Είναι ίσως ένα βηματάκι δυσκολότερο από το να βράσουμε ένα αυγουλάκι για τα πουλάκια μας. Οι βλαστωμένοι σπόροι είναι όμως μια λιχουδιά που θα “τσακίσουν” σε ελάχιστο χρόνο και ένα σημαντικότατοι για τη διατροφή τους.

Οι βλαστωμένοι σπόροι είναι πολύ θρεπτικοί

Ο λόγος γίνεται για τα “φύτρα”, τους βλαστωμένους δηλαδή σπόρους, όχι μόνο αυτούς που έτσι κι αλλιώς δίνουμε στο καθημερινό σιτηρέσιο των πουλιών μας, αλλά και άλλους που και να θέλανε λόγω μεγέθους και δυσκολίας ίσως να μην έχουν δοκιμάσει (σιτάρι, ροβιτσα κ.λπ.).

Τι είναι όμως αυτό που κάνει τους βλαστωμένους σπόρους να πλεονεκτούν έναντι των απλών; Το ενδόσπερμα του σπόρου είναι μια αποθήκη υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών. Όταν ο σπόρος φυτρώνει, αυτά τα συστατικά μετατρέπονται σε αφομοιώσιμα αμινοξέα και φυσικά σάκχαρα που το έμβρυο του φύτρου χρησιμοποιεί για να μεγαλώσει.

Σ’ αυτήν ακριβώς τη σύντομη περίοδο που ο σπόρος είναι σαν ένα μωρό, χρειάζεται η μέγιστη πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Και η φύση έχει φροντίσει να του τα παρέχει, αυξάνοντας 2 και 3 φορές τα ποσοστά βιταμινών και μετάλλων που αναπτύσσονται μέσα στο σπόρο για τη θρέψη του φυτού.

Σχεδόν όλοι οι σπόροι μπορούν να γίνουν φύτρα. Μπορείτε να δοκιμάσετε να καλλιεργήσετε πέρα από τους σπόρους που τα καναρίνια έτσι κι αλλιώς τρώνε, σιτάρι, ροβίτσα, φαγόπυρο, κινόα, αλφάλφα, ηλιόσπορους, ρεβίθια, φακές, σουσάμι κ. Α. Τα περισσότερα από αυτά τα βρίσκει κανείς εύκολα και πρέπει να τα αγοράσει στη φυσική τους μορφή, δηλαδή όχι κατεργασμένα (πχ ψημένα) και όχι ραντισμένα. Γι’ αυτό μια αξιόπιστη πηγή είναι τα καταστήματα βιολογικών προϊόντων.

Πώς φτιάχνουμε όμως βλαστωμένους σπόρους;

Ο πιο εύκολος τρόπος για να δημιουργήσετε τα δικά σας φύτρα χωρίς έξοδα για ειδικές μηχανές είναι να χρησιμοποιήσετε ένα τουλουπάνι ή ένα υφασμάτινο σακουλάκι “πουγκί” σαν αυτά που έχουν μέσα τα κουφέτα της μπομπονιέρας.

Ρίχνουμε μέσα μία χούφτα σπόρους. Βάζουμε το “πουγκί” με τους σπόρους κάτω από τη βρύση και με άφθονο νερό τους ξεπλένουμε ενώ το νερό στραγγίζει από το ύφασμα. Στη συνέχεια το τοποθετούμε σε ένα μπολ με νερό το οποίο καλύπτει τους σπόρους ώστε να μουλιάσουν και να ξυπνήσουν από τον “λήθαργο”. Ο χρόνος αυτός, για σωστά αποτελέσματα, δεν είναι ο ίδιος για όλους τους σπόρους.

Στη συνέχεια μετά το χρονικό αυτό διάστημα, κάθε 5-6 ώρες βάζουμε το πουγκί ξανά κάτω από τη βρύση χωρίς το μπολ, ώστε να ξεπλυθούνε μέσα του οι σπόροι ενώ το νερό φεύγει μέσα από το διαπερατό υλικό του και στραγγίζει. Από κει και πέρα και κάθε 5-6 ώρες η διαδικασία επαναλαμβάνεται έως ότου οι σπόροι πετάξουν ριζούλα και λίγο βλασταράκι απο πάνω. Ενδιάμεσα το πουγκί τοποθετείται στο μπολ το οποίο όμως είναι χωρίς νερό. Όταν τα φύτρα είναι έτοιμα τα διατηρούμε σε γυάλινο μπολ στο ψυγείο (στο χώρο των λαχανικών) και βγάζουμε μόνο την ποσότητα που θα προσφέρουμε στα πουλιά μας.

Ένας άλλος τρόπος είναι να πιάσουμε με λάστιχο ένα τούλι από μπομπονιέρα και να το τοποθετήσουμε σαν καπάκι σε ένα μπολ και να ακολουθήσουμε την προηγούμενη διαδικασία χωρίς πουγκί, αλλά γυρίζοντας ανάποδα το μπολ ώστε να στραγγίζει μέσα από το διαπερατό από το νερό, τούλι.

Πρόταση μου είναι να αρχίσετε, ειδικά τώρα που τα πουλάκια ζευγαρώνουν, με φύτρα σιταριού τα οποία είναι μια από τις καλύτερες πηγές βιταμίνης Ε αλλά και μια πλήρη τροφή που περιέχει αμινοξέα χρήσιμα για την γονιμότητα αλλά και για την ανάπτυξη των νεοσσών (αργινίνη, μεθειονίνη, λυσίνη).

Σχετικό περιεχόμενο

Φύτρα σπόρων στα πουλιά

Τι είναι η νόσος διάτασης προλόβου των πτηνών ή Proventricular Dilatation Disease (PDD) όπως είναι γνωστή στα αγγλικά, πως προκαλείται, ποια είδη πτηνών προσβάλει και πως αντιμετωπίζεται.

Νόσος διάτασης προλόβου των πτηνών - Proventricular Dilatation Disease (PDD)

Η νόσος διάτασης προλόβου των πτηνών είναι μια σχετικά άγνωστη νόσος στους κατόχους παπαγάλων και άλλων πτηνών. Η νόσος PDD ανακαλύφθηκε το 1978 σε παπαγάλο MACAW, από τον δόκτορα Hannis. L. Stoddard III. Στην αρχή η νόσος ονομάστηκε "macaw wasting syndrome" κάτι που με τον καιρό άλλαξε.

Η νόσος δεν αφορά όμως αποκλειστικά παπαγάλους macaw αλλά σχεδόν όλα τα είδη ψιττακόμορφων με περισσότερη συχνότητα στους Macaw, cockatoo, conures, αλλά και σε είδη όπως χήνες, toucans, καθώς και σε πουλιά της κατηγορίας υφάντρων.

Ο ιός διατάσει τον πρόλοβο και τον καταστρέφει σε βραδύ χρονικό διάστημα τα λεπτά έντερα, με αποτέλεσμα την μη σωστή πέψη των τροφών. Οι τροφές που παραμένουν στον πρόλοβο και στο παχύ έντερο, προκαλούν λοιμώξεις και ανάπτυξη βακτηριδίων.

Ενδείξεις

Η απώλεια βάρους, παρά την καλή διατροφή και την όρεξη του πτηνού, οι αχώνευτες τροφές στα περιττώματα, η δυσκολία αναπνοής, λόγο διάτασης του πρόλοβου, όπως και οι συχνοί έμετοι, μπορεί να είναι μερικά από τα συμπτώματα της PDD. Αρκετές φορές δεν υπάρχουν ενδείξεις για την ασθένεια που λειτουργεί ύπουλα στον οργανισμό.

Μετάδοση

Η μετάδοση του ιού ως προς το πρωτεύων ασθενή δεν έχει αποδειχθεί ακόμα, μιας και σε ζεύγος πτηνών μόνο το ένα φύλο να είναι φορές του ιού. Μελέτες δείχνουν ότι τα πιο ευάλωτα πτηνά είναι αυτά με μειωμένο ανοσοποιητικό σύστημα, και ότι η μετάδοση γίνεται από το ένα πτηνό στο άλλο του ιδίου φύλλου, χωρίς να έχει εξακριβωθεί επισήμως.

Η διάρκεια επώασης του ιού είναι 8 περίπου εβδομάδες αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις οξείας επώασης της νόσου. Η νόσος αξίζει να σημειωθεί ότι έχει παρατηρηθεί ακόμα και σε άτομα με ηλικία των 10 εβδομάδων.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται αποκλειστικά σε εργαστήριο με εξέταση των περιττωμάτων καθώς και σε δείγματα στομάχου και προλόβου με αναρρόφηση. Σε θανόντα πτηνά γίνεται με βιοψία του πρόλοβου και των εντέρων.

Θεραπεία

Δυστυχώς δεν υπάρχει θεραπεία για την Proventricular Dilatation Disease. Προληπτικά μπορεί να χορηγηθούν αντιβιοτικά για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της νόσου.

Στα μέτρα αντιμετώπισης της νόσου εντάσσεται και η ευθανασία του πτηνού με σκοπό τον περιορισμό της εξάπλωσής της.

