Skip to main content

Παράξενο περιστέρι επισκέπτης

απο χτες στη ταρατσα ηρθε και αυτο
το αφησαν;το σκασε;
παντως με τα φτερα που εχει κατω στα ποδια του ακομα και το περπατημα του δεν ειναι ανετο
ελπιζω να τα καταφερει αν και δε ξερω με τετοια φτερα ποσο ευκολα ξεφευγει απο αρπακτικα

***ξερει κανεις γιατι καποιος να δενει τα ποδια τους με κλωστη μεταξυ τους και μονα τοσο δυνατα που τα ποδια τους αχρηστευονται. Βρηκα 1 και το πηγα ΑΝΙΜΑ (απο το δεσιμο ειχε χασει ηδη 3 δαχτυλα λογω διακοπης κυκλοφοριας)
ξερει καεις αν βρω αυτον που το κανει τι νομιμο μπορω να του κανω;

misalouris

Υπάρχουν περιστέρια (είδος περιστεριών) με φτερά στα πόδια
Βρήκα μάλιστα πως ονομάζονται περιστέρια από το Ουζμπεκιστάν! Και όπως θα δεις υπάρχουν δεκάδες υποείδη.
Τώρα αν και κατά πόσο ο επισκέπτης σου είναι κοντά στα πρότυπα κάποιας ράτσας δε γνωρίζω...
Τι κινητικά προβλήματα παρουσιάζει;
Υπάρχει περίπτωση τα φτερά στα πόδια να έχουν λερωθεί και να τον εμποδίζουν;

boukefalas

μοιαζει με το τριτο στις φωτο που εχει το λινκ σου, απλα αυτα τα πελωρια φτερα που εχει στα ποδια το εμποδιζουν να τρεχει οπως τα αλλα περιστερια (τωρα τι ειδος ειναι δε ξερω παντως δε ξερω αν αυτα τα μεγαλα φτερα στα ποδια ειναι αποτελεσμα φυσιολογικης εξελιξης η ειναι αποτελεσμα μακραιωνης εκτροφης-εχουν αναπτυξει και ειδος διακοσμητικου περιστεριου που δεν μπορει να φαει μονο του ειχα δει παλια)

misalouris

Ας μη σχολιάσω για τα ανθρώπινα "κατορθώματα" στις μεταλλάξεις γενικά των όντων...

maria p

Αν τα κουρέψεις λες να έχει αιμορραγία;

boukefalas

maria p:

Αν τα κουρέψεις λες να έχει αιμορραγία;

δε ξερω
δε το εχω πιασει

maria p

Πιάστο. Εγώ θα το "μερεμέτιζα" λιγάκι να το διευκολύνω. Κράτα το φυσικά.

boukefalas

maria p:

Πιάστο. Εγώ θα το "μερεμέτιζα" λιγάκι να το διευκολύνω. Κράτα το φυσικά.
δε ξερω το σκεφτομαι

Georgina

Μήπως θα έπρεπε να προσπαθήσεις να το πιάσεις να διαπιστώσεις αν έχει κάποιο πρόβλημα; Πιθανών να α χάθηκε απο το κοπάδι του και προφανώς ακολουθησε τα δικά σου. Νομίζω πως δεν πρέπει να παρεμβεις και να του βγάλεις τα φτερά.. Μάλλον αυτή είναι η ομορφιά του... Τωρα αν δυσκολεύεται να περπατήσει.. Τι να πω; Έχεις προσέξει αν κάποιος από την γειτονιά έχει περιστέρια αυτής της ράτσας;

Έχω δει αρκετά τέτοια περιστέρια και οικόσιτα αλλά και αδέσποτα και τα καταφέρνουν μια χαρά... Δεν νομίζω πως θα έχει πρόβλημα... Ούτως η άλλως οι φωτο το δείχνουν να τρώει, σωστά;

maria p

boukefalas:

παντως με τα φτερα που εχει κατω στα ποδια του ακομα και το περπατημα του δεν ειναι ανετο ελπιζω να τα καταφερει αν και δε ξερω με τετοια φτερα ποσο ευκολα ξεφευγει απο αρπακτικα
Εδώ στο πρώτο ποστ αναφέρεται ότι υπάρχει πρόβλημα. Δεν το πρότεινα αυθαίρετα, μην βαράτε :)

