ανασηκωθεί. Λίγη ώρα αργότερα, ακολουθώντας την ίδια μέθοδο προσθέτει και τους υπόλοιπους.

Η ενασχόληση της παραμάνας με την καθαριότητα της φωλιάς δεν της επιτρέπει να ασχοληθεί με το κυρίως περιεχόμενο που είναι τα μικρά και συνεπώς δεν θα τα ταΐσει. Εμείς και μέχρι να ξεκινήσει η τροφοδοσία των μικρών από τη μητέρα, θα πρέπει να τα ταΐζουμε με μικρές ποσότητες συντήρησης ώστε αυτά με τις κινήσεις τους να "ενοχλούν" τη θετή τους μητέρα και να ξυπνήσουν γρηγορότερα το ένστικτο μητρότητας για να τα ταΐσει.

Όταν έχουμε νεοσσούς 4-6 ημερών

Τότε θα πρέπει είτε να ρισκάρουμε σοβαρά ακολουθώντας τον πιο πάνω τρόπο, είτε για λίγες ώρες να "δανειστούμε" ένα μικρότερο νεοσσό (1-3ων ημερών) από άλλη φωλιά και ακολουθώντας την παραπάνω στρατηγική, να ξεγελάσουμε αρχικά τη μητέρα να δεχτεί το μικρό και στη συνέχεια το μεγαλύτερο νεοσσό, φροντίζοντας όταν θα μπουν τα μεγαλύτερα πουλάκια στη φωλιά να τη βάζουμε σε εργασία καθαριότητας με την παραπάνω μέθοδο.

Με αυτόν τον τρόπο έχω καταφέρει να ξεγελάσω κανάρα και να αποδεχτεί μικρά επτά ημερών. Τα ποσοστά επιτυχίας αυτής της προσπάθειας είναι ιδιαίτερα μικρά για να μας κάνουν να επιλέγουμε αυτή τη μέθοδο με ελαφριά καρδιά. Την εφαρμόζουμε μόνο όταν δεν υπάρχουν άλλες λύσεις και οδηγούμαστε σ' αυτή τη μέθοδο ως "έσχατη λύση".

Όταν έχουμε νεοσσούς μεγαλύτερους από βδομάδα

Τότε η θετή μητέρα κατά την κρίση μου δεν είναι λύση και μόνο εκ θαύματος κάποιοι εκτροφείς μπορεί να σώσουν μικρά αυτής της ηλικίας σε παραμάνα. Για τέτοιες ηλικίες και μεγαλύτερους νεοσσούς προκρίνεται η περίπτωση της ανατροφής από τον εκτροφέα σε ζεστό χώρο και με τακτικό τάισμα στην αρχή ανά δύο ώρες που αργότερα αραιώνει στις τρεις με τέσσερις ώρες.

*Η μέθοδος υιοθεσίας με τα υπολείμματα αυγού είναι ευρύτατα διαδεδομένη στα γερακοειδή ή αετόμορφα πουλιά και εφαρμόζεται από τους επιστήμονες, στην προσπάθεια διάσωσης του αριθμού των προς εξαφάνιση πουλιών. Σε αυτά τα πουλιά, το δεύτερο αυγό ή ο νεοσσός πάντα θανατώνεται από τον πρώτο και μεγαλύτερο. Οι εθελοντές σώζουν με αυτό τον τρόπο τον δεύτερο νεοσσό βοηθώντας στην αύξηση του αριθμού του είδους.

Εγώ παρακολούθησα τα παραπάνω σε κάποιο ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση πριν πολλά χρόνια, διάβασα σχετικά και ενημερώθηκα. Με την πρώτη ευκαιρία αποθήκευσα τα απαραίτητα υπολείμματα αυγών στις εκκολάψεις των καναρινιών μου και όταν παρουσιάστηκε ανάγκη το δοκίμασα με αξιοθαύμαστη αποτελεσματικότητα.

Χωρίς να αναφέρω το παραμικρό το εφάρμοσα κάποια χρόνια και στη συνέχεια μετέφερα τις παρατηρήσεις σε ομάδα φίλων εκτροφέων στο Βόλο για εφαρμογή, παρατηρήσεις και ασφαλώς εξέλιξη.

**Το κούνημα στα πόδια που παρατηρούμε όταν στρώνει φωλιά είναι μια εξαιρετικά επίφοβη για τα μικρά ενέργεια της παραμάνας. Ειδικά αν αυτό γίνεται συνεχώς, επίμονα και για αρκετή ώρα. Είναι μια βασική ένδειξη πως η παραμάνα δεν θέλει τα μικρά.

Η εμπειρία μου σε τέτοιες περιστάσεις μου επιβάλει να απομακρύνω αμέσως τους νεοσσούς γιατί κινδυνεύει η ζωή τους, κάτι που συνιστώ να κάνετε κι εσείς χωρίς καθυστέρηση.

Κουνώντας με αυτό τον τρόπο τα πόδια η θετή μητέρα πιέζει αρκετά τους νεοσσούς και στην ουσία τους σκοτώνει γιατί προφανώς τα βλέπει σαν ξένο σώμα, δεν τα αποδέχεται και κατά συνέπεια δεν υπάρχει περίπτωση να τα υιοθετήσει.

Η δημιουργία της παραμάνας και η διατήρησή της σε ετοιμότητα

Η παραμάνα είναι ένα θηλυκό πουλί (συνήθως καναρίνι) που είτε είναι εκτός αναπαραγωγικών σχεδίων του εκτροφέα, είτε έχει οργανικά προβλήματα και αδυνατεί να γεννήσει αυγά είτε είναι κάποιο ηλικιωμένο ή υπέργηρο θηλυκό που εκ φύσεως είναι αδύνατο να γίνει μητέρα. Σε κάθε περίπτωση όμως θα πρέπει να έχει αναπαραγωγικό οίστρο, να φτιάξει φωλιά και οπωσδήποτε να μείνει μέσα και να επωάζει, είτε έχει γεννήσει αυγά είτε απλά κλωσώντας την άδεια φωλιά.

Ο εκτροφέας γνωρίζοντας το ιστορικό των πουλιών που έχει στη διάθεσή του, έχοντας καταστρώσει το τελικό αναπαραγωγικό σχέδιο αλλά και αυτοσχεδιάζοντας από τις καταστάσεις, μπορεί να επιλέξει τη δημιουργία μιας ή περισσοτέρων θετών μητέρων (παραμάνες) ανάλογα με το μέγεθος και τις ανάγκες της εκτροφής του ώστε να του δοθούν λύσεις όταν παρουσιαστούν προβλήματα.

Για να μπορέσουμε να επιλέξουμε τη σωστή μέθοδο με παραμάνες που ταιριάζει στην εκτροφή μας, θα πρέπει αρχικά να γνωρίσουμε τους πιο διαδεδομένους τρόπους υιοθεσιών. Τους τρόπους δηλαδή που ακολουθούν οι οργανωμένες εκτροφές και που κατά κύριο λόγο είναι δύο.

1. Επιλέγονται από την αρχή τα θηλυκά που θα χρησιμοποιήσουν για παραμάνες, τα τοποθετούν σε ξεχωριστό σημείο του αναπαραγωγικού δωματίου και τα προετοιμάζουν έτσι ώστε πάντα να είναι σε ετοιμότητα ο προσχεδιασμένος και απαραίτητος αριθμός.

Το να κλωσούν όλα ταυτόχρονα είναι κάτι που δεν το θέλουμε γιατί πάντα θα υπάρξει κενός χρόνος κι αυτό μπορεί να αποδειχτεί επιζήμιο. Αυτός ο τρόπος έχει πολύ μεγάλη εφαρμογή στις μεγάλες κυρίως και πιο επαγγελματικές εκτροφές καναρινιών και ιδιαίτερα στις εκτροφές ιθαγενών που οι απατήσεις για θετές μητέρες είναι μεγαλύτερες.

1. Επιλέγονται οι παραμάνες μετά το ξεκίνημα της αναπαραγωγικής προσπάθειας ανάλογα με τις "αποδώσεις" τους. Με αυτό τον τρόπο μετατρέπονται σε παραμάνες τα θηλυκά που είτε δεν "τραβούν", είτε παρουσιάζουν προβλήματα που τα κάνει να υστερούν αναπαραγωγικά.

Έτσι λοιπόν θα επιλεγούν τα πουλιά που δεν ζευγάρωσαν ή που δεν έκαναν ικανοποιητικό αριθμό αυγών κλπ. Είναι η πιο διαδεδομένη μέθοδο για τις μικρές και μεσαίες εκτροφές γιατί δεν χάνουν οι εκτροφείς χρήσιμα θηλυκά ή ζευγάρια.

• Εξέλιξη της τελευταίας είναι μια άλλη στρατηγική που προτείνω σε όλους και που ασφαλώς εφαρμόζω εγώ. Μου δίνει πάντα λύσεις χωρίς να επιλέγω στοχευμένα κάποια θηλυκά ως παραμάνες στο κοπάδι μου.

Σε αυτή την στρατηγική κρατώ όλα τα θηλυκά στη φωλιά, ακόμη κι αυτά που επωάζουν άσπερμα αυγά και ανάλογα με τις απαιτήσεις και τις εξελίξεις της αναπαραγωγής μπορώ να τα απεμπλέκω από το ρόλο της παραμάνας και να οδηγώ σε νέα αναπαραγωγική προσπάθεια έχοντας τελικά πολύτιμους απογόνους κι από αυτά.

Στις αρχικές περιπτώσεις η παραμάνα βρίσκεται μόνη μέσα στον κλωβό και μεγαλώνει τα μικρά χωρίς βοήθεια ενώ στην δική μου πρόταση ποτέ δεν υπάρχει μόνο το θηλυκό (εκτός εξαιρέσεων) επιτρέποντας στα μικρά να έχουν εικόνες και από τον πατέρα που βοηθώντας στην ανατροφή των μικρών εκπληρώνει και τον πολύτιμο ρόλο του αρσενικού στην αναπαραγωγή των καναρινιών. Είναι μια πολύτιμη στάση που υιοθετείται από τα μικρά όταν με τη σειρά τους γίνουν γονείς και ως τέτοια δεν την αλλάζω.

Απαιτείται όμως καλός σχεδιασμός και τάξη στη εκτροφή με καταγραφή και μελέτη των κινήσεων από τον εκτροφέα. Σας την προτείνω ανεπιφύλακτα να τη δοκιμάσετε γιατί είναι απόλυτα επιτυχημένη. Με τον τρόπο μου, υπάρχει πάντα παραμάνα έτοιμη να δεχτεί κάθε έκτακτο περιστατικό ενώ μπορεί άνετα σε δική της γέννα να δώσει κι αυτή τους απογόνους της.

Η ετοιμότητα στη παραμάνα όπως προανέφερα προϋποθέτει οπωσδήποτε κατασκευή φωλιάς και κατά συνέπεια τα πουλιά παραμάνες πρέπει να ακολουθούν σε όλα, το προς αναπαραγωγή κοπάδι πουλιών.

Όταν το πουλί φτιάξει φωλιά και καθίσει μέσα, είτε γεννήσει αυγά είτε όχι, φροντίζουμε να την κρατήσουμε και να κλωσά στη φωλιά όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Εδώ τα ομοιώματα των αυγών θα μας φανούν πολύτιμα γιατί δεν αλλοιώνονται ούτε καταστρέφονται με την πάροδο των ημερών και συνεπώς δεν κινδυνεύει η φωλιά, η κλώσα ή αργότερα οι νεοσσοί.

Η παραπάνω διαδικασία θα διακοπεί είτε από τον εκτροφέα σύμφωνα με τα σχέδια και τις βραχύχρονες απαιτήσεις της εκτροφής του, είτε από το ίδιο το πουλί που κάποια στιγμή θα "κουραστεί" να επωάζει μακροχρόνια τα αυγά χωρίς αποτέλεσμα.

Στην τελευταία μάλιστα περίπτωση, ακόμη και αν το θηλυκό είναι σχεδόν έτοιμο να τα "παρατήσει" και να σηκωθεί, αν τοποθετήσουμε αυγά με εμβρυική ανάπτυξη μέσα στη φωλιά, τότε αυτό αντιλαμβανόμενο τους κραδασμούς και τους ήχους του εμβρύου, αναστέλλει την αρχική επιθυμία και συνεχίζει να επωάζει τα αυγά, κανονικά.

Σημαντική προϋπόθεση αποτελεί η απαιτούμενη και σωστή τροφοδοσία του και η διασφάλιση πως θα απουσιάζουν οι οχλήσεις από ανθρώπους και εξωγενείς παράγοντες ή παράσιτα όπως οι ψείρες.