Πρόληψη

Η συχνή και σωστή παρακολούθηση του πτηνού καθώς και η συνεχής αξιολόγηση περιττωμάτων, όπως φυσικά και ο τακτικός έλεγχος (τσεκ απ) από κάποιον ειδικό, μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου.

Σχετικό περιεχόμενο

PBFD - Ασθένεια του πτερώματος και του ράμφους των παπαγάλων

Η διατροφή των σποροφάγων πουλιών αποτελείται ως επί το πλείστον από σπόρους σε διάφορα μείγματα, η αναλογία των οποίων καθορίζεται ανάλογα με το είδος του πουλιού και τις διατροφικές του ανάγκες σε κάθε εποχή του χρόνου.

Οι κυριότεροι σπόροι στη διατροφή των σποροφάγων πουλιών

Ακολουθεί μια λίστα με τους πιο βασικούς σπόρους που περιλαμβάνονται στη διατροφή των πουλιών και την αναλογία τους σε θρεπτικά συστατικά.

Καναρινόσπορος ή ασπούρι

Είναι ο βασικός σπόρος διατροφής των καναρινιών μας. Είναι ένας ΑΜΥΛΟΥΧΟΣ σπόρος. Υδατάνθρακες 56% Πρωτεΐνες 14% Λίπος 6,5%

Ρούπσεν μαύρο και κόκκινο

Ένας Ελαιούχος σπόρος πολύ αγαπητός στα καναρίνια. Πρωτεΐνες 20% Λίπος 43% Υδατάνθρακες 18%

Oats - Αποφλοιωμένη βρώμη

Ένας σπόρος αμυλούχος με 65% υδατάνθρακες 14 % πρωτεΐνες και 8% λίπος.

Κανναβούρι

Ένας αγαπημένος λιπαρός σπόρος. 42 % λίπος και 20% πρωτεΐνες.

Νίζερ

Ένας ακόμη αγαπημένος ελαιούχος σπόρος των καναρινιών. 43% λίπος 21% πρωτεΐνες 14% υδατάνθρακες

Λιναρόσπορος

Ελαιούχος σπόρος με 31% λίπος, 25% πρωτείνες και 22% υδατάνθρακες.

Περίλλα

Ελαιούχος σπόρος σε λευκό και καφέ χρώμα. Περιέχει 42% λίπος και 20% πρωτεΐνες.

Κόκκινο κεχρί - Λευκό κεχρί

Υδατάνθρακες 60%, πρωτεΐνες 11%, Λίπη 4%.

Κεχρί Σενεγάλης

Μια λιχουδιά που ανήκει στους αμυλούχους σπόρους.
60% υδατάνθρακες, 14% πρωτεΐνες και 8% λίπος.

Καμελίνα

Ένας ιδιαίτερα αγαπητός λιπαρός σπόρος με 35% λίπος, 20% πρωτεΐνες και 13% υδατάνθρακες.

Παπαρούνα

Λιπαρός σπόρος με 42% λίπος, 21% πρωτεΐνες και 4,5% υδατάνθρακες.

Κία - Chia

Ένας λιπαρός σπόρος με 34% έλαια 20% πρωτεΐνες και 25% φυτικές ίνες.

Περισσότερα: Σπόροι Chia στα πτηνά

Μην ξεχνάτε ότι κάθε εποχή τα πουλιά έχουν διαφορετικές ανάγκες και το μείγμα των σπόρων που τους παρέχουμε πρέπει απαραίτητα να διαφοροποιείται ανάλογα.

Σχετικό περιεχόμενο

Η διατροφική αξία των σπόρων Διατροφή σποροφάγων πουλιών Η διατροφή των καναρινιών Η διατροφή της καρδερίνας Τυποποιημένα μείγματα σπόρων εμπορίου

Σε μια επιτυχημένη αναπαραγωγή καναρινιών, παίζουν ρόλο πολλά πράγματα. Η επιλογή ζευγαριού και ειδικά η στάση του αρσενικού καναρινιού σε ρόλο "ιδανικού πατέρα" είναι από τα σημαντικότερα.

Ο ρόλος του αρσενικού στην αναπαραγωγή των καναρινιών


Το πως διαχειρίζεται την κατάσταση ένα αρσενικό καναρίνι από την πρώτη επίβαση, μέχρι και την ανεξαρτητοποίηση των νεοσσών, είναι θέμα χαρακτήρα που είναι διαφορετικός σε κάθε πουλί. Ένα αρσενικό μπορεί να είναι ήρωας ή και "δολοφόνος".

Όλα αυτά βέβαια υπάρχουν στα γονίδια που κληρονομούνται από τις προηγούμενες γενιές. Γι αυτό είναι σημαντικό να καταγράφουμε συμπεριφορές, όσο αστείο και αν ακούγετε.

Η ανάδειξη του σωστού αρσενικού

Από τη πρώτη επίβαση (βάτεμα). Για να γίνει αυτό όμως πρέπει ο αρσενικός να προκαλέσει το ενδιαφέρον τη θηλυκιάς με το τραγούδι του για να τη φέρει σε αναπαραγωγικό οίστρο. Η κανάρα ξεκινάει το χτίσιμο της φωλιάς και εδώ ο αρσενικός την βοηθάει κουβαλώντας νήματα.

Με αυτή τη κίνηση καταλαβαίνουμε ότι δε θα έχουμε πρόβλημα με τα αυγά ή κάποια άσχημη συμπεριφορά απέναντι στα μικρά.

Όταν η κανάρα κάτσει στη φωλιά

Η θηλυκιά έχει αρχίσει την επώαση, αυτός τρέχει και προσπαθεί να βρει τροφή για να την ταΐσει. Όταν καμιά φορά η κανάρα σηκώνεται να ξεμουδιάσει τότε αυτός τρέχει και κάθεται μέσα στη φωλιά ή κυνηγάει τη θηλυκιά όταν έχει ξεχαστεί με τις περατζάδες.

Όταν σκάσουν μύτη οι νεοσσοί

Μέχρι την 4-5 μέρα ο σωστός πατέρας κουβαλάει τροφή και ταΐζει τη μητέρα ώστε αυτή να μη σηκώνεται (όσο είναι δυνατόν) από τη φωλιά αλλά να ταΐζει με τη σειρά της τα μικρά. Τις επόμενες ημέρες αρχίζει και ταΐζει η ίδια απευθείας τους νεοσσούς.

Την 10-11 ημέρα το έργο του γίνεται πιο δύσκολο. Οι νεοσσοί έχουν μεγαλώσει και ζητούν πιο μεγάλες ποσότητες φαγητού. Η θηλυκιά αυτό το διάστημα χαλαρώνει λίγο, κόβει τις πολλές βόλτες και γενικώς κάνει ένα μικρό διάλειμμα για να προετοιμαστεί να μπει στη 2 γέννα. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν ταΐζει, αλλά το βάρος πέφτει πιο πολύ στον πατέρα.

Αρχίζουν τα πεταρίσματα

Ήρθε η ώρα όπου τα μικρά αρχίζουν τις βόλτες. Η μαμά έχει χτίσει ή χτίζει τη καινούργια φωλιά ή έχει ήδη αυγά. Ο καλός πατέρας έχει βοηθήσει στο χτίσιμο και έχει ανταπεξέλθει στα συζυγικά του καθήκοντα, αλλά ακόμα τρέχει πανικόβλητος.

Πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά, όπου ακούει ότι ζητάνε την βοήθειά του. Τα μικρά έχουν βγει στο κλαρί και περιμένουν το πατέρα να τα ταΐσει, μέχρι να αρχίσουν να τρώνε μόνα τους. Τότε είναι και η στιγμή που τα μικρά φεύγουν και αυτός χαλαρώνει λίγο.

Οι μόνες του υποχρεώσεις πλέον είναι να ταΐσει τη μαμά που κάθεται και να εκπαιδεύσει τα μικρά με τα τραγούδια του.

Έτσι κάπως είναι ο ιδανικός πατέρας. Βοηθάει τους πάντες, μαζί και εμάς και μας γλυτώνει από πολλά προβλήματα.

Όλα τα παραπάνω προέρχονται από δικές μου καταγραφές και παρατηρήσεις των πουλιών μου. Επίσης, όλα αυτά αναφέρονται σε καναρίνια. Ελπίζω να έδωσα το ερέθισμα και σε άλλους να καταγράφουν τις κινήσεις των δικών τους καναρινιών.

Σχετικό περιεχόμενο

Η αναπαραγωγή των καναρινιών Από την πρώτη γέννα καναρινιών στη δεύτερη

Η σταχτάρα είναι ένα γνωστό πουλί των πόλεων που φωλιάζει σε κοιλότητες κτιρίων στο ίδιο σημείο κάθε χρόνο και ζευγαρώνει εφ’ όρου ζωής.

Σταχτάρα, ένα πουλί της πόλης

 By Madis Veskimeister (Own work) CC BY-SA 4.0

Στη χώρα μας η σταχτάρα συναντάται ως καλοκαιρινός επισκέπτης (Μαρτ.-Σεπτ.) ενώ ξεχειμωνιάζουν σε κεντρική και Νότια Αφρική.