Georgina

Μαλλον πρόκειται για εκθεσιακό ειδος. Προσπαθώ να ανακαλυψω μεσα απο το θέμα "ράτσες περιστεριών" του Λαζαρου σε ποιο είδος ανήκει αλλά οι σελίδες είναι αμέτρητες.. Σίγουρα όμως πρόκειται για ένα πολύ όμορφο πουλι. Αξίζει τον κόπο να το παρατηρήσεις και ποιος ξέρει... Αν αποφασισει να μείνει να βρεις ενα ακόμα και να αυξήσεις την κοπάδι σου με ένα διαφορετικό είδος. Καλώς τον δεχτηκες λοιπόν!

Για το άλλο ερώτημα σχετικά με το δέσιμο των ποδιών, αν δεν μπλέχτηκε απο μόνο του με κάποιο σκοινί.. Τότε κάποιος αρρωστημενος νους που αρέσκεται στον βασανισμό πουλιων προέβη σε αυτή την βαρβαρη πραξη. Και δυστυχώς κρίνοντας απο τον βασανισμο
Αδέσποτων ζώων υπάρχουν πολλοί...

boukefalas

Georgina:

Μήπως θα έπρεπε να προσπαθήσεις να το πιάσεις να διαπιστώσεις αν έχει κάποιο πρόβλημα; Πιθανών να α χάθηκε απο το κοπάδι του και προφανώς ακολουθησε τα δικά σου. Νομίζω πως δεν πρέπει να παρεμβεις και να του βγάλεις τα φτερά.. Μάλλον αυτή είναι η ομορφιά του... Τωρα αν δυσκολεύεται να περπατήσει.. Τι να πω; Έχεις προσέξει αν κάποιος από την γειτονιά έχει περιστέρια αυτής της ράτσας;

δε ξερω κανεναν στη γειτονια -το θεμα ειναι οτι δεν ειμαι εκτροφεας και αν το πιασω δε θα μπορεσω να το συντηρησω γιατι μετακινουμε συχνα - με το κοπαδι της ταρατσας ειναι αλλιως τα πιο πολλα εχουν μεγαλωσει στις γλαστρες μου και με εχουν συνηθισει ειναι ελευθερα
για καποιον που ρωτησε νομιζω ειναι διακοσμητικο/εκθεσιακο περιστερι και δεν ξερω αν τα καταφερει εξω (αμφιβαλλω)
αυριο/μεσημερι θα ξαναδω το σμηνος

misalouris

Θα προσαρμοστεί φοβερά γρήγορα στο κοπάδι σου.
Λίγο περισσότερο προσοχή τις πρώτες μέρες χρειάζεται και τίποτε περισσότερο.

George98

παιδιά αυτα τα περιστέρια έτσι είναι δεν έχει κανένα πρόβλημα υγιέστατο μοιάζει, το περπάτημα του μοιάζει με της πάπιας λόγο των φτερών

Αν θες βάλτο μέσα μαζί με τα δικά σου και δες στο πόδι του για δαχτυλίδι απο εκεί μπορείς να βρεις ιδιοκτήτη αλλιώς κράτα το καλό είναι 😉

Στην περιοχή μου και στην Θεσσαλονίκη απο όσο ξέρω αυτά τα λένε ρώσικα ή παπαγαλάκια (λόγο του ράμφους) εκτός απο τα δύο σκουφιά και τα φτερά στα πόδια που τα καθιστούν περιστέρια έκθεσης κάνουν και φοβερές τούμπες στον αέρα συνήθως αν μείνει σε εσένα δοκίμασε να το πετάξεις μαζί με τα δικά σου να δεις γούστα!

boukefalas:

ξερει κανεις γιατι καποιος να δενει τα ποδια τους με κλωστη μεταξυ τους και μονα τοσο δυνατα που τα ποδια τους αχρηστευονται
όσο για αυτό έχω δει και εγώ στην Θεσσαλονίκη πολλές φορές! Δεν μπορώ να καταλάβω ούτε το ποιος ούτε το γιατί...☹

όσο για το γιατί ήρθε σε εσένα είναι συχνό φαινόμενο στις πόλεις να χάνονται τα πουλιά απο μόνα τους αλλά και το να προσπαθούν κάποιοι επιτήδειοι να τα προσελκύσουν επίτηδες για να τα κρατήσουν !