Έχει παρατηρηθεί πλημμελή περιποίηση αυτών των θηλυκών γιατί οι εκτροφείς ρίχνουν το βάρος τους στα "καλά" ζευγάρια κι όχι στις παραμάνες αφού τις θεωρούν "παθητικό" για την εκτροφή τους. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική και αρκεί μια τέτοια μητέρα για να μας σώσει περισσότερα μικρά από όσα ρεαλιστικά θα γεννούσε η ίδια.

Στο video που ακολουθεί και τραβήχτηκε για τις ανάγκες του άρθρου, το ζευγάρι λευκών οπάλ καναρινιών υιοθέτησε και μεγάλωσε τέσσερις νεοσσούς φαιοκόκκινα μωσαϊκά Λοφιοφόρα Γερμανικά καναρίνια (Huppe Allemand). Μια εξαιρετικά σπάνια μετάλλαξη με ελάχιστα πουλιά να υπάρχουν στην Ευρώπη σώζοντας τους κόπους που έκανα για έξι χρόνια για να τη δημιουργήσω και να την εδραιώσω στην Ελλάδα.

Πολυμέσο youtube: IBqI1rjelf4

Το συγκεκριμένο θηλυκό μετατράπηκε σε παραμάνα αφού είχε ήδη μεγαλώσει τα τέσσερα δικά της μικρά από την πρώτη γέννα της κι ενώ τα αυγά της δεύτερης γέννας παρουσιάστηκαν άσπερμα. Βοήθησε όταν η φυσιολογική μητέρα των νεοσσών, την τρίτη μέρα της ζωής τους (στη μία και μοναδική γέννα της για το 2019) παρουσίασε επιπεφυκίτιδα στο αριστερό μάτι της και έπρεπε να αποσυρθεί στο νοσοκομειακό κλουβί για θεραπεία.

Κυριολεκτικά έσωσε την γέννα και είμαι σίγουρος πως τα "ψυχοπαίδια" της θα δικαιώσουν τόσο τις θυσίες της όσο και τους δικούς μου κόπους και κρίσιμες αποφάσεις.

Σχετικό περιεχόμενο

Η αναπαραγωγή των καναρινιών

Το Blue-faced Parrotfinch είναι ένα μικρόσωμο εξωτικό πτηνό της οικογένειας των Εστριλδίδων που ανήκει στο γένος των Ερύθρουρων.

Blue-faced Parrotfinch


Τα Blue-faced Parrotfinches ζουν σε περιοχές της Βορειοανατολική Αυστραλίας, την Ιαπωνία, Ινδονησία, Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας, Γαλλία (εισήχθη), Νέα Καληδονία, Παλάου, Παπούα Νέα Γουινέα, Νήσοι Σολομώντα και Βανουάτου.

Έχει μήκος σώματος που φτάνει τα 13 εκ. Το κυρίως χρώμα του πτερώματος του πουλιού είναι πράσινο. Διακρίνεται από την γαλάζια μάσκα στο κεφάλι των αρσενικών και την κόκκινη ουρά. Τα 3 βασικά αυτά χρώματα του δίνουν και την ονομασία "Τρίχρωμος παπαγαλόσπινος".

Έχουν μαύρο γυαλιστερό κωνικό ράμφος και ανοιχτόχρωμα καφετιά πόδια. Τα θηλυκά δεν έχουν έντονη γαλάζια μάσκα όπως των αρσενικών και μπορούν να ξεχωρίσουν από το κελάηδημα μιας και του αρσενικού είναι πιο βαθύ και διαπεραστικό.

Αναπαραγωγή

Γεννούν τέσσερα έως οκτώ αυγά τα οποία επωάζονται κυρίως από το θηλυκό για 15 μέρες. Το αρσενικό φροντίζει για τη διατροφή του θηλυκού και αργότερα των νεοσσών. Τα νεαρά πουλιά βγαίνουν από τη φωλιά γύρω στις 21 ημέρες και συνεχίζουν να τρέφονται από τους γονείς τους για 10 έως 20 ημέρες.

Σύνοψη

Μέγεθος: 13 εκ. Καταγωγή: Ωκεανία Διατροφή: Σποροφάγα Αυγά ανά φωλιά: 4-8 Επώαση: 15 ημέρες Ανεξαρτητοποίηση νεοσσών: 40 μέρες Πληθυσμιακή τάση: Σταθερή Κίνδυνος εξαφάνισης: Ελάχιστη ανησυχία

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Erythrura trichroa Ελληνική ονομασία: - Αγγλική ονομασία: Blue-faced parrotfinch Τάξη: Στρουθίομορφα (Passeriformes) Οικογένεια: Εστριλδίδες (Estrildidae) Γένος: Ερύθρουρα (Erythrura) Είδος: E. trichroa

Media Ερύθρουρων - Parrotfinches

Το Red-throated parrotfinch ή Red-headed parrotfinch είναι ένα μικρόσωμο εξωτικό πτηνό της οικογένειας των Εστριλδίδων που ανήκει στο γένος των Ερύθρουρων.

Red-throated parrotfinches


Το Red-throated parrotfinch έχει μήκος σώματος γύρω στα 12 εκ και βάρος που αγγίζει τα 13-14 γρ. Είναι ένα πουλάκι με καταγωγή από τη Νέα Καληδονία, ειρηνική συμπεριφορά. Έχει μικρό κωνικό ασημόγκριζο ή μαύρο ράμφος και ανοιχτόχρωμα καφετιά πόδια. Το κυρίως φτέρωμα και στα δυο γένη, είναι το πράσινο του γρασιδιού.

Το κεφάλι και ο λαιμός στολίζεται από έντονο κόκκινο φτέρωμα. Το ουροπύγιο και η ουρά έχουν επίσης κόκκινο χρώμα στα αρσενικά του είδους. Στα θηλυκά, η κόκκινη προσωπίδα έχει μικρότερη έκταση, πιο άτονο χρώμα πτερώματος χωρίς την κόκκινη ουρά.

Το ράμφος τους είναι κωνικό, χρώματος μαύρο. Τα πόδια τους έχουν χρώμα ροζέ ή απαλό μπεζ. Τα νύχια συχνά είναι σκούρα χρώματος μαύρου.

Διάκριση φύλου

Ένα από τα χαρακτηριστικά του διακρίνει τα δύο γένη είναι το βαθύ, μελωδικό και έντονο τραγούδι του αρσενικού σε σχέση με το θηλυκό.

Ακόμη, τα αρσενικά έχουν μεγαλύτερη και πιο στρογγυλή μάσκα η οποία συχνά κάνει κύκλο γύρω από τα μάτια. Το κόκκινο χρώμα είναι βαθύ και έντονο. Η μάσκα των θηλυκών είναι μικρότερη και περνά ακριβώς από τα μάτια. Το χρώμα της είναι θαμπό και λιγότερο φανταχτερό.

Τα αρσενικά parrot finch έχουν πιο μακριά ουρά από αυτή των θηλυκών κατά περίπου 2 εκ.

Σε κάθε περίπτωση, η ασφαλέστερη μέθοδος διάκρισης φύλου είναι το τεστ DNA.

Γεωγραφική κατανομή και βιότοποι

Τα red throated parrot finch απαντώνται αποκλειστικά στο νησί της Νέας Καληδονίας, περίπου 800 μίλια από τις ακτές της Κουίνσλαντ στην Αυστραλία.

Το φυσικό περιβάλλον στο οποίο ζουν είναι κυρίως οι ανοιχτές χορτολιβαδικές εκτάσεις με πυκνούς θάμνους και οι δασικές εκτάσεις. Πολύ συχνά όμως τα βλέπουμε σε καλλιέργειες, φυτείες αλλά και κήπους.

Εκτός της αναπαραγωγικής περιόδου, ζουν σε μεγάλα κοπάδια και συχνά τα βρίσκουμε στο έδαφος να τρέφονται με γρασιδόσπορους και μικρά έντομα. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, χωρίζονται σε ζευγάρια των 2 ατόμων και ψάχνουν συνεχώς μέρη για να φωλιάσουν. Φωλιάζουν κυρίως σε μικρές κουφάλες δένδρων και σε ρωγμές τοίχων ή κτιρίων.

Διατροφή

Η διατροφή των Red-headed parrotfinch βασίζεται σε ένα καλό μείγμα για εξωτικά πτηνά. Τους αρέσουν πολύ οι γρασιδόσποροι καθώς και το millet (κεχρί). Συμπληρωματικά μπορούμε να εντάξουμε σε αυτή και άλλες τροφές όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και τα βότανα.

Το αυγό και η αυγοτροφή θα πρέπει να δίνονται τουλάχιστον μια φορά στις 10 ημέρες για να μπορούν να λαμβάνουν τα πουλιά την πρωτεΐνη που χρειάζονται.

Την περίοδο της συντήρησης μπορούμε άφοβα να τους δίνουμε ζωντανή τροφή (σκουλήκια), αν και δεν θεωρείται και απαραίτητο. Την περίοδο της αναπαραγωγής όμως θα πρέπει να τρέφονται συνεχώς με αυτή κάθε μέρα, ώστε να ταΐζουν με τους νεοσσούς τους.

Δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα mealworms, τα αυγά μυρμηγκιών, στους μικρούς γρύλους καθώς και σε ένα είδος κατσαρίδας που βρίσκουμε στο εμπόριο.

Το σουπιοκόκαλο καθώς και τα τριμμένα όστρακα (grit) θα πρέπει να υπάρχουν όλο το χρόνο στο χώρο τους για να καλύπτονται διατροφικά από ασβέστιο και άλλα ιχνοστοιχεία.

Αναπαραγωγή

Τα red faced parrot finch αναπαράγονται πιο εύκολα σε υπαίθριες κλούβες χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα έχουμε επιτυχία και σε μια μεγάλη κλούβα.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως τα red throated parrot finch μπορούν να αναπαραχθούν και με άλλα είδη parrot finch όπως είναι τα blue faced. Τα πουλιά που θα γεννηθούν θα είναι υβρίδια, την παραγωγή των οποίων καλό θα ήταν να αποφεύγουμε και να επιδιώκουμε την αναπαραγωγή μόνο όμοιων ειδών.

Για την αναπαραγωγή θα πρέπει να έχουμε το ζευγάρι μας μόνο του στον χώρο χωρίς την παρουσία ιδίων ή άλλων πτηνών διότι γίνονται ιδιαίτερα κτητικά και βίαια.

Μερικά προτιμούν τις απλές ψάθινες φωλιές των παραδείσιων ενώ άλλα τις κλειστές φωλιές με μεγάλο άνοιγμα στην κορυφή της πρόσοψης. Καλό θα ήταν να βάλουμε διαφορετικού τύπου φωλιές στο κλουβί για να επιλέξουν εκείνα την πιο βολική.

Η φωλιά χτίζεται με υλικά όπως ίνες κοκοφοίνικα, μακριά ξέρα χόρτα, λεπτά κλαδάκια, φτερά, πούπουλα και τρίχες.

Αφού ολοκληρωθεί το χτίσιμο της φωλιάς, το θηλυκό γεννάει 3-6 αυγά λευκού χρώματος τα οποία επωάζουν και οι 2 γονείς εναλλάξ για διάστημα 14 ημερών. Οι νεοσσοί ταΐζονται και από τους δύο γονείς και σε 21 ημέρες μετά τη γέννηση τους είναι έτοιμοι να πραγματοποιήσουν τα πρώτα τους φτερουγίσματα. Το βράδυ επιστρέφουν πάλι σε αυτή και κοιμούνται μαζί με τους γονείς τους. Αυτό θα συνεχιστεί για 6-7 ημέρες ακόμη έως ότου ανεξαρτητοποιηθούν πλήρως.

Φροντίδα

Τα red-throated parrotfinch είναι από τα πιο υπερκινητικά πτηνά της ομάδας των εξωτικών σπίνων. Γι' αυτό το λόγο, προτείνεται η διαβίωση τους σε μεγάλες υπαίθριες κλούβες (aviaries) μέσα στις οποίες τα πουλιά θα μπορούν να πετάνε και να γυμνάζουν τα φτερά τους.

Μπορούν να διατηρηθούν και σε ζευγαρωστρες αρκεί να είναι αρκετά μεγάλες ώστε να έχουν ικανοποιητικό χώρο για πέταγμα. Όταν τα έχουμε σε μικρά κλουβιά, ατονούν και δεν έχουν μεγάλη διάθεση για να κινηθούν. Εξαιτίας αυτού, παίρνουν γρήγορα βάρος το οποίο βλάπτει την υγεία τους.

Είναι αρκετά φιλήσυχα και κοινωνικά πουλιά για αυτό η διαβίωση τους με πτηνά όπως τα gouldian finch και τα star finch δεν είναι απαγορευτική.