Όπως και όλες οι σταχτάρες (Apodidae), λέγονται και πετροχελίδονα, όμως δεν συγγενεύουν με τα χελιδόνια.

Περιγραφή

Οι σταχτάρες είναι αεροδυναμικά πουλιά με μακριές, μυτερές φτερούγες, ικανοί και ακούραστοι ανεμοπόροι. Το μέγεθός τους κυμαίνεται από 17 έως 18,5 εκ. ενώ το άνοιγμα των φτερών της από 40 έως 44 εκ.

Έχουν πόδια για να γαντζώνονται, αλλά (αντίθετα με των χελιδονιών), ακατάλληλα για να κάθονται σε όρθια (π.χ. σε σύρματα), γι’ αυτό παρατηρούνται σχεδόν πάντα να πετούν.

Μπορούν να ζευγαρώνουν, ακόμα και να κοιμούνται στον αέρα (!). Τροφή, έντομα που πιάνουν σε ύψος μέχρι και 1 χλμ, ή και περισσότερο. Εν πτήση επίσης πίνουν νερό περνώντας ξυστά πάνω από την επιφάνεια του ή ακόμα και πιάνοντας στον αέρα σταγόνες της βροχής.

Προσγειώνονται μόνο κατά την αναπαραγωγή. Τα νεαρά θα περάσουν τα πρώτα δυο με τρία χρόνια της ζωής τους σε συνεχή πτήση προτού ζευγαρώσουν.

Παρατηρείται συνεχώς να κυνηγά έντομα στον αέρα, συχνά με χελιδόνια. Ξεχωρίζει από αυτά από το σκούρο κάτω μέρος (μόνο ο λαιμός ανοιχτόχρωμος), λίγο μεγαλύτερο μέγεθος, διαφορετικό πέταγμα και σχήμα φτερούγων.

Φτερούγες σε σχήμα δρεπανιού. Το πέταγμα περιλαμβάνει άλλοτε φοβερά γρήγορα φτεροκοπήματα, άλλοτε μακριά αερογλιστρήματα ή χαλαρή αιώρηση κόντρα στον άνεμο (τα χελιδόνια πετούν πολύ διαφορετικά).

Νεαρό πτηνό: Πιο μαύρο, με ανοιχτόχρωμο μέτωπο και προσοφθάλμιο, λευκό μπάλωμα λαιμού, καλυπτήρια φτερούγων με λεπτές λευκές άκρες.

Φωνή σταχτάρας

Διάφορες οξείες, μονότονες, καμπανιστές τρίλιες. "σρριιιρρρ", κάποτε ελαφρά ανερχόμενες ή κατερχόμενες σε οξύτητα. Οικείο καλοκαιρινό άκουσμα. Εντυπωσιακές οι χορωδίες από τα κοπάδια που πετούν χαμηλά πάνω από τις στέγες το σούρουπο.

Πολυμέσο youtube: JjQbK3m5ihY

Τεχνητές φωλιές σταχτάρας

Ενώ αρχικά οι σταχτάρες φώλιαζαν σε σπηλιές, τρύπες δέντρων και βράχια γκρεμών, από την ρωμαϊκή εποχή και μετά, φωλιάζουν σε ψηλές ανθρώπινες κατασκευές (κάτω από κεραμίδια, μέσα σε υδροροές κτλ).

Στα σπίτια της παλιάς Αθήνας αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, οι σταχτάρες έβρισκαν αρκετό χώρο για φώλιασμα, γιατί σχεδόν όλα ήταν σκεπασμένα με κεραμίδια.

Σήμερα όμως που τα κεραμίδια αντικαταστάθηκαν από τις πλάκες του μπετόν, πετούν κυρίως κοντά στις συνοικίες με τα παλιά νεοκλασικά (περιοχή Πλάκας, Μοναστηράκι, Θησείο, Μακρυγιάννη, Ακρόπολη, Πλατεία Βάθη κ. Α.). Για τον λόγο αυτόν υπάρχουν ακόμα στην Αθήνα λίγα σπίτια τα οποία διαθέτουν εντοιχισμένες φωλιές για τις σταχτάρες.

Στην Ιταλία, και ειδικά στην περιοχή της Λομβαρδίας, κατασκεύαζαν παλαιότερα στις αγροτικές κατοικίες έναν "Πύργο για τα Σπουργίτια και τις σταχτάρες" όπου αυτά τα πουλιά έβρισκαν καταφύγια για φώλιασμα.

Πλέον (ειδικά στην Μεγάλη Βρετανία) χρησιμοποιούνται συστηματικά και με επιτυχία οι τεχνητές φωλιές για σταχτάρες. Πρόκειται για ορθογώνια κουτιά (50x20x20cm) με ελλειψοειδείς οπές (διαμέτρου 8cm περίπου) για είσοδο.

Το υλικό κατασκευής μπορεί να είναι είτε ξύλο είτε κάποιο υλικό κατασκευής κτιρίου όπως τσιμέντο ή τούβλο. Τοποθετούνται στα ψηλότερα δυνατά σημεία φροντίζοντας πάντα να βρίσκονται κάτω από μικρό υπόστεγο και να μην κοιτάζει προς τον Βορρά η είσοδος τους.

Οι σταχτάρες δεν λερώνουν καθόλου τον χώρο εκτός φωλιάς μιας και το ζευγάρι τρώει τα περιτώματα των μικρών του πιθανώς για να ανακυκλώσει τα μεταλλικά στοιχεία.

Η προσέγγιση αυτών των πουλιών στις τεχνητές φωλιές είναι λίγο πιο δύσκολη από την αντίστοιχη για παπαδίτσες, τρυποφράχτες κτλ.

Αν η τοποθέτηση γίνει σε περιοχή οπού κάθε καλοκαίρι πετάνε και φωλιάζουν σταχτάρες τότε εύκολα θα τις εντοπίσουν και αν όχι τον πρώτο τότε σίγουρα τον δεύτερο θα τις χρησιμοποιήσουν.

Σε αντίθετη περίπτωση, θα βοηθήσει η χρήση ηλεκτρονικών μέσων όπως CD για την αναπαραγωγή των καλεσμάτων των πουλιών. Μια άλλη μέθοδος που θα τραβήξει το ενδιαφέρον των περαστικών σταχτάρων ώστε να εντοπίσουν την φωλιά είναι η σχεδίαση πουλιών που εξερευνούν την νέα φωλιά.

Έτοιμες φωλιές (ακόμα και σε σχήμα τσιμεντόλιθου έτοιμες για εντοιχισμό) μπορεί κανείς να παραγγείλει από το διαδίκτυο ή και πολύ εύκολα να κατασκευάσει.

Πολυμέσο youtube: J7z6RWoNhjc

Φωλιές σταχτάρας στην Αθήνα

Την ευαισθησία αλλά και αγάπη των παλιών Αθηναίων για τις σταχτάρες μπορεί κανείς να δει ακόμα και σήμερα στο Ίλιον Μέλαθρον (κτίριο της οδού Πανεπιστημίου) όπου διαθέτει, από κατασκευής του, εντοιχισμένες φωλιές.

Εξωτερικά φαίνονται σαν ελλειψοειδείς οπές διαμέτρου 7 εκατοστών περίπου. Ανάλογες κατασκευές υπήρχαν παλαιότερα σε πολλά σπίτια της Αθήνας.

Συνημμένο αρχείο #-min.jpg"]67962

Δυστυχώς ελάχιστες από αυτές σώζονται μέχρι σήμερα και καμία νέα δεν κατασκευάζεται μιας και τόσο η σύγχρονη αρχιτεκτονική όσο και οι τοπικές αρχές έχουν χάσει κάθε οικολογική ευαισθησία.

Στις πρώτες δυο φωτογραφίες φαίνεται η εξαιρετική δουλειά του αρχιτέκτονα μιας γειτονικής μου πολυκατοικίας στην Νέα Σμύρνη.

Εκτός αυτού, όλως περιέργως, είναι ίσως η μοναδική πολυκατοικία της περιοχής στην οποία έχουν χτίσει φωλιές χελιδόνια στα μπαλκόνια της μπροστινής της μεριάς.

Στην τρίτη φωτογραφία βλέπουμε μια άποψη των επίσης εντοιχισμένων φωλιών στο Ίλιον Μέλαθρον.

Στην τέταρτη και τελευταία φαίνονται ανάλογες φωλιές σε νεοκλασικό επίσης στην οδό Πανεπιστημίου.

Κι εκεί που φαινόταν ότι τα μικρά από την πρώτη γέννα των καναρινιών ήταν έτοιμα να βγουν από τη φωλιά, η κανάρα δείχνει να θέλει να πάει σε δεύτερη γέννα.

Δεύτερη γέννα καναρινιών πριν ολοκληρωθεί η πρώτη


Επειδή συχνά στη αναπαραγωγική περίοδο συναντάμε το πρόβλημα σχετικά με το τι πρέπει να κάνουμε ανάμεσα στις γέννες καναρινιών, αποφάσισα να γράψω αυτό το άρθρο ώστε να δώσω τρόπους επέμβασης και λύσεις.