  • Για κόψιμο φτερών ούτε λόγος... Τα περιστέρια αυτά έτσι είναι και τα καταφέρνουν περίφημα!
    ένας γνωστός μου έχει τέτοια ράτσα σε χωριό και είναι όλη μέρα έξω εκτεθειμένα σε γάτες, γεράκια, αυτοκίνητα και τα καταφέρνουν μια χαρά !

boukefalas

χμμ οκ τοτε @George98
ελπιζω να τα παει καλα το αφηνω
(παντως απο αποψη συμπεριφορας σε σχεση με τα αλλα ειναι τεραστια-λυκοι τα μεν ουτε καν προβατο αυτο κατι μεταξυ αγαθου και χαζου) (εκτος αν θελει κανενας που εχει να το πιασω και να του το δωσω)

George98

boukefalas:

χμμ οκ τοτε ελπιζω να τα παει καλα (παντως απο αποψη συμπεριφορας σε σχεση με τα αλλα ειναι τεραστια-λυκοι τα μεν ουτε καν προβατο αυτο κατι μεταξυ αγαθου και χαζου) (εκτος αν θελει κανενας που εχει να το πιασω και να του το δωσω)
Σκέψου όμως μερικά πράγματα : 1ον η ράτσα του είναι πιο μικρόσωμη απο τα υπόλοιπα (άσχετα αν δεν φαίνεται με τα φτερά) οπότε είναι πιο επιφυλακτικό 2ον λόγο των φτερών του είναι πιο δυσκίνητο στο έδαφος οπότε πάλι τρώει ξύλο :D 3ον πρώτη μέρα σε νέο μέρος είναι λογικό να φέρεται έτσι 4ον γούστα είναι αυτά σκέψου ότι κάποιοι εκτρέφουν μόνο τέτοια μπορεί στην πορεία να σου αρέσει περισσότερο απο όλα 😉

boukefalas

George98:

Σκέψου όμως μερικά πράγματα : 1ον η ράτσα του είναι πιο μικρόσωμη απο τα υπόλοιπα (άσχετα αν δεν φαίνεται με τα φτερά) οπότε είναι πιο επιφυλακτικό 2ον λόγο των φτερών του είναι πιο δυσκίνητο στο έδαφος οπότε πάλι τρώει ξύλο :D 3ον πρώτη μέρα σε νέο μέρος είναι λογικό να φέρεται έτσι 4ον γούστα είναι αυτά σκέψου ότι κάποιοι εκτρέφουν μόνο τέτοια μπορεί στην πορεία να σου αρέσει περισσότερο απο όλα 😉
μονο δυσκινητο; σαν χηνα παει 😀 (παντως δεν εχω δει κανενα τετοιο στο Συνταγμα η ελευθερο μηπως επειδη οσα ξεφευγουν απο τα αφεντικα τους δε τα καταφερνουν;.) αν ειναι ρωσσικο οπως λες ειναι οιωνος ερχονται χιονια)

George98

boukefalas:

μονο δυσκινητο; σαν χηνα παει 😀
έστω 😀 θα το συνηθίσεις και δεν θα το βλέπεις καν σε λίγο καιρό

θα έπαιρνα και εγώ 5-6 τέτοια αν δεν ήμουν 3η Λυκείου... με το διάβασμα δεν τα προλαβαίνω... μου αρέσει πολύ ατή η ράτσα