Δεν αντέχουν ιδιαίτερα τις χαμηλές θερμοκρασίες για αυτό τον χειμώνα θα πρέπει να μεταφέρονται σε εσωτερικό χώρο. Οι θερμοκρασίες οι οποίες ενδείκνυνται η επιβίωσή τους κυμαίνονται από 14-25 βαθμούς Κελσίου.

Ζουν κατά μέσω όρο 6-8 χρόνια αλλά με την σωστή περιποίηση μπορούν να ζήσουν και περισσότερο.

Σύνοψη

Μέγεθος: 12 εκ. Βάρος: 13-14 γρ. Καταγωγή: Ωκεανία Διατροφή: Σποροφάγα Αυγά ανά φωλιά: 3-6 Επώαση: 21 ημέρες Κλουβί (min. διαστάσεις): 60 εκ. Χ 30 εκ. Χ 35 εκ. Προσδόκιμο ζωής: 6-8 χρόνια Πληθυσμιακή τάση: Σταθερή Κίνδυνος εξαφάνισης: Ελάχιστη ανησυχία

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Erythrura psittacea Ελληνική ονομασία: - Αγγλική ονομασία: Red-throated parrotfinch Τάξη: Στρουθίομορφα (Passeriformes[/διατροφικά I]) Οικογένεια: Εστριλδίδες (Estrildidae) Γένος: Ερύθρουρα (Erythrura) Είδος: E. psittacea

Media Ερύθρουρων - Parrotfinches

Λύσεις σε προβλήματα που μπορεί να προκύψουν, όταν η αναπαραγωγή των ωδικών πτηνών μας δεν πηγαίνει όπως θα θέλαμε ή είχαμε προγραμματίσει.

Η αναπαραγωγική και τα προβλήματα στη φωλιά

Η αναπαραγωγή των ωδικών πτηνών είναι μια από τις καλύτερες περιόδους με όμορφες και υπέροχες στιγμές και με απίστευτες εικόνες που μπορεί να ζήσει μόνο όποιος ευτυχήσει να μπει σε αυτή τη διαδικασία. Και όσο οι αναπαραγωγικές διαδικασίες και υποχρεώσεις κυλούν ομαλά οι εικόνες αυτές γίνονται μαγικές και γράφουν ανεξίτηλα στη μνήμη του εκτροφέα.

Τα πράγματα όμως γίνονται άσχημα όταν οι απαραίτητες αναπαραγωγικές "διεργασίες" και υποχρεώσεις δεν κυλούν ομαλά και σε πολλές περιπτώσεις βρισκόμαστε μπροστά σε σοβαρά διλήμματα που απαιτούν γρήγορες αλλά κυρίως ορθές αποφάσεις. Μια σωστή απόφαση μπορεί να μας σώσει, μια λάθος να καταστρέψει την όλη προσπάθεια, να μας πάει χρονικά πολύ πίσω αλλά κυρίως να χαθούν οι ζωές των νεοσσών που είναι πολυτιμότερο όλων.

Υπάρχουν προβλήματα που παρουσιάζονται κατά την αναπαραγωγική διαδικασία και που στις περισσότερες περιπτώσεις, είτε δεν γνωρίζουμε τις λύσεις, είτε τις βρίσκουμε "κατόπιν εορτής". Μοιραία λοιπόν βλέπουμε να χάνονται οι ελπίδες μας μαζί με το περιεχόμενο της φωλιάς κι όσο περισσότερο δεμένοι είμαστε με την προσπάθεια και τα πουλιά, τόσο πιο δύσκολα το αντιμετωπίζουμε. Δε σας κρύβω μάλιστα πως ακόμη και σήμερα, μετά από τέσσερις δεκαετίες στην εκτροφή των ωδικών πτηνών, αδυνατώ να δεχτώ τέτοιες απώλειες.

Οι αιτίες για τα δεκάδες, για να μην πω εκατοντάδες προβλήματα είναι πολλές και θεωρώ λογικό πως αδυνατώ να τις καλύψω όλες. Συνεπώς στοχεύω με την παρούσα καταγραφή να καλύψω ένα τμήμα τους, ομαδοποιώντας τις "καταστάσεις" και τα προβλήματα που οφείλονται αποκλειστικά στη μητέρα.

Θα καταγραφούν προτάσεις λύσεων ώστε να είναι πρόχειρες και πιθανότατα σωσίβιες για τα πουλιά και τη φωλιά μας χωρίς απαραίτητα να θεωρούνται ως οι μοναδικές ή ως απόλυτα σωστές.

Αναπαραγωγικά προβλήματα που οφείλονται στη μητέρα

Τα περισσότερα προβλήματα που μπορούν να παρουσιαστούν σε μια αναπαραγωγική προσπάθεια οφείλονται κυρίως στη μητέρα και αφορούν:

1. Τη διακεκομμένη ή περιορισμένη ή προβληματική ή μηδενική ωοτοκία του θηλυκού
2. Την αδυναμία επώασης των αυγών στη φωλιά
3. Την πλημμελή ή μηδενική τροφοδοσία των νεοσσών
4. Την εγκατάλειψη της φωλιάς και των νεοσσών
5. Το μάδημα των νεοσσών
6. Την βίαιη απομάκρυνση των νεοσσών από τη φωλιά ή το "θάψιμο" μέσα στη φωλιά
7. Τον ξαφνικό θάνατο της μητέρας

Τα παραπάνω σοβαρά προβλήματα μπορούν να βρουν λύσεις και να περισωθεί η προσπάθεια με όσο το δυνατό μικρότερες απώλειες, αρκεί να έχουμε πρόχειρες τις λύσεις για το πως μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε.

1. Η διακεκομμένη ή περιορισμένη ή προβληματική ακόμη και μηδενική ωοτοκία ενός θηλυκού

Αιτίες - ανάπτυξη: Η βιασύνη που διακατέχει τους εκτροφείς στο ξεκίνημα της αναπαραγωγικής προσπάθειας μας φέρνει αντιμέτωπους με τις παραπάνω προβληματικές καταστάσεις. Έτσι λοιπόν, ενώ το θηλυκό έχει ετοιμάσει τη φωλιά και κάθε μέρα με αδημονία παρακολουθούμε να δούμε τα όσα διαδραματίζονται μέσα σ΄αυτή, είτε βλέπουμε να γεννά αυγά αλλά με κενά ανάμεσα στις ωοτοκίες, είτε ο τελικός αριθμός των αυγών στη φωλιά είναι μικρός (1-3) όταν ο μέσος όρος είναι 4-5, είτε έχουν μικρό μέγεθος και συνεπώς δεν θα εκκολαφθούν ποτέ, είτε στη χειρότερη δεν βλέπουμε αυγά ακόμη και για βδομάδες παρασύροντας δίκην ναυαγίου τα όνειρα και τις προσδοκίες μας.

Στην πιο πάνω φωτογραφία βλέπουμε αυγά με διάμετρο 4mm όταν ο μέσος όρος των αυγών καναρινιού έχουν διάμετρο 12mm, από πρωτόγεννο θηλυκό που προφανώς δεν ήταν έτοιμο για αναπαραγωγή.

Λύσεις: Τα παραπάνω περιστατικά οφείλονται αποκλειστικά στην ανετοιμότητα του θηλυκού, αν ασφαλώς διασφαλίσουμε πως είναι καλά στην υγεία του και δεν είναι γερασμένο.

Για να μπορέσουμε να αποφύγουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα, επιβάλλεται να ακολουθήσουμε την περισσότερο δοκιμασμένη μέθοδο που θέλει το θηλυκό να βρίσκεται απομονωμένο στη ζευγαρώστρα χωρίς να υπάρχουν ερεθίσματα όπως τραγούδια και κάθε είδους επαφή (ακόμη και οπτική από απόσταση) με το αρσενικό.

Είναι απόλυτα διασταυρωμένο πως η επαφή μεταξύ των πτηνών, τα τραγούδια του αρσενικού αλλά ακόμη και κάποιες κινήσεις επίδειξης του σώματός του, διεγείρουν τα αναπαραγωγικά ένστικτα του θηλυκού ωθώντας το σε βιαστικές ορμονικές και σωματικές αλλαγές* που πιθανότατα να έχουν τις παραπάνω συνέπειες.

Όπως καταλαβαίνουμε οι σωματικές αλλαγές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε μικρότερο χρονικό διάστημα των 5-6 εβδομάδων, όσο κι αν βιαζόμαστε.

Το θηλυκό λοιπόν θα πρέπει να μπει αρχικά μόνο του στον κλωβό αναπαραγωγής, να έχει στη διάθεσή του φωλιά και υλικό για την κατασκευή της και όταν ξεκινήσει το χτίσιμο να ενωθεί με το έτοιμο από κάθε άποψη αρσενικό ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό γενετικό αποτέλεσμα, αποφεύγοντας τα παραπάνω προβλήματα.

• Σωματική αλλαγή γίνεται με τη διαφοροποίηση της αμάρας του θηλυκού που από την κλασική θέση στο κάτω και πίσω μέρος της κοιλιάς του "μεταφέρεται" στο κεντρικό πίσω μέρος του κορμού δίνοντας σχήμα της "τορπίλης" που είναι απαραίτητη για να διευκολύνονται οι ωοτοκίες.

2. Αδυναμία επώασης των αυγών στη φωλιά

Αιτίες - ανάπτυξη: Η αδυναμία ή καλύτερα η μη διάθεση του θηλυκού να καθίσει στη φωλιά και να επωάσει τα αυγά είναι φαινόμενα που είναι περισσότερο γνωστά στους εκτροφείς των Ιθαγενών πουλιών όπως οι καρδερίνες. Είναι καταστάσεις που δημιουργούνται από την ανασφάλεια και το φόβο έκθεσης που νοιώθουν τα πουλιά αυτά για τις φωλιές τους και τα ωθούν στη γέννα αυγών έξω από τη φωλιά με συνέπεια την καταστροφή τους.

Στη φύση η φωλιά είναι ένα απόκρυφο και εξαιρετικά προφυλαγμένο μέρος που βρίσκεται μακρυά από κάθε κίνδυνο παρέχοντας την απαραίτητη ασφάλεια για την εκκόλαψη και την ανατροφή των νεοσσών. Όταν αυτά απουσιάζουν, είναι αδύνατο να χαλαρώσει το πτηνό και να μείνει μέσα σ' αυτή τις πολλές ώρες που απαιτεί η επώαση.

Σε κάποιες περιπτώσεις η αδημονία του εκτροφέα να δει τα διαδραματιζόμενα μέσα στη φωλιά είτε σκουντώντας το θηλυκό να σηκωθεί είτε με συνεχόμενες επισκέψεις σ΄αυτή, μπορεί να προκαλέσει την εγκατάλειψη ξυπνώντας το αρχέγονο ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Πραγματικά, τα πουλιά στη φύση που θα διαπιστώσουν εισβολή στη φωλιά την εγκαταλείπουν αμέσως άσχετα αν αυτή έχει μέσα αυγά ή νεοσσούς.

Λύσεις: Η αίσθηση ασφάλειας όπως προαναφέρθηκε είναι η βασική αιτία αυτών των συμπεριφορών και απαιτείται ειδική μέριμνα και φροντίδα από τον εκτροφέα. Η απόκρυψη των φωλιών με κάθε είδους "απομιμήσεων της φύσης" για πολλούς βοηθά αλλά δεν είναι η λύση. Δεν δημιουργεί αίσθηση ασφαλείας η απόκρυψη αλλά ο τόπος - το μέρος - που επιλέγεται από τον εκτροφέα για την τοποθέτηση της φωλιάς.

Αν το επιλεγμένο σημείο είναι αυτό που θέλει και το πουλί, τότε εύκολα θα δούμε φωλιές με σωστά αποτελέσματα. Αν όχι, τότε θα παρατηρείται συνεχόμενο χτίσιμο και γκρέμισμα της φωλιάς από τα πουλιά ή προσπάθεια να χτιστεί σε τάγιστρα ή δοχεία σίτισης και σε δύσκολες περιπτώσεις ακόμη και στη σχάρα του κλωβού.

Αν παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα λύσεις θα δώσουν τα πολλά και διαφορετικά σημεία τοποθέτησης των φωλιών, καθώς και η ποικιλία στην εικόνα αλλά και το υλικό κατασκευής της φωλιάς ώστε το θηλυκό να έχει τη δυνατότητα επιλογής της ασφαλέστερης και περισσότερο αποδεκτής φωλιάς. Μόλις κάνει την επιλογή του και αρχίσει το χτίσιμο τότε απομακρύνουμε τις υπόλοιπες με όσο το δυνατό μικρότερη όχληση στα πουλιά.

Κάθε αλλαγή στον "ορίζοντα" της φωλιάς που θα ενοχλήσει το θηλυκό μπορεί άνετα να προκαλέσει εγκατάλειψη και την καταστροφή.