Η κανάρα ζητάει καινούργια γέννα ενώ τα μικρά είναι στη φωλιά

Αυτό μπορεί να συμβεί από την 14 με 15 μέρα ζωής των νεοσσών. Εδώ χρειάζεται να επέμβουμε άμεσα και σωστά.

Εάν χρησιμοποιούμε πλαστικά αυγά δίνουμε στο ζευγάρι καινούργια φωλιά και νήματα. Εάν δε δώσουμε έγκαιρα φωλιά και νήματα, η θηλυκιά στη προσπάθειά της να βρει υλικά θα ξεπουπουλιάσει τα μικρά.

Αφήνουμε την οικογένεια όλη μαζί επιδιώκοντας τη συμμετοχή και των δύο γονιών στο τάισμα και παράλληλα δίνουμε τη δυνατότητα στη θηλυκιά να κατασκευάσει την καινούργια φωλιά. Ο δε αρσενικός, μπορεί άνετα να εκτελέσει τα συζυγικά του καθήκοντα.

Θα πρέπει όμως να αντικαθιστούμε τα αυγά το πρωί, ώστε να μην έχουμε κάποιο ατύχημα από τα περίεργα μικρά μας που θα έχουν αρχίσει να ανακαλύπτουν το κόσμο.

Υπάρχει ο κίνδυνος τα μικρά να σπάσουν τα αυγά ή να τα λερώσουν, κάτι το οποίο μπορεί να αποβεί μοιραίο για τους καινούργιους νεοσσούς. Υπάρχει ο κίνδυνος να φράξουν οι πώροι του αυγού ή υπάρχει ακόμη και κίνδυνος μόλυνσης. Περισσότερα για αυτό στο άρθρο εμβρυική νέκρωση.

Όταν η κανάρα κάνει και το τελευταίο αυγό, κάνουμε μια μικρή καθαριότητα στη φωλιά από τυχόν περιττώματα και ξανατοποθετούμε τα αυγά στη θέση τους. Τότε, αφήνουμε την κανάρα να κλωσάει τα αυγά και χωρίζουμε στην άλλη πλευρά το πατέρα με τα μικρά για να βοηθάει όποιο έχει ανάγκη.

Αυτό γίνετε μέχρι την ολοκλήρωση της 4 εβδομάδας όπου μπορούμε να μετακινήσουμε τα μικρά στο καινούργιο τους σπίτι με ασφάλεια.

Όταν δε χρησιμοποιούμε πλαστικά αυγά δίνουμε στο ζευγάρι νήματα και καινούργια φωλιά. Μόλις ολοκληρώσει η κανάρα το χτίσιμο της φωλιάς και δούμε το πρώτο αυγό, τότε χωρίζουμε τον πατέρα με τα μικρά στην άλλη πλευρά. Όμως έτσι χάνουμε 3 μέρες απο τη βοήθεια της μάνας στο ταίσμα.

Η κανάρα συνεχίζει να ξεπουπουλιάζει τα μικρά

Αφήνουμε την κανάρα μόνη της στη μία πλευρά μέχρι να ολοκληρώσει τη καινούργια φωλιά. Τότε, αν έχουμε την πολυτέλεια χρόνου, πρέπει κάθε πρωί να ανοίγουμε το χώρισμα ώστε να μπορεί ο αρσενικός να εκτελεί τα καθήκοντά του. Μετά, πρέπει να επιστρέφει στα μικρά. Εάν συμβεί μία φορά είναι αρκετή για όλη τη γέννα.

Εάν δεν έχουμε αυτήν την πολυτέλεια χρόνου, τοποθετούμε μία εσωτερική φωλιά επάνω στο χώρισμα. Ακόμη, βάζουμε μία πατήθρα στο ύψος της φωλιάς αλλά από την πλευρά των γονιών. Έτσι έχουμε τα μικρά στη μία πλευρά και στην άλλη τους γονείς.

Οι γονείς θα μπορούν να ταΐζουν μέσα από το χώρισμα και θα μπορούν να συνεχίσουν τη δεύτερη γέννα. Όταν η κανάρα κάνει το 1 ή τα 2 αυγά, παίρνουμε τον πατέρα και τον βάζουμε στα μικρά για όσο τον χρειάζονται ακόμη.

Όλα αυτά βέβαια προϋποθέτουν την ύπαρξη ζευγαρώστρας με χώρισμα. Επειδή όμως κάποιες φορές παρατηρούνται και περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται μικρά κλουβάκια, εκεί πρέπει να προσαρμόσουμε ένα άλλο κλουβάκι κοντά στο πρώτο, ώστε να μπορούν οι γονείς να ταΐζουν τα μικρά τους μέσα από τα κλουβιά.

Media gallery αναπαραγωγής καναρινιών

Σχετικό περιεχόμενο

Η αναπαραγωγή των καναρινιών Ο ιδανικός πατέρας καναρινιών

Η Λευκοπρόσωπη Κουκουβάγια του Νότου (Southern white faced owl) πήρε το όνομά της από το λευκό χρώμα του προσώπου της, που συμπληρώνουν το μαύρο περίγραμμα και τα πορτοκαλί μάτια.

Η Λευκοπρόσωπη Κουκουβάγια του Νότου


Η λευκοπρόσωπη κουκουβάγια του νότου είναι μια σχετικά μικρή κουκουβάγια της οικογένειας των γλαυκιδών. Ζει στο νότιο τμήμα της Αφρικής. Παλιότερα θεωρούνταν υποείδος της βόρειας κουκουβάγιας (P. leucopsis), αλλά σήμερα ταξινομούνται ως ξεχωριστά είδη.

Περιγραφή

Έχει μήκος 22-28 εκατοστά και βάρος 185-220 γραμμάρια. Το πτέρωμα στα πάνω τμήματα είναι γκρίζο με σκούρες ραβδώσεις και λευκές κηλίδες στα φτερά των ωμοπλάτων. Τα κάτω τμήματα είναι λευκά με σκούρες ραβδώσεις.

Το πρόσωπο είναι λευκό με μαύρο περίγραμμα και μαύρο γύρω από τα μεγάλα πορτοκαλί μάτια.

Στην κορυφή του κεφαλιού υπάρχουν τα χαρακτηριστικά "αυτιά", το πτέρωμα των οποίων καταλήγει σε μαύρες άκρες. Τα νεαρά πουλιά έχουν ένα γκριζωπό πρόσωπο.

Η λευκοπρόσωπη κουκουβάγια του βορά είναι συνήθως πιο παχιά και πιο καφέ με λιγότερες ραβδώσεις από κάτω.

Γεωγραφική κατανομή και βιότοποι

Η λευκοπρόσωπη κουκουβάγια του νότου συναντάται σε μία περιοχή του εκτείνεται από τη Γκαμπόν στα ανατολικά προς τη νότια Κένυα, τη Ναμίμπια και τη βόρεια Νότια Αφρική.

Ζει σε σαβάνες, σε δασικές θαμνώδεις και σε χορτολιβαδικές εκτάσεις. Συναντάται επίσης κοντά σε υδάτινα ρέματα, ακόμη και σε προαστιακούς κήπους!

Συνήθως είναι μόνες ή σε ζευγάρια.

Διατροφή

Τρέφεται κυρίως με μικρά θηλαστικά καθώς και με πουλιά και μικρά ασπόνδυλα που αποτελούν το υπόλοιπο της διατροφής του! Οι αναλογίες των θηραμάτων του σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει είναι 81% μικρά θηλαστικά, 14% έντομα και 5% πτηνά!

Τα πιο κάτω είδη έχουν καταγραφεί στις διατροφικές συνήθειές της.

• Θηλαστικά
• Τρωκτικά: Mastomys natalensis (Natal multimammate), Σκίουρους.
• Πτηνά: Μέχρι και το μέγεθος των Streptopelia senegalensis.
• Ασπόνδυλα: Coleoptera, Σκορπιούς, Αράχνες μεγάλου μεγέθους.

Αναπαραγωγή

Χρησιμοποιεί κυρίως για την απόθεση των αυγών του φωλιές ήδη έτοιμες από άλλα πουλιά, φτάνοντας ακόμη και σε σημείο να εκδιώξει γεράκια από τη φωλιά τους προτού καν αυτά τελειώσουν την εναπόθεση των δικών τους αυγών στις φωλιές τους, όπως επίσης και φωλιές σε φυσικές κοιλότητες δέντρων!

Γεννάνε από 2 έως 4 αυγά, κυρίως από Αύγουστο έως Νοέμβριο, τα οποία επωάζονται για 30 ημέρες από τα θηλυκά κατά κύριο λόγο, ενώ τα αρσενικά αναλαμβάνουν το κυνήγι για τη διατροφή της συντρόφου τους!

Οι νεοσσοί εγκαταλείπουν τη φωλιά περίπου σε 28 ημέρες και εξαρτώνται από τους γονείς τους για τουλάχιστον ακόμη 2 εβδομάδες μετά, εώς την πλήρη ανεξαρτητοποίησή τους! Οι πτήσεις των νεοσσών ξεκινάνε από την 30η-33η ημέρα της ζωής τους!