lazaros

Από ράτσα πρέπει να είναι αυτή που είπε ο Γιάννης, Ουζμπεκιστάν ή Ρώσικα όπως τα ξέρουμε στην Ελλάδα.
Σημασία δεν έχει τι ράτσα είναι αλλά ότι είναι ήμερο-εκτροφής περιστέρι και είναι δύσκολο να ζήσει μόνο του, σαν ''άγριο'',όχι αδύνατο αλλά δύσκολο.
Μπορεί να το αγόρασε κάποιος και ανυπόμονος να το δει πως πετάει(κάνει τούμπες),το σήκωσε πριν μάθει τον καινούργιο τόπο του και έφυγε.
Η ακόμα μπορεί και κάποιο γεράκι να το κυνήγησε, να έφυγε μακριά από τον χώρο του και δεν ξέρει να γυρίσει πίσω, δεν έχουν το αίσθημα της παλιννόστησης όπως οι ταχυδρόμοι.
Τώρα με τα κομμένα δάκτυλα, δεν μπορώ να σου πω για το συγκεκριμένο αλλά μάλλον έγινε κατά λάθος.
Θα σου πω όμως για τους παλιούς ''βουτατζίδες'' (περιστέρι βούτα ή οτζίδικο ή ούτζιδικο) τι έκαναν στα περιστέρια τους για να τα ξεχωρίζουν, αλλά δυστυχώς υπάρχουν και σήμερα νέοι που κάνουν τα ίδια.
Επειδή δεν υπήρχαν δακτυλίδια, έκοβαν τα δάκτυλα των περιστεριών, από πιτσούνια.
Π.Χ αν έπιαναν ένα περιστέρι και από το δεξί πόδι, έλειπε το δεξί δάκτυλο ήταν του Λάζαρου, αν έλειπε το μεσαίο ήταν του Γιάννη κλπ.

misalouris

Βρήκα ένα video που θα μας δώσει καλύτερη εικόνα
Πολυμέσο youtube: IeVCX7B2cns

lazaros:

Επειδή δεν υπήρχαν δακτυλίδια, έκοβαν τα δάκτυλα των περιστεριών, από πιτσούνια. Π.Χ αν έπιαναν ένα περιστέρι και από το δεξί πόδι, έλειπε το δεξί δάκτυλο ήταν του Λάζαρου, αν έλειπε το μεσαίο ήταν του Γιάννη κλπ.
Τώρα μάλιστα... Νεκτάριε με σκότωσες... Πως είναι δυνατόν;

maria p

Αυτά τα πουλιά δεν είναι για να κυκλοφορούν ελεύθερα, θα γίνουν εύκολα θύματα κάποια στιγμή.
Θέλουν κλούβα και πτήσεις σε δωμάτιο όπως οι παπαγάλοι.

George98

maria p:

Αυτά τα πουλιά δεν είναι για να κυκλοφορούν ελεύθερα, θα γίνουν εύκολα θύματα κάποια στιγμή. Θέλουν κλούβα και πτήσεις σε δωμάτιο όπως οι παπαγάλοι.
Μαρία όπως όλα τα περιστέρια... Όταν είσαι σωστός έχεις το κουμάσι σου και κάθε μέρα τα πετάς με συγκεκριμένο τρόπο(ανάλογα με την ράτσα) και μπορείς να τα αφήνεις και κάποιες ώρες ελεύθερα αλλά όχι όλη μέρα έξω είναι επικίνδυνο... και εγώ έτσι κάνω τα έχω μέσα και τα πετάω κάθε μέρα

boukefalas

μετα απο αυτο που ειπε ο @lazaros για τους εκτροφεις σκεφτομαι να παραμεινω ερασιτεχνης

***καταλαθος δεν εγινε γιατι τους τελευταιους 3 μηνες ειχα 5 περιπτωσεις(τις 2 τις πηγα ΑΝΙΜΑ) τα δεσιματα ηταν σιγουρα ανθρωπινο χερι (λογω της πολυπλοκοτητας και του τροπου δεσιματος. μακαρι να τον βρω αυτον που το κανει

George98

boukefalas:

μετα απο αυτο που ειπε ο @lazaros για τους εκτροφεις σκεφτομαι να παραμεινω ερασιτεχνης
και αυτοί ερασιτέχνες είναι ουσιαστικά απλά είναι λίγο πίσω... Βλέπεις δεν έχουν εφεύρει ακόμη τα δαχτυλίδια 😛😕 *Αυτοί είναι σίγουρα όμως σπάνιοι γιατί (εκτός του ότι εγω δεν ξέρω κανέναν τέτοιο αλλά για να το λέει ο Νεκτάριος κάτι ξέρει) ποιος σοβαρός εκτροφεας σακατεύει το δικό του πουλί που θέλει να πάει σε διαγωνισμό ή να πουλήσει; ή έστω και για τον εαυτό του...

boukefalas

George98:

και αυτοί ερασιτέχνες είναι ουσιαστικά απλά είναι λίγο πίσω... Βλέπεις δεν έχουν εφεύρει ακόμη τα δαχτυλίδια 😛😕 *Αυτοί είναι σίγουρα όμως σπάνιοι γιατί (εκτός του ότι εγω δεν ξέρω κανέναν τέτοιο αλλά για να το λέει ο Νεκτάριος κάτι ξέρει) ποιος σοβαρός εκτροφεας σακατεύει το δικό του πουλί που θέλει να πάει σε διαγωνισμό ή να πουλήσει; ή έστω και για τον εαυτό του...
σε συζητηση με τους γειτονες αν και δεν εχω στοιχεια οδηγουμε στο συμπερασμα οτι το κανουν αλλοδαποι (οι οποιοι τα δενουν ετσι για να τα ακινητοποιουν / παχυνουν ωσπου να καταληξουν στην κατσαρολα τους και καποια τους ξεφευγουν - αν και αυτο που λεω ειναι μια υποθεση δεν ειναι σιγουρο)

George98

boukefalas:

σε συζητηση με τους γειτονες αν και δεν εχω στοιχεια οδηγουμε στο συμπερασμα οτι το κανουν αλλοδαποι (οι οποιοι τα δενουν ετσι για να τα ακινητοποιουν / παχυνουν ωσπου να καταληξουν στην κατσαρολα τους και καποια τους ξεφευγουν - αν και αυτο που λεω ειναι μια υποθεση δεν ειναι σιγουρο)
τι να πει κανείς... σου λέω και εγω έχω δει και τα λυπάμαι... αλλά πολύ παράξενη συμπεριφορά ακόμα και για ανθρώπους...

boukefalas

George98:

τι να πει κανείς... σου λέω και εγω έχω δει και τα λυπάμαι... αλλά πολύ παράξενη συμπεριφορά ακόμα και για ανθρώπους...
δε ξερω τι να πω για μας ειναι παραξενη για αλλες κουλτουρες μπορει να μην ειναι. (για παραδειγμα παλια ειχαν πιασει κινεζους στην αθηνα που πιαναν αδεσποτα σκυλια και τα τρωγανε )

boukefalas

ο πριγκηπας

maria p

Μα και τι πρίγκηπας φτου φτου φτου!

George98

πανέμορφος και, αριστοκράτης... σωστός πρίγκιπας :) να τον χαίρεσαι τον κούκλο

George98

*παρατήρησα πως το μπροστινό σκουφί είναι μισό... αλλά και πάλι κούκλος είναι :D

boukefalas

George98:

*παρατήρησα πως το μπροστινό σκουφί είναι μισό... αλλά και πάλι κούκλος είναι :D
λες γι αυτο να τον αφησαν;(παντως σημερα ηταν πολυ πεινασμενο κατα τα αλλα ειναι σαν το ψαρι εξω απο το νερο-αμφιβαλλω αν μετακινηθηκε απο την ταρατσα-ουτε πεταει με αλλα περιστερια-εχει πολυ πολιτισμενη συμπεριφορα σε σχεση με τα αλλα)

George98

boukefalas:

λες γι αυτο να τον αφησαν;
ίσος ναι... ίσος και όχι

boukefalas:

(παντως σημερα ηταν πολυ πεινασμενο κατα τα αλλα ειναι σαν το ψαρι εξω απο το νερο-αμφιβαλλω αν μετακινηθηκε απο την ταρατσα-ουτε πεταει με αλλα περιστερια)
υπομονή να συνηθίσει θα χρειαστεί τον χρόνο του και να πάρει και ζευγάρι ίσος, μην βιαστείς να τον σηκώσεις στον αέρα γιατί είναι πολύ πιθανόν να τον χάσεις

maria p

boukefalas:

λες γι αυτο να τον αφησαν;(
Ή μήπως προσπάθησαν να το πιάσουν την ώρα της απόδρασης και του έφυγε;

George98

maria p:

Ή μήπως προσπάθησαν να το πιάσουν την ώρα της απόδρασης και του έφυγε;
Μαρία μην μπερδεύεσαι :D το σκουφί είναι μισό δηλαδή το μισό κεφάλι έχει σκουφί και το μισό κανονικά φτερά... αν του έφευγε θα ήταν φαλακρό το καημένο(είναι δηλαδή γονιδιακό το θέμα ίσος όχι καθαρόαιμο ή κάτι τέτοιο)

maria p

George98:

Μαρία μην μπερδεύεσαι :D
Ρωτώντας πας στην Πόλη :) Καλά και θα έδιωχνε κάποιος ένα πουλί για τόσο μικρή ατέλεια; Απίστευτο μου φαίνεται 😱

George98

maria p:

Ρωτώντας πας στην Πόλη :) Καλά και θα έδιωχνε κάποιος ένα πουλί για τόσο μικρή ατέλεια; Απίστευτο μου φαίνεται 😱
κοίτα υπάρχουν άνθρωποι που το κάνουν (το έχω ακούσει δηλαδή)

maria p

Το πιστεύω εννοείται αλλά το βρίσκω απάνθρωπο. Θα μου πεις δεν είναι το μόνο...

lazaros

maria p:

Καλά και θα έδιωχνε κάποιος ένα πουλί για τόσο μικρή ατέλεια; Απίστευτο μου φαίνεται
Είναι κάποιοι (που δεν θέλω να λέω ότι ανήκουν στο ανθρώπινο είδος) που κατεβαίνουν σε αγώνες-διαγωνισμούς περιστεριών, που σκοτώνουν τα πιτσούνια,όταν δουν ότι δεν έχουν τα χαρακτηριστικά του είδους τους.

Myra

Αμα δεν ηταν ασπρος θα ελεγα πως ειναι καουμποης με σπιρουνια στα ποδια! Αλλα το λευκο τον κανει αγγελο, πριγκηπα και μαγευτικο!

Dimitris.P

είναι όντως ιδιαίτερα όμορφο!
κάνε ότι μπορείς και περνάει από το χέρι σου να του διευκολύνεις την ζωή, φίλε μου! (. Για πολύ καιρό ακόμη)👍

Georgina

Είναι ενα πολυ ξεχωριστό πλασμα! Αγγελικο! Μακάρι να μπορούσες να το κρατήσεις!

Μου γεννήθηκε μια απορία... Πως να δείχνει αραγε εν ωρα πτήσης;

George98

Georgina:

Μου γεννήθηκε μια απορία... Πως να δείχνει αραγε εν ωρα πτήσης;
απο τα αγαπημένα μου :) δες ένα δείγμα : Το πέταγμα του με τα χαρακτηριστικά ακροβατικά (επί τόπου χωρίς να χάνει ύψος) Πολυμέσο youtube: HAn7bHY9g5Q

και σε slow mo
Πολυμέσο youtube: U8DzPQVmzjk

*Έψαξα πρώτα να βρω Ελληνικό βίντεο αλλά δεν βρήκα κάτι αξιόλογο... Οι Τούρκοι μάλλον το'χουν πιο πολύ με το youtube... ή με τα περιστέρια... Δεν ξέρω

Georgina

Πολύ ωραίο βίντεο Γιώργο! Σε ευχαριστώ για την άμεση ανταπόκριση!

Πετάει η ομάδα!

George98

Georgina:

Πολύ ωραίο βίντεο Γιώργο! Σε ευχαριστώ για την άμεση ανταπόκριση!

Πετάει η ομάδα!


πως σου φάνηκε το πέταγμα του;

Myra

Τα ποδια μυγοσκοτωστρες και προσπαθει εν πτησει να πετυχει μια 😀!

George98

Myra:

Τα ποδια μυγοσκοτωστρες και προσπαθει εν πτησει να πετυχει μια 😀!
😀 κοίτα τι σκέφτηκε! :D

Georgina

Ομολογώ πως είναι κάτι που δυσκολεύομαι να περιγράψω με λόγια! ..Απερίγραπτο δηλαδή με την έννοια που κρύβει θαυμασμό!
Τι έχει φτιάξει όμως η φύση ε;!

misalouris

Georgina:

Τι έχει φτιάξει όμως η φύση ε;!
Δεν είμαι σίγουρος πως είναι αποτέλεσμα φυσικών γενετικών μεταλλάξεων... αλλά ανθρώπων "ποιήματα". Φυσικά μπορεί και να κάνω λάθος.

George98

misalouris:

Δεν είμαι σίγουρος πως είναι αποτέλεσμα φυσικών γενετικών μεταλλάξεων... αλλά ανθρώπων "ποιήματα". Φυσικά μπορεί και να κάνω λάθος.
Λοιπόν κάπου είχα διαβάσει για τα "ανατρεπόμενα" περιστέρια αν το βρω θα το γράψω