3. Πλημμελή ή μηδενική τροφοδοσία των νεοσσών

Αιτίες - ανάπτυξη: Είναι μια εξαιρετικά άσχημη κατάσταση που παρουσιάζεται σε κάποιες περιπτώσεις. Σε αυτές οι νεοσσοί δεν δέχονται την απαραίτητη ποσότητα τροφής στο χρόνο που πρέπει με αποτέλεσμα να έχουν κακή ανάπτυξη και πιθανόν θάνατο από έλλειψη τροφής. Είναι πρόβλημα που μπορεί να παρουσιαστεί ακόμη και στις καλύτερες μητέρες και έχει να κάνει και πάλι με το φόβο που νοιώθει η μητέρα στο να αφήσει τη φωλιά.

Αυτός ο φόβος συνήθως προέρχεται από τη συμπεριφορά του αρσενικού, αλλά και από τη συνεχή παρουσία του εκτροφέα στη φωλιά. Ενίοτε τα αρσενικά, ειδικά αυτά που εκτέθηκαν σε σκευάσματα ετοιμότητας στην προσπάθεια να ξανα-ζευγαρώσουν πιέζουν απίθανα το θηλυκό που δεν τρέφεται και συνεπώς δεν ταΐζει σωστά.

Τις ίδιες συνέπειες μπορεί να προκαλέσουν και οι συνεχείς επισκέψεις του εκτροφέα στη φωλιά που στην αγωνία του να διαπιστώσει αν τα μικρά είναι ταϊσμένα ανασηκώνει τακτικά τη μητέρα ωθώντας τη όμως να πάρει αμυντική στάση προς τον εκτροφέα παραμελώντας τα καθήκοντα προς τα μικρά της. Είναι οι καταστάσεις που ωθούν τους εκτροφείς στο να πάρουν τη σύριγγα, να ετοιμάσουν την κρέμα ταΐσματος των νεοσσών και να αρχίσουν τη "βοήθεια".

Ποιος έχει τη δυνατότητα να κρίνει πότε όμως αυτό γίνεται σωστά και συνεπώς κάνει καλό και πότε οδηγούμε ολόκληρη τη φωλιά στο θάνατο;

Λύσεις: Η τοποθέτηση του διαχωριστικού και το διαχωρισμό του θηλυκού και του αρσενικού απομακρύνει τον κίνδυνο και το φόβο στο θηλυκό που τελικά συνεχίζει κανονικά την σίτιση των νεοσσών. Σε τακτά διαστήματα επιτρέπουμε το αρσενικό να μπει στο χώρο ανατροφής και να παρακολουθήσουμε αν τελικά ενοχλεί ή βοηθά.

Συνήθως η επιθετική συμπεριφορά περιορίζεται ή μηδενίζεται όσο τα μικρά μεγαλώνουν και τελικά μεγαλώνει ο αρσενικός τα μικρά του όπως ορίζει η φύση τους.

Επίσης η καταπολέμηση της επιθυμίας ή καλύτερα της αγωνίας που νοιώθουμε όταν παρακολουθώντας τα μικρά τα βλέπουμε ατάιστα και επανερχόμαστε πολύ συχνά για έλεγχο. Το πρώτο εικοσιτετράωρο της ζωής των μικρών δεν είναι απαραίτητο να δεχτούν από τη μητέρα τροφή σε ποσότητες που να είναι ορατές από μας. Συνήθως οι μητέρες περιμένοντας να εκκολαφτούν και τα υπόλοιπα αυγά καθυστερούν το τάισμά τους διασφαλίζοντας έτσι τη βιωσιμότητα των μικρότερων νεοσσών έναντι των πρώτων.

Αν λοιπόν υπάρχει μια ελπίδα να κυλήσουν όλα ομαλά σε μια φωλιά νεοσσών αυτή σίγουρα δεν περιλαμβάνει το τακτικό έλεγχο του εκτροφέα.

Συνάμα η βοήθεια στη σίτιση από τον εκτροφέα αν δε γίνεται με φειδώ, με ασφάλεια και ασφαλώς μέτρο δεν οδηγεί ποτέ σε σωστά αποτελέσματα. Μια μητέρα που θα βρει τα μικρά τρεις τέσσερις φορές ταϊσμένα, αδρανοποιεί σταδιακά την σίτιση προς αυτά και στις περισσότερες περιπτώσεις σταματά το τάισμα ως μη απαραίτητο.

Ο εκτροφέας που θα αποφασίσει να βοηθήσει τα μικρά σε μια φωλιά θα πρέπει εκτός από τα αποστειρωμένα μέσα και εργαλεία να ακολουθεί το ηλικιακό "πρόγραμμα" σίτισης των νεοσσών. Θα πρέπει ποτέ να μην ταΐζει όλους τους νεοσσούς της φωλιάς αλλά εναλλάξ τους μισούς.

Έτσι όταν η μητέρα αποφασίσει να τροφοδοτήσει τα μικρά της θα βρει στόματα ανοιχτά να περιμένουν καθώς αυτά που έχουν ταϊστεί θα βρίσκονται στο βάθος της φωλιάς και θα κοιμούνται.

Ο καλύτερος χρόνος για "βοήθεια" είναι αμέσως μετά το τάισμα της μητέρας που ο εκτροφέας θα συμπληρώσει τις πιθανές ελλείψεις των μικρών. Σταδιακά θα πρέπει να μειώσει την συχνότητα αλλά και την ποσότητα τροφοδοσίας μέχρι την τελική διακοπή της για να μεγαλώσει σωστά ο νεοσσός από τους γονείς του.

Στα εκατοντάδες περιστατικά της εμπειρίας μου δε γνωρίζω περίπτωση νεοσσού που να μεγάλωσε από τον εκτροφέα του και να έχει καλή υγεία στη ζωή του.

Στην περίπτωση άρνησης της μητέρας να ταΐσει τα μικρά της τη λύση θα την δώσει μόνο η θετή μητέρα ή παραμάνα που πάντα πρέπει να υπάρχει ειδικά στις μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες εκτροφές.

4. Εγκατάλειψη της φωλιάς και των νεοσσών

Αιτίες - ανάπτυξη: Η εγκατάλειψη της φωλιάς από το θηλυκό συνδυάζεται από τρεις κυρίως παράγοντες στους οποίου συμπεριλαμβάνονται με σειρά σπουδαιότητας η ασφάλεια, μια επικείμενη νέα ωοτοκία και ελλιπής αναπαραγωγική ετοιμότητα του θηλυκού.

1. Η φωλιά είναι το ασφαλέστερο μέρος που μπορεί να επιλέξει κάθε ον προκειμένου να διαιωνίσει το είδος του. Είναι "απόρθητο" και "αόρατο" για τους εχθρούς μέρος και επιλέγεται με ένστικτα που η εξέλιξη κάθε είδους μέσα στους αιώνες επέβαλε να υπάρχουν. Στη φύση αν η φωλιά εντοπιστεί από τον θηρευτή, εγκαταλείπεται αμέσως άσχετα αν μέσα υπάρχουν αυγά ή νεοσσοί. Έτσι κι αλλιώς και στις δύο περιπτώσεις το περιεχόμενό της θα γίνει λεία στο θηρευτή. Αν λοιπόν στα οικόσιτα πουλιά "ξυπνήσει" από τις καταστάσεις αυτό το ένστικτο τότε κάθε αντίδραση πρέπει να θεωρείται φυσιολογική και αναμενόμενη.
2. Σε κάποιες περιπτώσεις μια πιθανή δεύτερη ωοτοκία είναι ικανή αν δεν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα να γίνει αιτία εγκατάλειψης της παλιάς φωλιάς και το θάνατο των νεοσσών. Ειδικά σε θηλυκά που υπερ-χορηγήθηκαν σκευάσματα αναπαραγωγικής ετοιμότητας μπορεί να παρουσιάσουν μια νέα κι εκτός χρόνου προδιάθεση ωοτοκίας. Έτσι λοιπόν αν δε βρουν άλλη φωλιά σκεπάζουν με υλικό την παλιά άσχετα με το αν περιέχει μέσα τους νεοσσούς της. Έχουν παρατηρηθεί φωλιές με τα μικρά νεκρά και "πατημένα" στα πλευρά της φωλιάς κάτι που με κάνει να πιστεύω πως υπάρχουν τα ίδια κίνητρα στην όλη εξέλιξη.
3. Σπανιότερα των παραπάνω ένα θηλυκό που πιέστηκε για να γεννήσει αυγά δε σημαίνει αυτόματα πως έχει ορμονικά ετοιμαστεί και για όλα τα υπόλοιπα. Συνήθως λοιπόν καθυστερεί να μπει σε θερμοκρασίες επώασης μέσα στη φωλιά, δεν κοιμάται μέσα τα πρώτα βράδια ή στη χειρότερη αδιαφορεί εντελώς για τα αυγά που γέννησε μέσα της. Συνέπεια των παραπάνω υπάρχει ενδεχόμενο η επώαση να διαρκέσει περισσότερες από τις 14 μέρες που συνήθως απαιτούνται και η ωοσκόπηση από τον εκτροφέα να είναι εσφαλμένη. Φυσικό επακόλουθο η εκκόλαψη να καθυστερήσει από 1-4 μέρες.

Λύσεις

1. Θα πρέπει να παρακολουθούμε τις συμπεριφορές ώστε να κατανοούμε τα όρια που έχουμε ως περιθώριο να παρεμβαίνουμε ακόμη και για την ασφάλεια της φωλιάς. Ένα θηλυκό που αρνείται να σηκωθεί από τη φωλιά του κι εμείς το πιέζουμε ή είναι εντελώς εξοικειωμένο με τον εκτροφέα ή προσπαθεί να τη διαφυλάξει από μας. Γνωρίζοντας τη προηγούμενη συμπεριφορά ο εκτροφέας εύκολα κατανοεί αν πρέπει ή όχι να συνεχίσει αυτού του είδους την πίεση. Η αίσθηση ασφάλειας των πτηνών δεν θα πρέπει για κανένα λόγο να διαταράσσεται.
2. Και πάλι η παρακολούθηση από απόσταση της συμπεριφοράς του θηλυκού μπορεί να μας βοηθήσει σε αυτή την περίπτωση. Το θηλυκό που βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν τη γέννηση των αυγών, έχει πολύ μεγάλη ανησυχία. Το βλέπουμε να πηδά ακατάπαυστα από τη μια άκρη του κλωβού στην άλλη πολλές φορές, να μπαίνει συνεχώς στη φωλιά και να βγαίνει αμέσως. Αυτά από μόνο τους είναι αρκετά να μας προϊδεάσουν για τα πιθανά επερχόμενα για να μεριμνήσουμε να τοποθετηθεί νέα φωλιά και υλικό. Η νέα φωλιά έτσι ή αλλιώς δεν θα επηρεάσει απολύτως τίποτε αν μπει νωρίτερα αλλά θα είναι ζημιογόνα κάθε καθυστέρηση στην τοποθέτησή της.
3. Για τις ελάχιστες περιπτώσεις που παρουσιάζεται καθυστέρηση στην εκκόλαψη των αυγών τη λύση θα δώσει η μείωση της πίεσης του εκτροφέα προς τα θηλυκά και κυρίως οι συνετές και μη βιαστικές αποφάσεις και κρίσεις σε ότι αφορά την παρουσία ή όχι ζωής στα αυγά. Να υπάρχει στην άκρη του μυαλού μας πως μπορεί να υπάρχει καθυστέρηση λίγων ημερών στην εκκόλαψη των αυγών και για τις περιπτώσεις εγκατάλειψης των αυγών προσπάθεια τοποθέτησής τους είτε σε παρένθετες μητέρες είτε εξ ολοκλήρου σε παραμάνες.

5. Εγκατάλειψη της φωλιάς και των νεοσσών

Αιτίες - ανάπτυξη: Η εγκατάλειψη της φωλιάς από το θηλυκό είναι περιστατικό που μπορεί να εμφανιστεί στα ιθαγενή και σπανιότερα στα καναρίνια και πηγάζει κυρίως απ' το φόβο και την αυτοσυντήρηση που επιτάσσει η φύση τους. Ένα πουλί που θα φοβηθεί για τη ζωή του δεν θα ασχοληθεί με το τι θα γίνει η φωλιά.

Παρουσιάζεται σε επιθέσεις από κάθε είδους αρπακτικά όπως γερακοειδή, γάτες, ποντίκια, φίδια κλπ. αλλά και από νυχτερινό πανικό που μπορεί να προέλθει για παράδειγμα από κραδασμό ή θόρυβο.