Δεν είναι είδος που απειλείται με εξαφάνιση!

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

• Διωνυμική ονοματολογία: Ptilopsis granti
• Ελληνική: Λευκοπρόσωπη κουκουβάγια του νότου
• Αγγλική: Southern white-faced owl
• Τάξη: Γλαυκόμορφα (Strigiformes)
• Οικογένεια: Γλαυκίδες (Strigidae)
• Γένος: Ptilopsis
• Είδος: P. granti

Media gallery Κουκουβάγιων

Σχετικό περιεχόμενο

Κουκουβάγιες - Owls (Γλαυκόμορφα) Κουκουβάγια (Athene noctua)

Οδηγίες παρασκευής σιροπιού από βότανα και πρόπολη για χορήγηση στα πτηνά με σκοπό την πρόληψη ασθενειών.

Παρασκευή σιροπιού με πρόπολη και βότανα

Καταρχάς θα ήθελα να τονίσω ότι αυτή η συνταγή παρασκευής σιροπιού προέκυψε κατόπιν αναζήτησης πληροφοριών για τη χρήση και τις ιδιότητες φαρμακευτικών βοτάνων που ίσως έχουν θετικά αποτελέσματα στην πρόληψη ασθενών των πτηνών. Δεν πρόκειται για ένα προϊόν που προέκυψε υπό τις κατευθύνσεις ειδικού που διαθέτει την απαραίτητη επιστημονική κατάρτιση στο αντικείμενο της φαρμακευτικής.

Υλικά

Τα υλικά που χρησιμοποιούμε είναι:

• Θυμάρι
• Ρίγανη
• Δίκταμο
• Σκόρδο
• Εχινάκια
• Αγριοράδικο (προς τη ρίζα κατά προτίμηση)
• Τσουκνίδα
• Αγκινάρα (φύλλα, όχι πέταλα του λουλουδιού)

Εκτέλεση

Αφού πλύνουμε καλά τα βότανα, τα τοποθετούμε σε ένα σκεύος στη φωτιά σκεπάζοντας τα ίσα-ίσα με νερό και τα βράζουμε για 10 λεπτά. Στη συνέχεια τα στραγγίζουμε καλά για να πάρουμε όλους τους χυμούς τους και κατόπιν βράζουμε ξανά μόνο το υγρό για 5 λεπτά ώστε να εξατμισθεί ένα μέρος του (διαδικασία εκχύλισης).

Το υγρό που απέμεινε, το βάζουμε σε ένα γυάλινο βάζο και προσθέτουμε μέλι σε αναλογία 1 μέρος μέλι προς 2 μέρη υγρό εκχύλισμα ώστε να έχει την υφή και ροή σιροπιού.

Στο μείγμα προσθέτουμε επίσης 3 κουταλιές της σούπας έτοιμο σιρόπι πρόπολης, κατά προτίμηση χωρίς αλκοόλ (αλλιώς το πολύ 10%) ή 20 σταγόνες εκχυλίσματος πρόπολης 20%, απαραίτητα χωρίς αλκοόλ.

Εναλλακτικά, μπορούμε να φτιάξουμε το δικό μας διάλυμα πρόπολης διαλύοντας 10 γρ πρόπολης σε 50 γρ ή ml νερού. Η πρόπολη πρέπει να προστεθεί σε μορφή σκόνης. Για να γίνει αυτό, την καταψύχουμε για μια μέρα και στη συνέχεια την τρίβουμε σε multi ή σε μύλο καφέ για καλύτερα αποτελέσματα.

Όταν η πρόπολη προστεθεί στο νερό, μπορούμε βοηθητικά στη διάλυση της να βάλουμε ελάχιστη (στη μύτη κουταλιού) ποσότητα λεκιθίνης.

Ανακινούμε το μείγμα καθημερινά για δέκα μέρες.

Χορήγηση του σιροπιού στα πτηνά

Ο δικός μου τρόπος χορήγησης του σιροπιού στα πουλιά μου είναι με αραίωση μιας κουταλιάς της σούπας σε 300 ml νερού και χορήγηση αντί νερού για 1 βδομάδα κάθε μήνα ή 3-4 μέρες το δεκαπενθήμερο.

Η αραίωση είναι ίσως υπερβολική, αλλά γίνεται για την αποφυγή δημιουργίας προβλημάτων, έως ότου εξακριβωθεί σε μεσοπρόθεσμο διάστημα ότι το σκεύασμα δεν έχει παρενέργειες στα πουλιά. Σε αυτό θα πρέπει να δοθεί μεγάλη σημασία!

Επίσης, πρέπει να γίνεται σχολαστικός καθαρισμός της ποτίστρας όλο αυτό το διάστημα.

Εναλλακτικά, προτείνεται η ίδια ποσότητα αραιωμένου σε νερό σκευάσματος ως προσθήκη στην αυγοτροφή και χορήγηση για αντίστοιχο χρονικό διαστήματα.

Σχετικό περιεχόμενο

Η πρόπολη στα πτηνά Τσάι βοτάνων στα πτηνά Εναλλακτικές θεραπείες

Ο παπαγάλος του Μπουρκ (Bourke's parrot) είναι ένα προσφιλές είδος παπαγάλων με καταγωγή από την Αυστραλία. Πήραν το όνομά τους από τον Sir Richard Bourke που διετέλεσε κυβερνήτη της Αυστραλίας την περίοδο 1831 - 1837.

Οι παπαγάλοι του Μπουρκ - Bourke's parrots


Οι παπαγάλοι του Μπουρκ προέρχονται από την Κεντρική και Νότια Αυστραλία όπου ζουν κατά ζεύγη ή μικρές ομάδες σε ανοιχτές θαμνώδεις εκτάσεις ή με δάση με ακακίες, ευκαλύπτους και κυπαρίσσια. Ως κατοικίδια, διακρίνονται για την ευγενική τους προσωπικότητα και την εξαιρετική διαλλακτικότητά τους κατά την συγκατοίκησή του με άλλα είδη.

Περιγραφή

Το μέγεθος των παπαγάλων του Μπουρκ είναι με 19 έως 23 εκατοστά και ξεπερνά μόλις αυτό των μπάτζι (budgie) . Το βάρος τους κυμαίνεται από 41-46 γραμμάρια. Το βασικό τους χρώμα είναι το καφέ, με ρόζ στήθος και κοιλιά. Το ράμφος είναι καφεκίτρινο και τα ζυγοδάχτυλα πόδια τους είναι σε καφετιές αποχρώσεις. Έχουν επιτευχθεί διάφορες χρωματικές παραλλαγές όπως οπάλ, λευκό, λουτίνο, ρουμπίνο, κανελί κτλ.

Διάκριση φύλου

Τα αρσενικά είναι ελαφρώς μεγαλύτερα από τα θηλυκά με μεγαλύτερο κεφάλι. Διαθέτουν γαλάζια κορώνα και στα φτερά και το ουροπύγιο και την ουρά κυριαρχούν γαλάζιες αποχρώσεις.

Τα θηλυκά έχουν λευκό κεφάλι και απουσιάζει το γαλάζιο χρώμα από τα φτερά. Τα νεαρά του είδους έχουν γκρίζα κορώνα στο κεφάλι τους.

Συμπεριφορά

Πρόκειται για ένα από τα πιο αξιαγάπητα είδη παπαγάλων καθώς είναι πολύ ήσυχα πουλιά. Δραστηριοποιούνται μόνο κατά τις πρωινές και τις απογευματινές ώρες. Παρόλο που δεν μπορούν να μιλήσουν, κελαηδούν με χαριτωμένους μελωδικούς ήχους και σιγανά σφυρίγματα. Για τον λόγο αυτό θεωρούνται ιδανικά κατοικίδια για διαμερίσματα.

Είναι από εκείνα τα είδη που δεν χρειάζονται συνεχή απασχόληση από τους ιδιοκτήτες τους. Τις απογευματινές ώρες χουζουρεύουν ήσυχα παίρνοντας μικρούς υπνάκους ενώ με την δύση του ηλίου έχουν ανάγκη από ησυχία για να συμπληρώσουν αρκετές ώρες ύπνου μέχρι την αυγή.

Είναι πουλιά που συνιστώνται για αρχάριους εκτροφείς καθώς είναι ιδιαίτερα ήσυχα και συγκατοικούν εύκολα όχι μόνο με άλλα είδη παπαγάλων, αλλά και με άλλα είδη παραδείσιων - εξωτικών πουλιών.

Σπάνια τσιμπούν με το ράμφος τους τον ιδιοκτήτη τους. Ιδιαίτερα τα θηλυκά εκπέμπουν πολύ μεγάλη τρυφερότητα προς τον ιδιοκτήτη τους δίνοντας του φιλάκια και παίζοντας συχνά με τα δάχτυλα και το πρόσωπό του δοκιμάζοντας συχνά ότι τους προσφέρεται από την έμφυτη τάση τους για περιέργεια.