Λύσεις: Τα μέτρα προστασίας των κλωβών και του χώρου είναι η βασική λύση λύση στο πρόβλημα όπως και η ύπαρξη ενός μικρού φωτιστικού νυχτός για τις εσωτερικές εκτροφές που θα επιτρέπει να υπάρχει φως ασφαλείας για τα πουλιά. Τα στηρίγματα ασφαλείας στους κλωβούς αλλά και σωστά τοποθετημένες οι εξαρτήσεις, τα τροφοδοχεία των κλωβών όπως και οι φωλιές μαζί με το φωτιστικό νυχτός θα περιορίσουν τους κινδύνους για νυχτερινό πανικό.

Μάδημα νεοσσών

Αιτίες - ανάπτυξη: Είναι μια επικίνδυνη συνήθεια που παρουσιάζουν τα θηλυκά στην προσπάθεια για νέο φώλιασμα και όταν φυσικά υπάρχουν νεοσσοί από το προηγούμενο. Κι ενώ σε μικρή έκταση είναι ακίνδυνο ως γεγονός σε μεγαλύτερη και περισσότερο επίμονη προσπάθεια μπορεί να αποβεί μοιραίο για τα μικρά. Χωρίς τη ζέστη του φτερώματος είναι εκτεθειμένα και πεθαίνουν κυρίως από το κρύο. Το φτέρωμα των πουλιών είναι μακράν το καλύτερο υλικό για υπόστρωμα της φωλιάς και έχουν καταγραφεί περιπτώσεις που το μάδημα συνεχίζεται ενώ υπάρχει στη διάθεση των θηλυκών ποικιλία υλικών χτισίματος της φωλιάς.

Ο εκτροφέας με μια απλή επίσκεψη στη φωλιά μπορεί άνετα να διαπιστώσει αν υπάρχουν φτερά μέσα "χτίσιμο" και να λάβει αμέσως τα απαραίτητα μέτρα προστασίας των μικρών.

Λύσεις: Σε περίπτωση που παρατηρηθεί η ύπαρξη φτερών στη φωλιά ή προσπάθεια για μάδημα των μικρών, αλλά και άδειες περιοχές στο κορμί τους θα πρέπει ο εκτροφέας να τοποθετήσει στον κλωβό το χώρισμα αφήνοντας τα μικρά στη μια πλευρά και τους γονείς από την άλλη.

Σε περίπτωση που το μάδημα γίνεται σε νεοσσούς που δεν έχουν βγει από τη φωλιά θα πρέπει να αφήσει τον πατέρα με τα μικρά και να τραβά το χώρισμα νωρίς το απόγευμα και να το τοποθετεί μια δυο ώρες μετά την αυγή. Είναι λίγο κουραστική αυτή η κατάσταση αλλά για τις 2-3 μέρες που χρειάζονται οι νεοσσοί για να βγουν από τη φωλιά και να τοποθετηθεί το διαχωριστικό θα φανεί σωτήρια.

Άλλωστε το μάδημα συνήθως σταματά μετά το δεύτερο αυγό, όταν και η μητέρα αρχίζει να μένει περισσότερο χρόνο μέσα στη φωλιά.

6. Βίαιη απομάκρυνση των νεοσσών από τη φωλιά

Αιτίες - ανάπτυξη: Υπάρχουν περιπτώσεις που η μητέρα διαισθανόμενη μια νέα επικείμενη ωοτοκία θα ξεκινήσει τη διαδικασία δημιουργία μιας νέας φωλιάς άσχετα αν μέσα σ' αυτή υπάρχουν νεοσσοί. Μια νέα ωοτοκία που δεν είναι χρονικά διαδοχική και ως τέτοια δύσκολα μπορεί να προβλεφθεί. Πως άλλωστε να προβλέψουμε ωοτοκία με 5-6 ημερών νεοσσούς στη φωλιά; Είναι μια μη φυσιολογική διαδικασία που αν αγνοηθεί έχει τραγικές συνέπειες για τους νεοσσούς της φωλιάς αν ηλικιακά δεν μπορούν να σταθούν έξω από αυτή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις βλέπουμε τη μητέρα είτε να σπρώχνει έξω από τη φωλιά τους νεοσσούς αν είναι σχετικά μεγάλοι ή να τους σκεπάζει με υλικό αν είναι μικροί οδηγώντας τους στο θάνατο για να γεννήσει τελικά ένα και μόνο αυγό.

Λύσεις: Η παρακολούθηση της συμπεριφοράς του θηλυκού που πέρα από τη συνεχή πτήση από τη μια πλευρά στην άλλη μέσα στον κλωβό, που ψάχνει ή κουβαλά διάφορα υλικά μέσα στη φωλιά προκειμένου να τη χτίσει, που μαδά τους νεοσσούς βάζοντας τα φτερά μέσα στη φωλιά κλπ θα γίνει για μας οδηγός.

Όταν παρατηρηθούν τέτοιες συμπεριφορές καλό είναι να τοποθετηθεί μια νέα φωλιά στον κλωβό αναπαραγωγής και αν το θηλυκό επιμένει επιλέγοντας την παλιά για φώλιασμα τότε θα πρέπει ο εκτροφέας να αλλάξει τη θέση της. Θα μεταφέρει δηλαδή τη φωλιά στην άλλη πόρτα ή πλευρά του κλωβού όπως είναι με τα μικρά και στη θέση της παλιάς να τοποθετήσει μια νέα.

Μπορεί αν το επιτρέπει η ηλικία τους* να μετακινήσει τους νεοσσούς σε νέα φωλιά αφήνοντας την παλιά στην κανάρα. Ταυτόχρονα να τοποθετηθεί μικρή ποσότητα υλικού φωλιάς μέχρι να σιγουρευτεί πως αυτό τοποθετείται στη σωστή φωλιά και όχι σε αυτή με τους νεοσσούς.

* Η ηλικία των νεοσσών που κάνει ακίνδυνη τη μετακίνηση εξαρτάται απόλυτα από το χρόνο που το αρσενικό ξεκίνησε το τάισμα των νεοσσών και σε αντίθεση με τη μητέρα δεν θα επηρεαστεί σε καμία περίπτωση από αυτές τις αλλαγές. Συνήθως γίνεται μετά την 5η έως 7η μέρα αλλά ασφαλέστερη θεωρείται η 10η έως τη 12η που στην ουσία αλλάζουμε και το υπόστρωμα.

7. Ο ξαφνικός θάνατος της μητέρας

Αιτίες - ανάπτυξη: Η παραμονή της κλώσας μέσα στη φωλιά κατά τη διάρκεια της επώασης των αυγών είναι μια περίοδος που λίγο πολύ δεν έχουμε έλεγχο. Έτσι λοιπόν μια πιθανή αδιαθεσία του θηλυκού ή μια πλημμελής και ελλειπή σίτιση, δεν είναι εύκολο να διαγνωστούν από τον εκτροφέα που μόνο από τύχη μπορεί να έχει εικόνα της κατάστασης ή της συμπεριφοράς του θηλυκού αν την πετύχει σε κάποια έξοδό.

Επιπρόσθετα των παραπάνω υπάρχουν παράσιτα που κάνουν επιδρομές τη νύχτα στις κλώσες παρασιτώντας από το αίμα τους, ενοχλώντας πάρα πολύ τη μητέρα που αν το ένστικτο μητρότητας νικήσει αυτό της αυτοσυντήρησης μπορεί να εκτεθεί σε ανεπανόρθωτες για τη ζωή της καταστάσεις.

Λύσεις: Η παρακολούθηση της συμπεριφοράς του αρσενικού που αν δεν ταΐζει το θηλυκό στη φωλιά θα πρέπει να παρακολουθούμε για να διαπιστώσουμε τη συχνότητα και την ποσότητα της διατροφής του θηλυκού, η εικόνα που έχει το θηλυκό στις εξόδους του αν είναι εύρωστο ή φουσκωμένο και αδιάθετο, αλλά και οι τακτικές κατοπτεύσεις του χώρου από τον εκτροφέα ώστε να γίνει εφικτή η ανίχνευση των παρασίτων θα σώσουν αρχικά την κατάσταση. Σε περίπτωση όμως που δεν καταφέρουμε να σώσουμε το θηλυκό τη λύση για τη φωλιά μπορεί να τη δώσει και πάλι μια παραμάνα.

Συμπερασματικά

Δυστυχώς επιστημονική υποστήριξη και συνεπώς σωστές προτάσεις δεν υπάρχουν και ούτε θα βρεθούν σύντομα για τις παραπάνω καταστάσεις και μόνο η εμπειρία των εκτροφέων μπορεί να φανεί αρωγός στην προσπάθεια καταγραφής και εξεύρεσης των σωτήριων ενεργειών και λύσεων. Καλώ λοιπόν κάθε εκτροφέα που θέλει το καλό του συνόλου της εκτροφής της Ελλάδος να καταθέσει τις παρόμοιες εμπειρίες του και είμαι απόλυτα σίγουρος πως μπορεί να αποδειχτεί πολύτιμες άσχετα αν αρχικά κρίθηκαν ως δευτερεύουσες ή "αστείες".

Γιατί είναι απόλυτα βέβαιο πως σίγουρα υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που δεν συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα προσπάθεια και που η συζήτηση που όπως πάντα θα ακολουθήσει θα αναδείξει ώστε να επικαιροποιηθεί το άρθρο και σταδιακά να συμπληρωθεί για να παρουσιαστεί όσο το δυνατό συμπληρωμένο για μας τους εκτροφείς.
Κάθε γνώμη είναι πολύτιμη και έχει την ίδια βαρύτητα, γιατί κανείς μας δεν τα ξέρει όλα.

Ο Ψιττακός (Psittacus) είναι γένος αφρικανικών παπαγάλων της οικογένειας των Ψιττακίδων (Psittacidae), που ανήκουν στην τάξη των Ψιττακόμορφων (Psittaciformes)

Το γένος Ψιττακός των παπαγάλων


Το γένος περιλαμβάνει δύο είδη: τον γκρίζο αφρικανικό παπαγάλο (Psittacus erithacus) και τον παπαγάλο Timneh (Psittacus timneh). Για πολλά χρόνια, ο γκρίζος παπαγάλος και ο παπαγάλος Timneh ταξινομούνταν ως υποείδη. Ωστόσο, το 2012 αναγνωρίστηκαν από το BirdLife International ως ξεχωριστά είδη με βάση τις γενετικές, μορφολογικές, εμφανισιακές και φωνητικές διαφορές.

Οι ψιττακοί βρίσκονται στα τροπικά δάση της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής. Είναι από τα πιο έξυπνα πουλιά στον κόσμο. Τρέφονται κυρίως με χουρμάδες, σπόρους, φρούτα και φυλλώματα, αλλά έχουν επίσης παρατηρηθεί να τρώνε και σαλιγκάρια.

Η ικανότητά τους να μιμούνται τον την ανθρώπινη ομιλία αλλά και άλλους ήχους, τους έχουν κάνει δημοφιλή κατοικίδια πτηνά.

Είδη Ψιττακών

Το γένος περιλαμβάνει τα εξής δύο είδη:

1. P. erithacus - African grey

Ο Αφρικανικός γκρίζος παπαγάλος ή Γκρίζος παπαγάλος ή Γκρίζος παπαγάλος του Κονγκό, ή Αφρικανικός γκρίζος παπαγάλος του Κονγκό ήταν παλαιότερα υποείδος (Psittacus erithacus erithacus). Είναι μεγαλύτερος από τον Timneh με μήκος περίπου 33 εκ. Έχει ανοιχτό γκρι χρώμα με κόκκινη ουρά και ένα ολόμαυρο ράμφος. Τα νεαρά πτηνά έχουν ουρές με πιο σκούρο, πιο θαμπό κόκκινο προς την άκρη που διατηρείται μέχρι την πρώτη τους πτερόρροια, που ξεκινά σε ηλικία 18 μηνών. Έχουν επίσης αρχικά γκρίζες ίριδες, οι οποίες αλλάζουν σε ανοιχτό κίτρινο χρώμα όταν το πουλί γίνει ενός έτους.

Ο γκρίζος παπαγάλος του Κονγκό βρίσκεται στα νησιά Πρίνσιπε και Μπιόκο και η περιοχή που ζει εκτείνεται από τη νοτιοανατολική Ακτή του Ελεφαντοστού στη δυτική Κένυα, τη βορειοδυτική Τανζανία, τη νότια Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) και τη βόρεια Αγκόλα.

Περισσότερα για τον Αφρικανικό γκρίζο παπαγάλο (African grey)

2. P. timneh - Timneh parrot

Ο παπαγάλος Timneh ή Αφρικανικός γκρίζος παπαγάλος Timneh ήταν παλαιότερα υποείδος (Psittacus erithacus timneh). Ο παπαγάλος Timneh είναι ελαφρώς μικρότερος σε μέγεθος από αυτόν του Κονγκό, αλλά η ευφυΐα και η ικανότητα ομιλίας του παραμένουν συγκρίσιμες. Έχουν περίπου 22–28 εκ. μήκος και θεωρούνται παπαγάλοι μεσαίου μεγέθους. Το Timneh έχει πιο σκούρο γκρι ανθρακί χρώμα, πιο σκούρη καφέ ουρά και μια ανοιχτόχρωμη περιοχή στο χρώμα του δέρματος στο πάνω μέρος του ράμφους.

Οι παπαγάλοι Timneh είναι ενδημικοί στα δυτικά μέρη των υγρών δασών της Άνω Γουινέας που συνορεύουν με τις σαβάνες της Δυτικής Αφρικής από τη Γουινέα-Μπισάου, τη Σιέρα Λεόνε και το νότιο Μάλι ανατολικά έως τουλάχιστον 70 km ανατολικά του ποταμού Bandama στην Ακτή Ελεφαντοστού.

Περισσότερα για τον Παπαγάλο Τίμνιχ (Timneh parrot)

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Psittacus Ελληνική ονομασία: Ψιττακός Τάξη: Ψιττακόμορφα (Psittaciformes) Οικογένεια: Ψιττακίδες (Psittacidae)

Media gallery Ψιττακών

Οι Ποικέφαλοι (Poicephalus) είναι γένος μικρόσωμων παπαγάλων με καταγωγή από την Αφρική. Δημοφιλή κατοικίδια καθώς είναι σχετικά ήσυχα αλλά ταυτόχρονα και κοινωνικά πουλιά.

Το γένος Ποικέφαλος των παπαγάλων


Το γένος Ποικέφαλοι (Poicephalus) αποτελείται από δέκα είδη παπαγάλων που προέρχονται από περιοχές της αφροτροπικής ζώνης, συμπεριλαμβανομένης της υποσαχάριας Αφρικής. Η περιοχή τους εκτείνεται από τη Δυτική Σενεγάλη, την Αιθιοπία στα ανατολικά και τη Νότια Αφρική στο νότο.

Περιγραφή

Πρόκειται για πουλιά σμήνους με μικρές μεγάλες ουρές και σχετικά μεγάλα για το μέγεθός τους κεφάλια και ράμφη, εξού και η αρχαιοελληνική ρίζα του ονόματός τους. Πολλά από τα είδη παρουσιάζουν έντονο σεξουαλικό διμορφισμό, όπου τα ενήλικα αρσενικά και θηλυκά πτηνά μπορούν εύκολα να εντοπιστούν από παραλλαγές στο χρωματισμό του φτερώματός, ενώ ορισμένα δεν παρουσιάζουν σεξουαλικό διμορφισμό ή οι διαφορές δεν είναι τόσο έντονες.

Διατροφή

Τρέφονται κυρίως με σπόρους, φρούτα, ξηρούς καρπούς.

Ποικέφαλοι ως κατοικίδια

Ο παπαγάλος Σενεγάλης, ο παπαγάλος του Meyer, ο Κοκκινογαστροπαπαγάλος (red-bellied parrot) και ο brown-headed parrot είναι δημοφιλείς ως κατοικίδια, επειδή είναι ευκολότερο να διατηρηθούν σε διαμερίσματα, είναι γενικά πιο ήσυχα και μικρότερα από τους κατά τεκμήριο δυσκολότερους μεγάλους παπαγάλους.

Είδη Ποικέφαλων

Το γένος περιλαμβάνει τα εξής δέκα είδη:

1. P. crassus - Niam-Niam parrot

Ο Niam-Niam parrot είναι ένας κυρίως πράσινος παπαγάλος με γκριζο-καφέ κεφάλι και πορτοκαλί ίριδες ματιών. Είναι σχεδόν ενδημικό είδος στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Τον συναντάμε όμως σε μια μεγάλη περιοχή που εκτείνεται σε όλη τη βόρεια κεντρική Αφρική, από το ανατολικό Καμερούν και το νοτιοδυτικό Τσαντ κατά μήκος της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας μέχρι το νοτιοδυτικό άκρο του Σουδάν.

2. P. cryptoxanthus - Brown-headed parrot

Το γενικό χρώμα του φτερώματός το είναι πράσινο. Είναι ίσως ο πιο πράσινος παπαγάλος της περιοχής. Τα φτερά από κάτω είναι έντονο κίτρινο. Από αυτό το κίτρινο χρώμα προέρχεται η ονομασία cryptoxanthus, που σημαίνει "κρυφός κίτρινος".

3. P. flavifrons - Yellow-fronted parrot

Είναι ένας παπαγάλος ενδημικός στα Αιθιοπικά υψίπεδα. Είναι κυρίως πράσινος με κίτρινο κεφάλι. Τα πάνω μέρη του είναι πιο σκούρο πράσινο, η ουρά να είναι καστανή-λαδί ουρά και πόδια σκούρο γκρι-καφέ. Το πρόσωπο είναι πορτοκαλοκίτρινο. Οι ίριδες είναι πορτοκαλοκόκκινες και οι δακτύλιοι των ματιών έχουν το χρώμα του δέρματος.

Τα δύο φύλα έχουν πανομοιότυπη εμφάνιση. Τα νεαρά πτηνά είναι πιο θαμπά από τα ενήλικα με κυρίως γκρι κεφάλι, καφέ ίριδες και μόνο μια μικρή ποσότητα κίτρινου στο μπροστινό μέρος του προσώπου συμπεριλαμβανομένου του μετώπου.

Έχει μήκος 28 εκ.

4. P. fuscicollis - Brown-necked parrot

Ο παπαγάλος Brown-necked parrot είναι ένα από τα μεγάλα είδη του γένους. Είναι ενδημικό στην Αφρική. Το χρώμα του είναι σκούρο πράσινο με κόκκινα σημεία στους ώμους και τους μηρούς. Το κεφάλι είναι ανοιχτό καφέ ή γκρι και το κάτω μέρος του σώματος είναι πράσινο ή πράσινο-μπλε.

Συναντάται σε δάση που βρίσκονται σε διάφορα υψόμετρα, σε φυτείες και σαβάνες.

5. P. gulielmi - Red-fronted parrot

Ο Red-fronted parrot είναι γνωστός και ως Jardine's parrot. Είναι ένας μεσαίου μεγέθους, κυρίως πράσινος παπαγάλος που ζει σε μεγάλες περιοχές της Αφρικής. Έχει μήκος 28 εκ. Είναι κυρίως πράσινος και έχει μια κοντή μαύρη τετράγωνη ουρά. Έχει μαύρα φτερά στο κεφάλι, τον λαιμό, την πλάτη τα οποία είναι ανοιχτό πράσινο στις άκρες δίνοντας μια όψη χτενίσματος. Οι ίριδες είναι κόκκινο-πορτοκαλί, τα μάτια του ροζ-γκρι και τα πόδια γκρι-καφέ.

Η έκταση και η απόχρωση του κόκκινου ή του πορτοκαλί φτερώματος στο κεφάλι, τους μηρούς και τους ώμους του ποικίλλουν ανάλογα με το υποείδος.

6. P. meyer - Meyer's parrot

Ο παπαγάλος του Meyer έχει μαύρα φτερά, τυρκουάζ κοιλιά, μπλε πλάτη και έντονα κίτρινα σημάδια στην ακραία άρθρωση των φτερών.

Οι παπαγάλοι του Meyer βρίσκονται στα δάση των οροπεδίων της υποσαχάριας Αφρικής και δάση που συνορεύουν με υδάτινα ρεύματα ή αγροτικές περιοχές. Βρίσκονται σε μεγάλους πληθυσμούς στην περιοχή του Δέλτα του Οκαβάνγκο της Μποτσουάνα και επίσης στη νότια και κεντρική Αφρική (Τσαντ, Σουδάν, Νότιο Σουδάν, Αιθιοπία, Κονγκό, Αγκόλα, Τανζανία, Ζάμπια, Ζιμπάμπουε, Μοζαμβίκη και Ναμίμπια).

Περισσότερα για τον παπαγάλο του Meyer - Meyer's parrot

7. P. robustus - Cape parrot

Ο Cape parrot ή παπαγάλος του Levaillant είναι ενδημικός στη Νότια Αφρική. Ζει σε δάση σε μέσο υψόμετρο (στα 1000 μέτρα περίπου) στην ανατολική Νότια Αφρική. Παλαιότερα θεωρούνταν υποείδος μαζί με τον Brown-necked parrot (P. fuscicollis fuscicollis) και τον grey-headed parrot (P. fuscicollis suahelicus), αλλά τώρα θεωρείται ξεχωριστό είδος.

Ο Cape parrot είναι ένα μεσαίου μεγέθους πτηνό με κοντή ουρά και με μεγάλο ράμφος που χρησιμοποιεί για να σπάει σκληρούς καρπούς και κουκούτσια φρούτων. Το είδος είναι φυλετικά διμορφικό, με τα θηλυκά να έχουν πορτοκαλί μέτωπο. Τα νεαρά πουλιά εμφανίζουν επίσης ένα πορτοκαλί - ροζ μέτωπο, αλλά δεν έχουν το κόκκινο των ενηλίκων στους ώμους και τα πόδια.

8. P. rueppellii - Ruppell's parrot

Είναι ένα πτηνό που είναι ενδημικό στη νοτιοδυτική Αφρική από την κεντρική Ναμίμπια έως τη νοτιοδυτική Αγκόλα. Ζει σε σαβάνες με δέντρα ή σε ξερά δάση.

Ο παπαγάλος του Ruppell έχει μήκος 22–25 εκ. και βάρος 121–156 γρ. Έχει σκούρο καφέ χρώμα ενώ το κεφάλι του είναι σκούρο γκριζωπό. Τόσο τα ενήλικα αρσενικά όσο και τα θηλυκά πουλιά έχουν μερικά κίτρινα φτερά στους ώμους και το πάνω μέρος των ποδιών τους. Στα νεαρά πτηνά το κίτρινο είναι θαμπό ή λείπει. Είναι σεξουαλικά διμορφικά. Τα ενήλικα θηλυκά πουλιά έχουν μπλε φτερά στο κάτω μέρος της πλάτης, ενώ τα αρσενικά πουλιά χάνουν αυτό το μπλε χρώμα φτερών καθώς ωριμάζουν.

9. P. rufiventris - Red-bellied parrot

Ο Red-bellied parrot ή Κοκκινόγαστρος παπαγάλος είναι ένας μικρός αφρικανικός παπαγάλος με μήκος 23 εκ. και βάρος 140 γρ. Είναι κυρίως πρασινωπός και γκρίζος με τα αρσενικά να έχουν έντονη πορτοκαλί κοιλιά και τα θηλυκά πρασινωπή.

10. P. senegalus - Senegal parrot

Ο Senegal parrot ή παπαγάλο Σενεγάλης είναι ένα πτηνό που ζει ένα μεγάλο μέρος της δυτικής Αφρικής. Μεταναστεύει εντός της δυτικής Αφρικής, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των φρούτων, των σπόρων και των ανθέων που αποτελούν τη διατροφή του. Θεωρείται παράσιτο των αγρών στην Αφρική καθώς τρέφεται συχνά με καλαμπόκι ή κεχρί από τις καλλιέργειες.

Περισσότερα για τον παπαγάλο Σενεγάλης - Senegal parrot

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Poicephalus Ελληνική ονομασία: Ποικέφαλοι Τάξη: Ψιττακόμορφα (Psittaciformes) Οικογένεια: Ψιττακίδες (Psittacidae) Γένος: Ποικέφαλος (Poicephalus)

Media gallery Ποικέφαλων

Για μας που εκτρέφουμε ωδικά πτηνά, τα σκουλήκια έχουν γίνει πολύτιμα και τα τελευταία χρόνια θεωρούνται "απαραίτητα" στη διατροφή τους. Πολύ δε περισσότερο για τα εντομοφάγα πουλιά, μια και τα έντομα είναι η κύρια τροφή στη διατροφή τους.

Εισαγωγή

Τα έντομα είναι η πλουσιότερη πηγή πρωτεΐνης ενώ για κάποιους λαούς είναι αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφής τους, αφού ο υπερπληθυσμός αυτών των λαών κάνει τις συνηθισμένες πηγές πρωτεϊνών (κρέας - ψάρι - πουλερικά) δυσεύρετες και ιδιαίτερα "ακριβές".

Στο δυτικό κόσμο τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Κάποια είδη εντόμων άρχισαν να εντάσσονται τα τελευταία χρόνια στη διατροφή των ανθρώπων.