Σε αντίθεση με τα Budgie και τα cockatiel, δεν προτιμούν ιδιαίτερα τα χαϊδολογήματα και το ξύσιμο από τον ιδιοκτήτη τους, ενώ δεν τους αρέσει να ροκανίζουν παιχνίδια όπως τα parrotlet και οι Monk. Στα παιχνίδια τους προτιμούν υλικά όπως σκληρό χαρτόνι, καλάμια, σχοινιά τα οποία τραβούν και σχίζουν, κούνιες και κουδουνάκια.

Διατροφή

Μια ισορροπημένη διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει σπόρους για παπαγάλους ενισχυμένους με ηλιόσπορους, τσαμπάκια από κεχρί, πέλλετς, σφιχτοβρασμένο αυγό, μπρόκολο, καλαμπόκι και τριμμένο καρότο, μαύρο ρύζι, πράσινα φασόλια καθώς και μήλο ή άλλα φρούτα. Τα λαχανικά πρέπει να δίνονται σε μικρές ποσότητες για την αποφυγή εντερικών προβλημάτων.

Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής έχουν ανάγκη και από την χορήγηση ζωικών πρωτεϊνών με την μορφή εντόμων.

Φροντίδα

Η πραότητα του χαρακτήρα των Bourke's parrots τα κάνει συχνά θύματα της επίθεσης μεγαλύτερων ή πιο δυναμικών σε προσωπικότητα πουλιών. Για αυτό συνιστάται η συμβίωσή τους σε μεγάλο υπαίθριο πτηνοτροφείο με άλλα ήρεμα είδη που δεν είναι κυριαρχικά με τον χώρο τους.

Αντίθετα με άλλα είδη παπαγάλων, οι παπαγάλοι του Μπούρκ δε χρειάζονται απαραίτητα οριζόντια κάγκελα στα κλουβιά τους μιας και δεν αρέσκονται ιδιαίτερα στο σκαρφάλωμα. Έχουν όμως έντονη την ανάγκη να φτερουγίζουν και να πετάνε για αυτό και χρειάζονται ευρύχωρο σε μήκος κλουβί, κατά προτίμηση μεγαλύτερα από 1 μέτρο.

Εκτός από το ευρύχωρο κλουβί, έχουν την ανάγκη να περνούν αρκετή ώρα και εκτός κλουβιού, πραγματοποιώντας χαμηλές πτήσεις εντός σπιτιού. Το πέταγμα τους είναι θορυβώδες καθώς κουνούν πολύ γρήγορα τα φτερά τους.

Μερικές φορές ενδέχεται να τρομάξουν κατά τις νυχτερινές ώρες πετώντας ανήσυχα μέσα στο κλουβί (νυχτερινές πτήσεις) με κίνδυνο να αυτοτραυματιστούν, οπότε με ένα μικρό νυχτερινό φωτάκι το πρόβλημα επιλύεται.

Δεν είναι από τα πουλιά που λατρεύουν το μπάνιο όμως καλό θα είναι να τα ψεκάζουμε με νερό για να διατηρούν καθαρό το φτέρωμά τους.

Αναπαραγωγή

Θεωρούνται ιδιαίτερα αφοσιωμένα πουλιά και ανταποκρίνονται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα όταν έρχεται η περίοδος της αναπαραγωγής στα καθήκοντά τους. Αναπαράγονται οποιαδήποτε εποχή του έτους με τις κατάλληλες προϋποθέσεις. Ωριμάζουν αναπαραγωγικά στην ηλικία των 12 μηνών.

Χρειάζονται κλειστή φωλιά με διαστάσεις 30 Χ 30 Χ 25 και άνοιγμα εισόδου με διάμετρο από 7-8 εκατοστά. Εναποθέτουν στην φωλιά ροκανίδι και εκεί τοποθετούν από 3-6 λευκά αυγά τα οποία και επωάζει η θηλυκιά με την άφιξη του 3ου αυγού, για 18-20 ημέρες.

Συνήθως καταφέρνουν και γεννιόνται γύρω στους 4 νεοσσούς τους οποίους ταΐζει η μητέρα, ενώ ο πατέρας φροντίζει να τροφοδοτεί συχνά την θηλυκιά. Γύρω στις 4 εβδομάδες οι νεοσσοί αποκτούν το φτέρωμά τους και συνεχίζουν να ταΐζονται από τον πατέρα, ενώ η θηλυκιά ξεκινάει την καινούρια διαδικασία αναπαραγωγής.

Στις 7-8 εβδομάδες τα μικρά πρέπει να απομακρυνθούν από το κλουβί για να μην δυσκολέψουν το έργο των γονέων με την επόμενη γενιά. Τα πρώτα μικρά αποκτούν το φτέρωμα των ενηλίκων στους 8 μήνες περίπου. Το ζευγάρι μπορεί να φέρει εις πέρας 2-3 γέννες μέσα στην ίδια περίοδο.

Το προσδόκιμο ζωής τους φτάνει τα 25+ χρόνια.

Ονοματολογία και συστηματική ταξινόμηση

Διωνυμική ονομασία: Neopsephotus bourkii Ελληνική ονομασία: Παπαγάλος του Μπουρκ Αγγλική ονομασία: Bourke's parrot Τάξη: Ψιττακόμορφα (Psittaciformes) Οικογένεια: Ψιττακουλίδες (Psittaculidae) Γένος: Neopsephotus Είδος: N. bourkii

Media gallery παπαγάλων του Μπουρκ

Οι λόγοι για τους οποίους εμφανίζεται η παθολογική, εκτός εποχής πτερόρροια στα πτηνά και οι τρόποι με τους οποίους αντιμετωπίζονται.

Το πτέρωμα των πτηνών

Το πτέρωμα προστατεύει τα πτηνά από το ψύχος και το νερό και φυσικά τα βοηθά στην πτήση τους. Το βάρος των φτερών αποτελεί το 1/10 του συνολικού βάρους του κάθε πτηνού και ο αριθμός αυτών ποικίλει ανάλογα με το κάθε είδος (πχ. το Colibri έχει 900, ενώ τα καναρίνια 1500). Είναι λοιπόν σημαντικό για κάθε πτηνό να διατηρεί το πτέρωμα σε άριστη κατάσταση, ενώ οποιαδήποτε διαταραχή στην υγεία συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με το πτέρωμα.

Η φροντίδα του πτερώματος είναι καθημερινή, όπου το πτηνό ραμφίζει το πτέρωμα αερίζοντάς το, με σκοπό την απομάκρυνση της κερατίνης που συσσωρεύεται στη ρίζα του φτερού και εμποδίζει τη φυσική πτεροφυΐα. Η χρήση του μπάνιου είναι σημαντική για τη διατήρηση της καλής κατάστασης του πτερώματος.

Περισσότερα για το πτέρωμα και τα οφέλη του μπάνιου στα πτηνά.

Η κατάσταση όπου τα πτηνά παρουσιάζουν απώλεια μέρους (τοπικά ή γενικά) ή και του συνόλου του πτερώματος ονομάζεται πτερόρροια και μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες.

Ειδή πτερόρροιας

Την πτερόρροια μπορούμε να τη διαχωρίσουμε σε δύο βασικές κατηγορίες:

• Τη φυσιολογική πτερόρροια
• Την παθολογική πτερόρροια

Η εποχική πτερόρροια

Εποχική ονομάζουμε την πτερόρροια με την οποία το πτηνό εισέρχεται σε μία διαδικασία ολικής ανανέωσης του πτερώματος που το καλύπτει. Συνήθως η φυσιολογική αυτή πτερόρροια παρατηρείται τους μήνες Αύγουστο Σεπτέμβριο. Εδώ να τονίσω ότι ανάλογα με το είδος του πτηνού και τις κλιματολογικές συνθήκες, η περίοδος αυτή μπορεί να διαφοροποιηθεί.

Έτσι λοιπόν στα ψιττακοειδή μπορεί να παρατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (Β2). Κατά την περίοδο αυτή παρατηρούνται στο δάπεδο του κλουβιού πολλά φτερά. Το πτηνό μπορεί να έχει υπνηλία ή κνησμό ή δυσκολία στην πτήση, ποτέ όμως δεν θα το παρατηρήσουμε να κάθεται φουσκωμένο ή να κουρνιάζει. Εκεί θα πρέπει να υποψιαστούμε ότι πιθανό να υπάρχει και παθολογικός παράγοντας που θα πρέπει να εξεταστεί.

Κατά την φυσιολογική πτερόρροια, τα αρσενικά πτηνά παύουν συνήθως να κελαηδούν. Την περίοδο αυτή ο οργανισμός του πτηνού αναζητά βιταμίνες και πρωτεΐνες για τη δημιουργία νέων φτερών, οπότε και θα πρέπει να χορηγούμε πολυβιταμινούχα σκευάσματα στο νερό και πρωτεΐνες μέσω της αυγοτροφής ή του αυγού.

Περισσότερα για την εποχική πτερόρροια των πτηνών.

Έτσι στα καναρίνια τα νεαρά πτηνά σε ηλικία 6-8 εβδομάδων αντικαθιστούν το πτέρωμά τους, ενώ τα παπαγαλάκια σε ηλικία 10-12 εβδομάδων.