Στην Ελβετία, με νόμο επιτρέπεται από την 1η Μαΐου 2017 η πώληση τριών ειδών εντόμων προς ανθρώπινη κατανάλωση:

• των γρύλων
• των ακρίδων
• των σκουληκιών του αλευριού

Μάλιστα, ένα μπέργκερ εντόμων από mealworms σκουλήκια των αλεύρων μαζί με ρύζι, λαχανικά, μπαχαρικά, ζυμαρικά εντόμων με βάση δηλαδή τα σκουλήκια του αλευριού είναι διαθέσιμα από τα καταστήματα της αλυσίδας Coop από την 21η Αυγούστου 2017 πάντα σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε ο όμιλος αυτός.

Υπάρχουν πολλές μελέτες πανεπιστημίων του εξωτερικού, όπως αυτή του texas που έχουν διερευνήσει την εισαγωγή αυτής της υπερ-τροφής (superfood) στο διαιτολόγιο των ανθρώπων, προκειμένου να καλυφθεί η αυξημένη κατά 70-80% ζήτηση ζωικών πρωτεϊνών έως το 2050. Σήμερα, το μεγαλύτερο ποσοστό των αναγκών σε πρωτεΐνες καλύπτεται από την κτηνοτροφία, την πτηνοτροφία και την ιχθυοκαλλιέργεια, δυστυχώς όμως αδυνατούν όλο και περισσότερο να καλύψουν.

Λόγω της αναγνωρισμένης διατροφικής τους αξίας τους, τα mealworms χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ιχθυάλευρων που αποτελούν τμήμα της διατροφής των ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας. Επίσης, των mealworms συνιστάται ως δόλωμα στο αγκίστρι των ερασιτεχνών ψαράδων.

Για τους υπόλοιπους ανθρώπους που η αναφορά και μόνο των εντόμων προκαλεί αποστροφή, δεν αφήνει διάθεση ούτε για συζήτηση, πόσο δε μάλλον για την ένταξή τους στη διατροφή. Έτσι περιορίζονται κατ' ανάγκη στη διατροφή των κάθε είδους ερπετών, πτηνών και γενικά των οικόσιτων εντομοφάγων ζώων που έχουμε δίκην pet.

Τα σκουλήκια στη διατροφή των ωδικών πτηνών

Για μας τώρα που εκτρέφουμε ωδικά πτηνά, τα σκουλήκια έχουν γίνει πολύτιμα και τα τελευταία χρόνια θεωρούνται "απαραίτητα" στη διατροφή τους. Πολύ δε περισσότερο για τα εντομοφάγα πουλιά, μια και τα έντομα είναι η κύρια τροφή στη διατροφή τους.

Ως εκ τούτου οι εκτροφείς, αναλώνουν μεγάλο τμήμα της καθημερινής τους φροντίδας στην ανεύρεση αυτών των πολύτιμων πηγών πρωτεΐνης.

Μπορεί ακόμη και για μας τους εκτροφείς των σποροφάγων πτηνών (καναρίνια, ιθαγενή κλπ) η απαίτηση για έντομα να μην είναι καθημερινή και να περιορίζεται μόνο στην περίοδο της αναπαραγωγή. Τη συγκεκριμένη περίοδο τα σκουλήκια είναι πολύτιμα και τις περισσότερες φορές δυσεύρετα αφού δεν υπάρχει επάρκεια. Εξ αιτίας των υψηλών απαιτήσεων στην περίοδο αναπαραγωγής γίνεται δύσκολο να τα βρούμε και να τα προμηθευτούμε ανεβάζοντας δυσανάλογα και την οικονομική επιβάρυνση.

Η αύξηση της τιμής τους οφείλεται και στην απέχθεια που παρουσιάζει ο δυτικός άνθρωπος προς τα έντομα και πολύ περισσότερο την εκτροφής τους. Ακόμη και αν το κόστος της εκτροφής σκουληκιών, είναι πολύ χαμηλό όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Η διατροφική αξία των σκουληκιών

Πριν αναπτυχθεί η πρόταση εκτροφής τους, καλό είναι αν δούμε μερικές πολύτιμες πληροφορίες σχετικές με τα mealworm (Tenebrio molitor). Τα αλευροσκούληκα λοιπόν έχουν:

1. Πρωτεΐνες που φτάνουν στο 46%, όταν το χοιρινό κρέας έχει 21%, το μοσχαρίσιο 20%, το κοτόπουλο 15% και το αυγό που επικουρικά χρησιμοποιούμε στην αναπαραγωγή 13%. Οι φυτικές πηγές πρωτεϊνών όπως ο αρακάς είναι πολύ χαμηλότερα με 5%!
2. Λίπος που είναι ζωτικής σημασίας και ιδιαίτερα τα ακόρεστα λίπη που αναμφίβολα βοηθούν στην καλή υγεία των όντων και για την περίπτωσή μας των πτηνών. Οι προνύμφες των σκαθαριών αυτά δηλαδή που προσφέρουμε στα πουλιά έχουν τις υψηλότερες διαπιστωμένες ποσότητες λίπους που φτάνουν και ίσως ξεπερνούν το 77%!
3. Βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία που περιέχονται στα αλευροσκούληκα είναι πολλές συμπεριλαμβανομένων και αυτών των ομάδων της βιταμίνης Α και Β, με πολύ υψηλή συγκέντρωση (Β1, Β2 και Β5). Έχουν ιδιαίτερα μεγάλη συγκέντρωση σε αμινοξέα όπως μεθειονίνη και κυστεΐνη που είναι άκρως απαραίτητα για το φτέρωμα στα πουλιά όπως και για πολλά άλλα στον οργανισμό τους.

Tanebrio molitor - mealworms - αλευροσκούληκα

Τα mealworms στη μορφή που τα προσφέρουμε στα πουλιά μας, όπως προείπα είναι οι προνύμφες του σκαθαριού tenebrio molitor και στους περισσότερους είναι γνωστά ως αλευροσκούληκα εξ αιτίας κυρίως της παρουσίας τους στο αλεύρι που προσφέρεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Υπάρχει μάλιστα με διεθνής νομοθετική κάλυψη, σοβαρή ανοχή στο ποσοστό παρουσίας αυτών των εντόμων στο αλεύρι που τρώμε ή στα προϊόντα που παρασκευάζονται από αυτό και ασφαλώς η περαιτέρω ανάπτυξή τους ξεφεύγει από τους στόχους του άρθρου.

Κύκλος ζωής των mealworms

Ο κύκλος ζωής στα αλευροσκούληκα περιλαμβάνει:

1. τα αυγά (1-1,5mm)
2. τα μικρά σκουλήκια από 2 έως 14 mm
3. τα μεσαία - σκουλήκια από 15 έως 24 mm
4. τα ενήλικα σκουλήκια από 25 έως 35 mm
5. τη νύμφη - χρυσαλλίδα
6. το νεαρό σκαθάρι (λευκόχρωμο)
7. το ενήλικο σκαθάρι (σκούρο καφέ ή μαύρο) και
8. Ιπτάμενο σκαθάρι


Όταν το θηλυκό σκαθάρι ζευγαρώσει έχει τη δυνατότητα να γεννήσει μέχρι 2.000 αυγά (ρεαλιστικά όμως περιορίζεται στα 200 με 400 αυγά περίπου). Μπορούν να γεννούν αυγά με χρονική απόσταση 1 έως 5 ημερών για το μεγαλύτερο διάστημα από τους τρεις έως δώδεκα μήνες που ορίζεται ως το προσδόκιμο της ζωής τους.

Τα αυγά εκκολάπτονται σε τέσσερις με επτά ημέρες και εμφανίζονται οι προνύμφες (σκουληκάκια) που ολοκληρώνουν την ανάπτυξη τους μέχρι το στάδιο του ενήλικα από 40 έως 100 ημέρες. Περίπου στη μέση της διαδρομής τους από μικρά σκουληκάκια και πριν ενηλικιωθούν και σκληρύνει το δέρμα τους τα αφαιρούμε από τα εκκολαπτήρια και τα τοποθετούμε χωρίς υπόστρωμα στο ψυγείο σε μικρά δοχεία. Εκεί αναστέλλονται οι περισσότερες λειτουργίες τους και μπαίνουν σε λήθη μέχρι την ώρα της τροφοδοσίας των πτηνών.

Τα χρονικά περιθώρια αλλαγών ανά φάση του κύκλου ζωής αυτών των εντόμων ποικίλουν και είναι άμεσα εξαρτώμενα από τη θερμοκρασία, την υγρασία του περιβάλλοντος χώρου (μικροκλίμα *)αλλά και την ποιότητα των τροφών που τους προσφέρουμε.

Κι ενώ όπως προαναφέρθηκε είναι δυσεύρετα την εποχή υψηλών απαιτήσεων και δεόντως ακριβά για να τα αγοράσουμε, μπορούμε με πολύ μικρό κόστος εξοπλισμού και ίσως λίγο περισσότερο κούραση να τα αναπαράγουμε ώστε να υπάρχουν στη διάθεσή μας σε ποσότητες επάρκειας κατά περίοδο και ανάγκη.

Συνθήκες αναπαραγωγής (μικροκλίμα)

Ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξη και τη μείωση της διάρκειας του κύκλου του εντόμου είναι οι 30-33°C με σχετική υγρασία που πρέπει να είναι μεγάλη και κοντά στο 90% (απόλυτη υγρασία).

Σε θερμοκρασία μικρότερη των 27°C μειώνεται η δραστηριότητά τους (διατροφή κυρίως) και καθυστερούν οι αλλαγές του κύκλου της ζωής τους, ενώ από τους από τους 2 έως τους 10°C όπως γράφηκε αναστέλλεται σε μεγάλο βαθμό κάθε δραστηριότητα και πέφτουν σε λήθαργο.

Εξ αιτίας όλων αυτών ο πλήρης και ολοκληρωμένος κύκλος ζωής αυτού του εντόμου διαφοροποιείται και κυμαίνεται κατά μέσο όρο από τους 3 έως τους 6 μήνες.

Υγρασία που όπως είπαμε έχει σημαντικότατο ρόλο στην αναπαραγωγή και τη συντήρηση των σκουληκιών δεν επιτρέπεται να πέφτει στα φυσιολογικά (45-60%) γιατί αναστέλλεται η ανάπτυξη των εντόμων λόγω της πλημμελούς σίτισής τους.

Τρόπος αναπαραγωγής

Η αναπαραγωγή αυτών των εντόμων είναι πολύ εύκολη και εκτός από τακτική φροντίδα και συνεχή παρακολούθηση δεν χρειάζεται τίποτε περισσότερο.

Θα χρειαστούμε τέσσερα φαγητοδοχεία (μπολ) με διαστάσεις 25 x 40 x 8 cm (σχετικά ρηχά) που έχουν όμως τη δυνατότητα να μπαίνει το ένα μέσα στο άλλο. Οι διαστάσεις των δοχείων δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία ούτε καν το ύψος γιατί τα έντομα δεν μπορούν να σκαρφαλώσουν και να δραπετεύσουν σε καμία φάση της ζωής τους, εκτός ίσως από τη φάση των ιπτάμενων εντόμων που κάποια (!) μπορούν να μας ξεφύγουν.

Το ένα από αυτά τα μπολ θα πρέπει να μετασκευαστεί για να τοποθετηθεί η απαραίτητη σήτα που θα λειτουργεί ως "κόσκινο" διαχωρισμού κρατώντας τα ενήλικα σκαθάρια στο πάνω δοχείο και τα αυγά ή τα μικρά σκουλήκια να διαφεύγουν στο κάτω δοχείο για να επιβιώσουν. Με αυτό το δοχείο περιορίζεται κατά πολύ ο κανιβαλισμός που χαρακτηρίζει αυτά τα έντομα μια και τα ενήλικα καταβροχθίζουν κάθε οργανική ύλη ακόμη κι αν αυτή που είναι εν ζωή.

Μέσα στα δοχεία τοποθετείται ως υπόστρωμα αλλά και ως βασική τροφή πίτουρο σταριού κυρίως για να αποφεύγονται οι άσχημες καταστάσεις αλλά και για να δίνουμε στα έντομα την απαραίτητη δυνατότητα απόκρυψης μέσα στη μάζα τους.

Μια χάρτινη θήκη αυγών βοηθά περισσότερο στην ανάγκη απόκρυψης των εντόμων αλλά πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή γιατί σε περιόδους αφθονίας των εντόμων μπορεί να καταναλωθεί ως τροφή.

Στην αδηφαγία αυτών των εντόμων θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή γιατί είναι ικανά όταν ξεφύγει ο πληθυσμός τους και "ζοριστούν" να καταβροχθίσουν κάθε οργανική ύλη, από τα ξύλα στους κλωβούς μέχρι και ζωντανά ή νεκρά πτηνά. Ασφαλώς δε μιλάω για τους σπόρους, τα φλούδια, το αυγό ή η αυγοτροφή που είναι πολύ ψηλά στο καθημερινό τους διαιτολόγιο.