Η παθολογική πτερόρροια και τα αίτια που την προκαλούν

Παθολογική πτερόρροια ονομάζεται η μη φυσιολογική απώλεια φτερών που συνήθως παρατηρείται εκτός της περιόδου που λαμβάνει χώρα η εποχική πτερόρροια και που συνήθως συνδέεται με παθολογικούς παράγοντες. Συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις παρατηρείται τοπική απώλεια φτερών η οποία συνήθως ξεκινά από το φτέρωμα του κεφαλιού.

Αιτίες

1. Συνθήκες διαβίωσης του πτηνού
2. Ψυχολογικοί παράγοντες
3. Διατροφικοί παράγοντες
4. Παράσιτα
5. Ορμονικές διαταραχές
6. Κύστεις φτερών
7. Ανικανότητα συντήρησης του πτερώματος
8. Μολύνσεις από βακτήρια ή μύκητες ή ιούς

1. Συνθήκες διαβίωσης του πτηνού

Οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής παίζουν σημαντικό ρόλο. Έτσι ένα μικρό κλουβί ή η τοποθέτηση πατήθρων κοντά στα κάγκελα του κλουβιού είναι οι υπαίτιοι για την καταστροφή των φτερών στην περιοχή πτερύγων και ουράς. Αντίστοιχα, εξογκώματα στο κλουβί ή λάθος τοποθετημένα είδη εστίασης έχουν όμοια αποτελέσματα. Επιπλέον οι εφημερίδες ή τα χαρτιά των περιοδικών στο πάτωμα, βάφουν το πτέρωμα με μελάνι το οποίο είναι τοξικό για τα πτηνά (ενίοτε και για τον άνθρωπο).

Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι σύντροφοι μέσα στο κλουβί. Πολλές φορές η μη σωστή προετοιμασία ζευγαρώματος στα καναρίνια οδηγεί σε ραμφισμούς και διεκδικήσεις τροφής και χώρου, ενώ η ανία στα ψιττακοειδή και η έλλειψη συντρόφου ή η επαφή με τον άνθρωπο οδηγεί σε ραμφισμούς.

Η υγρασία επιπλέον παίζει σημαντικό ρόλο. Ένα θερμό και ξηρό περιβάλλον (δωμάτιο σπιτιού το χειμώνα) οδηγεί σε εύθραυστο πτέρωμα. Όμοια αποτελέσματα έχει και ο χώρος της κουζίνας στα πτηνά.

Το ηλιακό φως επιδρά θετικά στην ανάπτυξη των φτερών και είναι αναγκαίος παράγοντας στη διαβίωση του πτηνού. Εναλλακτικά μπορούν να τοποθετηθούν ειδικές λάμπες οι οποίες παράγουν τη χρήσιμη ακτινοβολία του ηλίου.

2. Ψυχολογικοί παράγοντες

Στους ψυχολογικούς παράγοντες θα εντάξουμε τη φοβία από άλλα ζώα στο σπίτι (πχ γάτες), την αλλαγή του περιβάλλοντος διαβίωσης (μεταφορά), την εισαγωγή νέων πτηνών στην εκτροφή, ακόμη και η αλλαγή επίπλων στο χώρο.

3. Διατροφικοί παράγοντες

Οι διατροφικοί παράγοντες συνδέονται άμεσα με το πρόβλημα. Η ποικιλία των σπόρων που θα πρέπει να χορηγούνται στο πτηνό αναλόγως του είδους, τα συμπληρώματα που χορηγούνται (ασβέστιο, βιταμίνες, πρωτεΐνες κτλ) και τέλος ο τρόπος διατήρησης της τροφής και ειδικά των σπόρων.

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η βιταμίνη Α, η παρουσία της οποίας σε σπόρους είναι φτωχή, με αποτέλεσμα τη συχνή η παρουσίαση προβλημάτων. Η έλλειψη βιταμινών εκφράζεται με απροθυμία κίνησης και το πτηνό σε προχωρημένα στάδια (ανάλογα και την έλλειψη βιταμίνης) στηρίζεται στους ταρσούς-μετατάρσια και στις φτερούγες, ενώ τα δάχτυλα μαζεύονται σαν γροθιά. Όμοια η έλλειψη πρωτεϊνών (αυγό/αυγοτροφή) επηρεάζει τη σωστή ανάπτυξη το πτερώματος.

Περισσότερα για τις βιταμίνες στα πτηνά.

4. Παράσιτα

Εδώ τα πράγματα αρχίζουν να σοβαρεύουν και αυτό διότι υπάρχουν πολλών ειδών παράσιτα, τα οποία χωρίζονται στα εξωπαράσιτα και στα παράσιτα που προσβάλουν το πτηνό εσωτερικά.

4.1. Εξωπαράσιτα

Στα εξωπαράσιτα προσβάλλεται άμεσα το πτέρωμα.

4.1.1. Ψείρες: Προσβάλουν συνήθως το κεφάλι, τον τράχηλο και την ουρά, σημεία δηλαδή που το πτηνό δύσκολα ραμφίζει. Συνήθως στις ρίζες των φτερών οι θηλυκές ψείρες εναποθέτουν τα αυγά τους. Αποτέλεσμα αυτών είναι ο έντονος κνησμός και ως θεραπεία τα απλά σπρέι ή σκόνες καταπολεμούν την ψείρα.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι εκτός του πουλιού και του κλουβιού, καλό είναι να ψεκάζεται και να απολυμαίνεται και ο περιβάλλων χώρος διαβίωσης ώστε να αποφευχθεί επαναπροσβολή.

4.1.2. Ακάρεα των γεννών Cnemidocoptes pilae, Cnemidocoptes jamaicensis, Cnemidocoptes mutans, Cnemidocoptes laevis: Προσβάλουν το ράμφος και ειδικότερα τα πόδια, σχηματίζοντας τη γνωστή ποδάγρα. Αντίστοιχα, στο ράμφος παρατηρούνται λευκό υλικό το οποίο παρουσιάζει ανωμαλίες. Στα σημεία αυτά παρατηρούνται μικρές γυμνώσεις στα πόδια από ραμφισμούς και στο ράμφος από την τριβή με τις πατήθρες.

Στο εμπόριο υπάρχουν κατάλληλα φάρμακα από όλες τις εταιρείες, με πιο γνωστό την epithol, ενώ επιτακτική κρίνεται και η απολύμανση με μπεταντίν, ειδικότερα των πατηθρών του κλουβιού, αν είναι δυνατό, καθημερινά.

4.1.3. Ακάρεα Cnemidocoptes passerum, Cnemidocoptes gallinae, Cnemidocoptes pilae: Εισέρχονται περιφερειακά της βάσης του καλαμιού του φτερού, κυρίως στη ράχη του πτηνού. Τα συμπτώματα είναι ίδια με τα παραπάνω και τα κοινά αντιπαρασιτικά σπρέι έχουν πολύ καλά αποτελέσματα στην καταπολέμησή τους.

Επιπρόσθετα υπάρχουν και τα Syringophilus bipectianatus ή κατά πολλούς πτεροφάγος ή ψώρα καλαμιού, που προσβάλει τη βάση του καλαμιού στο οποίο εισέρχεται και το πριονίζει εσωτερικά δίνοντας οδοντωτή υφή. Στο εσωτερικό τους παρατηρείται μια αλευρώδης φαιοκίτρινη μάζα.

4.1.4. Κόκκινη ψείρα: Το συγκεκριμένο παράσιτο δρα κυρίως τη νύχτα, έχουν χρώμα καστανό και όταν έχει πιει αίμα γίνεται κόκκινη. Δεν παρασιτούν πάνω στο πτηνό (συνήθως) και την ημέρα αποσύρονται σε σχισμές. Ένας τρόπος εντοπισμού τους είναι η κάλυψη της οροφής του κλουβιού αποβραδίς με λευκό πανί ή η τοποθέτηση τσαλακωμένης χαρτοπετσέτας μέσα σε αυτό. Το πρωί παρατηρούνται μικρά κόκκινα ή καφέ στίγματα.

Ως σύνηθες φάρμακο προτείνεται η χρησιμοποίηση των απλών αντιπαρασιτικών σπρέι, τα οποία όμως δεν έχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ως καλύτερη λύση είναι 1 σταγόνα frondline στη πλάτη του πουλιού, το οποίο είναι αντιπαρασιτικό για σκύλους - γάτες.

4.2. Εσωπαράσιτα

Εδώ τα πράγματα περιπλέκονται λίγο, και αυτό λόγω του ότι το κύριο αίτιο δεν είναι ορατό με το μάτι αλλά υπάρχει η υποψία και τα σωστά αποτελέσματα τα δίνει η εργαστηριακή εξέταση. Οπτικά συνήθως εδώ έχουμε ανορθωμένο πτέρωμα ή και εντοπισμένη πτερόρροια.

4.2.1. Το κύριο και σύνηθες αίτιο αποτελούν τα ακάρεα της τραχείας, τα οποία συναντώνται κυρίως στα ψιττακοειδή και λιγότερο στα καναρίνια και ιθαγενή. Με την προσβολή από το είδος ακάρεως και εξαιτίας του κνησμού, το πτηνό αφαιρεί το πτέρωμά του.