Τοποθετώντας λοιπόν το φτηνό πίτουρο (εγώ έβαζα και λίγο φύραμα για τις κότες και αρκετή τριμμένη βρώμη) μπορούμε άνετα να ελέγχουμε την πορεία της διατροφής τους και να αποφύγουμε πολλά από τα παραπάνω. Αν το υπόστρωμα μεταβληθεί σε σκόνη είναι σίγουρο πως πρέπει να αλλαχθεί και με κάποιο κόσκινο όπως αυτό στη φωτογραφία, συγκρατούμε τα έντομα και απομακρύνουμε το φαγωμένο υπόστρωμα.

Προσοχή όμως.
Αυτό το υπόστρωμα δεν το πετάμε όπου να ναι γιατί άνετα μπορεί να περιέχει αυγά και μικρές προνύμφες και να αρχίσει νέος κύκλος ζωής των εντόμων που ασφαλώς θα είναι εκτός του δικού μας ελέγχου.

Extra εκτροφική βοήθεια μέσω της διατροφής των αλευροσκούληκων

Μέσα από τη διατροφή των σκουληκιών μπορεί ο εκτροφέας να περάσει όλων των ειδών της ουσίες στα πουλιά του όπως βιταμίνες, αμινοξέα και άλλα στοιχεία αποφεύγοντας τις συνέπειες που μπορεί να έχει στα πτηνά η απευθείας τροφοδότησή τους (ειδικά στα καναρίνια χρώματος).

Προσφέροντας για παράδειγμα σπιρουλίνα, καρότο, σέλινο και σε ειδικές περιπτώσεις ακόμη και κροκέτα τροφής σκύλων περνάνε όλα τα καλά της σπιρουλίνας στα πουλιά, βιταμίνες Α, σχεδόν όλες τις Β, C, τις περισσότερες από τις D, Ε, ω3 και ω6. Ταυτόχρονα εξασφαλίζεται ποικιλία σε μεταλλικά άλατα όπως κάλιο, νάτριο, ασβέστιο, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, θείο, φώσφορο, χαλκό, πυρίτιο ενώ παράλληλα η πρωτεΐνη κορυφώνεται κοντά στο απόλυτο και πάνω από κάθε άλλη τροφή.

Στα "πηγαδάκια" των εκτροφέων γίνεται αναφορά ακόμη και για "ντοπάρισμα" των πουλιών μέσω των σκουληκιών.

Κάποιοι για παράδειγμα προσφέρουν στις προνύμφες ως διατροφή γαρίδες, φύκια, ιχθυάλευρα (έχω ακούσει μέχρι και για μουρουνέλαιο σε ψωμί) ώστε να περνούν περισσότερο φώσφορο, βιταμίνη Ε, ω3, ω6 κλπ στα πουλιά τους, για να διατηρήσουν, να βελτιώσουν ή να αποχτήσουν ενίσχυση στα χρώματα της μετάλλαξής τους.

Σε συζητήσεις που ίσως ξεφεύγουν ακόμη περισσότερο, αναφέρονται χρήσεις ουσιών διόγκωσης (ουσίες ντόπινγκ) που περνούσαν στα πουλιά μέσω των σκουληκιών!

Όπως καταλαβαίνουμε οι γνώσεις του εκτροφέα και η επίγνωση των απαιτήσεων των εκτρεφόμενων ειδών μπορεί άνετα να συνδυαστούν μέσα από τη διατροφή των mealworms με όφελος τις επιδόσεις του κοπαδιού και όχι πάντα για θεμιτό ή αγαθό σκοπό.

Ασφαλώς κάποια από τα παραπάνω πρέπει να μας βρίσκουν αντίθετους και ως "κακή" επιλογή να αποφεύγεται γιατί πάντα ελλοχεύουν και οι παρενέργειες.

Η υγρασία στο υπόστρωμα διαβίωσης των σκουληκιών

Πολύ σημαντική προϋπόθεση για τη διατροφή αλλά και τη διαβίωση των εντόμων είναι η διατήρηση της ισορροπία της υγρασίας στο υπόστρωμα. Αν για παράδειγμα υπάρχει περισσότερη υγρασία από αυτή που πρέπει τότε με τη βοήθεια και της θερμοκρασία θα αποτελέσει πηγή προβλημάτων και αρχή νοσογόνων καταστάσεων στα έντομα και στο κοπάδι μας.

Από την άλλη η αργή ανάπτυξη των εντόμων, ο μικρός πληθυσμός σε προνύμφες, η διατήρηση του υποστρώματος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είναι ενδείξεις χαμηλής υγρασίας που πρέπει να διορθωθεί με την έγκαιρη τοποθέτηση μια μικρής ποσότητας φρέσκων φρούτων ή λαχανικών που θα υγράνει το υπόστρωμα και θα θρέψει ταυτόχρονα την αποικία.

Μπορεί λοιπόν να τοποθετήσουμε μια λεπτή λωρίδα καρότο ή μια λεπτή φέτα μήλο ή πατάτα που θα την αντικαταστήσουμε είτε αυθημερόν είτε μέσα στην ημέρα αν καταναλωθεί ενωρίτερα. Οπωσδήποτε όμως δεν πρέπει να επιτρέπουμε να υπάρχουν υπολείμματα υγρής τροφής μέσα στο υπόστρωμα για χρόνο μεγαλύτερο από αυτόν της σήψης. Αν σαπίσουν οι τροφές θα περάσουν όλες οι "παρενέργειες" αυτής της διαδικασίας στα πτηνά μια και τα σκουλήκια συνεχίζουν τη διατροφή τους ανεπηρέαστα.

Χρειάζεται συνεπώς προσοχή και σύνεση στον τρόπο διαχείρισης αυτής της ισορροπίας.

Διαχείριση εκτροφής σκουληκιών

Όπως ανέφερα οι καταστάσεις μπορεί να γίνουν άσχημες και να ξεφύγουν με πολύ κακό αποτέλεσμα αν δεν υπάρξει συνετή διαχείριση της εκτροφής των συγκεκριμένων εντόμων και κυρίως πολύ προσοχή και "ειδικά" μέτρα ασφαλείας.

Η πιο σωστή στρατηγική θέλει να μεταφέρουμε τη μεγαλύτερη μάζα των νεαρών σκουληκιών σε ένα δοχείο και στη συνέχεια σε κρύο μέρος (οπωσδήποτε ψυγείο) όπου διατηρούνται σε λήθη για απίστευτα μεγάλο διάστημα, μέχρι τελικά να τα προσφέρουμε στα πτηνά μας.

Σημαντική παράμετρος επίσης είναι να επιτρέπουμε να περάσει σε αναπαραγωγή ελάχιστος αριθμός σκαθαριών, ώστε να υπάρχει ο επιθυμητός αριθμός εντόμων κι όχι παραπάνω.

Όλα αυτά επιβαρύνουν το πρόγραμμα των εκτροφέων, που αν συνδυάζεται με παράλληλη εκτροφή πτηνών όπως και άλλες ανθρώπινες υποχρεώσεις ή έκτακτες καταστάσεις γίνεται εύκολα κατανοητό πως μπορεί σε αρκετά θέματα να χαθεί ο έλεγχος.

Και είναι εύκολο να μας ξεφύγει ένα ζωντανό μωρό σκουλήκι (να το αφήσουν παίζοντας τα πουλιά) για να γεμίσει ο τόπος με άπειρα έντομα που θα είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν στη συνέχεια.

Θα δανειστώ μια φωτογραφία από τη μελέτη του πανεπιστημίου Cornell για να καταλάβουμε τις συνέπειες όλων των παραπάνω.

Στη φωτογραφία βλέπουμε εκατομμύρια προνύμφες που καταναλώνουν χυμένες ζωοτροφές και κοπριά από τις κότες ενώ όταν τους δοθεί η ευκαιρία δεν θα αφήσουν τα νεκρά ή άρρωστα πτηνά ακόμη και τα ραγισμένα αυγά.

Ασφαλώς όλα αυτά ενώ αναπαράγονται χωρίς έλεγχο και χωρίς να μπορούμε να δούμε τα δισεκατομμύρια σκουλήκια που τρέφονται κρυμμένα μέσα στην ίδια μάζα.

Επιπτώσεις στην υγεία των πουλιών

Υπάρχουν όμως σε κάθε περίπτωση ακόμη και στην υπό απόλυτο έλεγχο αναπαραγωγή, σοβαροί κίνδυνοι μεταφοράς νοσογόνων καταστάσεων από τα έντομα και το περιβάλλον τους, στα πουλιά. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη τόσο οι ενήλικες όσο και οι προνύμφες των εντόμων μπορούν να προκαλέσουν τόσο στα πτηνά όσο και στον άνθρωπο που έρχεται σε επαφή με αυτά, σοβαρά προβλήματα στην υγεία.

Δυστυχώς λόγω έλλειψης ειδικών ιατρικών γνώσεων δεν θέλω να μπω σε διαδικασία μετάφρασης και πιθανής αλλοίωσης του συγκεκριμένου τμήματος της μελέτης και παραπέμπω τους ενδιαφερόμενους στην αντίστοιχη παράγραφο με τίτλο "Medical Importance", ώστε να μην παραποιηθούν τα συμφραζόμενα.

(**) Σημείωση: Είναι δεκτή κάθε βοήθεια από ειδικούς ή γνώστες για να μεταφραστεί ώστε να υπάρχει ως παρακαταθήκη γνώσεων στην πλούσια αρθρογραφία του PetBirds.

Φυσική άμυνα των ωδικών πουλιών

Είναι σημαντικό επίσης να υπενθυμίσω πως τα εντομοφάγα πουλιά από τη φύση τους έχουν τους μηχανισμούς που απαιτούνται για να καταπολεμήσουν αυτές τις ασθένειες με το καλύτερο δυνατό τρόπο και συνεπώς τόσο αυτά (εντομοφάγα) όσο και τα άλλα όντα (ερπετά) έχουν όλες τις προϋποθέσεις να δεχτούν εξαιρετικά χαλαρά και χωρίς συνέπειες στη διατροφή τους τα συγκεκριμένα έντομα.

Τα πράγματα γίνονται αρκούντως σοβαρά και σε αρκετές περιπτώσεις επικίνδυνα για τα σποροφάγα πουλιά που τα έντομα μπαίνουν στη διατροφή τους μόνο όταν έχουν νεοσσούς κατά την περίοδο δηλαδή της αναπαραγωγής.
Σε κάθε περίπτωση όμως στα σποροφάγα πουλιά είτε απουσιάζουν από τη διατροφή τους για αιώνες όπως συμβαίνει στα καναρίνια, είτε είναι ξένα στο διαιτολόγιό τους όπως αναμενόμενα γίνεται με τα ιθαγενή και συνεπώς είτε έχουν χαλαρώσει είτε δεν υπάρχουν οι άμυνες για τα συγκεκριμένα έντομα στον οργανισμό τους.

Συμπερασματικά

Παρά την αδιαμφισβήτητη διατροφική αξία τους και όλα τα καλά που προσφέρουν τα σκουλήκια στα πτηνά κατά την περίοδο της αναπαραγωγής και αφού μελέτησα αρκετά, οδηγήθηκα στη διακοπή της αναπαραγωγής τους μόλις πρόσφατα (σταμάτησα την αναπαραγωγή τους τον Ιούνιο του 2018) γιατί αδυνατούσα να ελέγξω απόλυτα τους αριθμούς τους, τα ζωντανά σκουλήκια που πιθανόν ξέφευγαν από τα πουλιά και κυρίως τους κινδύνους από τις νοσογόνες καταστάσεις.

Δοκίμασα τη θανάτωση των εντόμων πριν την τροφοδοσία των πουλιών με καυτό νερό (και αποστείρωση) αλλά και πάλι επιφορτίστηκα με περισσότερη εκτροφική εργασία και χρειαζόμουν περισσότερο χρόνο που τις περισσότερες φορές τον αφαιρούσα από το κοπάδι μου.

Μη θέλοντας όμως να στερήσω, κυρίως από τα ιθαγενή που εκτρέφω (καρδερίνες) μια τόσο σημαντική πηγή πρωτεϊνών, οδηγήθηκα στη φαινομενικά ακίνδυνη χρήση των κατεψυγμένων σκουληκιών μέσα στην αυγοτροφή, αποφεύγοντας όλες τις παραπάνω κακές επιπτώσεις.

Στο video που ακολουθεί μπορείτε να δείτε την αρσενική καρδερίνα να καταναλώνει (ρουφάει το εσωτερικό τους) μεγάλες ποσότητες από τα κατεψυγμένα σκουλήκια προκειμένου να ταΐσει την οικογένεια.

Συνημμένο αρχείο #80288

Σχετικό περιεχόμενο

Οδηγίες εκτροφής superworms