Περισσότερα στο άρθρο για τα ακάρεα της τραχείας.

4.2.3. Άλλα εσωπαράσιτα αποτελούν τα γνωστά σε όλους στρογγυλά σκουλήκια (είδος Ascaridia galli, Ascaridia hermaphrodida και Ascaridia platyceri) τα οποία προσβάλουν το δωδεκαδάκτυλο και στα συμπτώματα παρατηρείται διάρροια, (εκτενώς αναλύεται εδώ ανορεξία, απώλεια βάρους, υπνηλία, ανορθωμένο πτέρωμα μερική ή ολική πτερόρροια η οποία εξαρτάται από το μέγεθος της προσβολής.

Περισσότερα για τα εντερικά σκουλήκια στα πτηνά.

Επιπρόσθετα υπάρχουν τα πλατιά σκουλήκια, τα κοκκίδια και οι τριχομονάδες στα οποία δεν έχουμε εμφανή πτερόρροια, αλλά ανορθωμένο πτέρωμα.

5. Ορμονικές διαταραχές

Τα επινεφρίδια, οι θυρεοειδείς αδένες και οι γεννητικοί αδένες συνδέονται άμεσα με την πτερόρροια ή την καταστροφή των φτερών. Έτσι η έλλειψη ιωδίου, ειδικά σε παπαγάλους, προκαλεί δυσλειτουργία των θυρεοειδών αδένων με κύριο σύμπτωμα τη δύσπνοια.

Στα καναρίνια η εντοπισμένη πτερόρροια στην περιοχή της κεφαλής σε πολλές περιπτώσεις συνδέεται με τη λειτουργία των επινεφριδίων και των γεννητικών αδένων. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, σε αυτές τις περιπτώσεις χορηγείται τεστοστερόνη ενδομυϊκά ή από το στόμα. Στη δεύτερη περίπτωση διαλύουμε 10mg ουσίας σε 3ml νερό και από το διάλυμα δίδονται 5 σταγόνες στο στόμα 1 φορά την εβδομάδα για 6 μήνες.

Άλλοι λόγοι στους οποίους οφείλεται η εντοπισμένη πτερόρροια είναι οι μυκητιάσεις, η διάγνωση των οποίων πραγματοποιείται με ειδική εξέταση από πτηνίατρο.

6. Κύστες φτερών

Οι κύστεις των φτερών εμφανίζονται κυρίως σε καναρίνια και ειδικότερα στις ράτσες Gloster ή Norwich, τα οποία έχουν πιο μαλακό πτέρωμα. Στους παπαγάλους εμφανίζονται συνήθως κατά την πρώτη αλλαγή του πτερώματος ή μετά από τοπικούς τραυματισμούς.

Οι κύστεις στην ουσία είναι κίτρινες ή λευκοπές ασβεστώδους σύστασης μάζες στο δέρμα ή στα φτερά του πτηνού. Σχηματίζονται λόγω του ευαίσθητου πτερώματος ή σε τραυματισμούς της περιοχής, με αποτέλεσμα το νέο φτερό να μην μπορεί να διαπεράσει το στρώμα του δέρματος και έτσι αναπτύσσεται υποδόρια.

Έτσι λοιπόν εμφανίζονται οι κύστες, οι οποίες δημιουργούν ανησυχία στο πτηνό που συνήθως τις τσιμπά με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δευτερογενείς μολύνσεις. Ως θεραπεία προτείνεται η αφαίρεση αυτών από πτηνίατρο.

7. Ανικανότητα συντήρησης του πτερώματος

Η αδυναμία συντήρησης του πτερώματος οφείλεται σε δυσλειτουργία του ουροπυγικού αδένα, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή πάνω από την αμάρα.

Περισσότερα για τη λοίμωξη του ουροπυγικού αδένα.

8. Μολύνσεις από βακτήρια, μύκητες ή ιούς

Εδώ η διάγνωση πραγματοποιείται από πτηνιάτρου.

8.1. Βακτήρια

Η μόλυνση εμφανίζεται συχνά στο εσωτερικό των πτερύγων με τη μορφή εκζέματος και επεκτείνεται στη κοιλιά και στο θώρακα. Η προσβολή αυτή μπορεί να μοιάζει με προσβολή από μύκητες. Συχνή είναι και η προσβολή από σταφυλόκοκκους που καταλήγει σε σοβαρή δερματοπάθεια.

Στη συγκεκριμένη κατηγορία θα συμπεριλάβουμε την ψιττάκωση ή ορνίθωση, η οποία προσβάλει κυρίως τα αναπνευστικό σύστημα και οφείλεται στο βακτήριο (χλαμύδιο) Chlamydiophila psittaci. Η προσβολή αφορά όλα τα πτηνά και μεταδίδεται και στον άνθρωπο. Ειδικά η ασθένεια στον άνθρωπο είναι πολύ επικίνδυνη.

Συμπτώματα είναι η επιπεφυκίτιδα, η αδυναμία, τα ρινικά και οφθαλμικά εκκρίματα (συνδυαζόμενα με τοπική πτερόρροια) και η παράλυση. Στη χρόνια μορφή της δεν παρατηρούνται εκκρίματα.

Ως θεραπεία συνιστάται η χορήγηση φαρμάκων με βάση την πενικιλίνη, ιδανική για τα αναερόβια βακτήρια ή τις τετρακυκλίνες.

8.2. Μύκητες

Οι μύκητες είναι μικροοργανισμοί οι οποίοι βρίσκονται στο φυσικό περιβάλλον. Είναι εύκολο να αναπτυχθούν, η προσβολή όμως οργανισμών (ανθρώπου, ζώων κτλ) εξαρτάται από την άμυνα του κάθε οργανισμού. Έτσι ένας υγιής οργανισμός έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει τους μύκητες, ενώ ένας εξασθενισμένος (πχ ένα πτηνό μετά από συχνή χορήγηση αντιβιώσεων) δεν μπορεί να αντιδράσει και η ανάπτυξη στο δέρμα να είναι ραγδαία.

Κύρια χαρακτηριστικά της μυκητίασης είναι η απώλεια πτερώματος από την κεφαλή αρχικά, επεκτεινόμενη στο σώμα του πτηνού. Στο δέρμα μερικές φορές παρατηρούνται τοπικές παχύνσεις (το καταλαβαίνουμε οπτικά σαν ζάρες δέρματος οι οποίες δεν οφείλονται σε αδυνάτισμα), ενώ υπάρχει έντονη μυρωδιά (σαν αμμωνία) στο κλουβί, λόγω των τοξικών εκκριμάτων που παράγουν οι μύκητες.

Η διάγνωση γίνεται εργαστηριακά (καλλιέργεια), είναι μεταδοτική στον άνθρωπο και στα λοιπά πτηνά και θανατηφόρος. Για την αντιμετώπισή της προτείνεται η άμεση απομόνωση, η ΜΗ χορήγηση αντιβιώσεων, η ενίσχυση του οργανισμού με πολυβιταμίνες η καθημερινή απολύμανση όλων των ειδών με μπεταντίν ή χλωρίνη και η επάλειψη με ιωδιούχο γλυκερίνη (μπενταντίν με γλυκερίνη) σε αναλογία 1προς 6 και εναλλάξ με αλοιφή Lamisil από το φαρμακείο σε αναλογία 1 προς 1 για 10 ημέρες.

Εκτός της δερματικής μυκητίασης υπάρχουν και μύκητες που αναπτύσσονται στο αναπνευστικό (ασπεργίλλωση) και στο πεπτικό σύστημα, οι οποίοι είναι δύσκολο να εντοπισθούν. Ως φαρμακευτική αγωγή συνίσταται η χορήγηση Nystatine (υπάρχει σε υγρό και σπρέι) ή θειικό χαλκό.

Περισσότερα για την ασπεργίλλωση των πτηνών.

8.3. Ιοί

Η προσβολή του πτηνού από ιούς οφείλεται συνήθως στον ιό Papovavirus ή όπως είναι γνωστός και ως γαλλική πτερόρροια, η οποία προσβάλει συνήθως τα νεογνά των ψιττακοειδών.

Άλλη ασθένεια οφειλόμενη σε ιό και συγκεκριμένα στον ιό Polyomavirus PBFD, είναι η ευρέως γνωστή ως νόσος του ράμφους και του πτερώματος. Παραλλαγή της αποτελεί η νόσος των νεαρών Budgerigars ή BFD στην οποία παρατηρείται αιφνίδιος θάνατος των νεοσσών ή αν επιζήσουν εμφανίζουν κακή πτεροφυΐα ειδικά στην περιοχή της ουράς και πλάτης.

Δυστυχώς στις παραπάνω περιπτώσεις δεν υπάρχει θεραπεία.

Περισσότερα για το μικρόβια, τους Ιούς, τα βακτηρίδια και τους μύκητες.

Σχετικό περιεχόμενο

Η πτερόρροια των καναρινιών Η πτερόρροια της καρδερίνας